II C 985/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód P. S. wniósł pozew o ustalenie nieważności uchwały zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z dnia 31 marca 2010 roku, w części dotyczącej zobowiązania go do uiszczenia kwoty 719,19 zł za zużycie tzw. wody ogólnej w 2009 roku. Powód argumentował, że uchwała ta jest sprzeczna z prawem. Pozwana spółdzielnia wniosła o oddalenie powództwa, wskazując na brak interesu prawnego powoda oraz na fakt, że kwestionowana uchwała ma charakter matematyczno-techniczny. Sąd Okręgowy, analizując sprawę, odwołał się do art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego, który stanowi, że powód może żądać ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Sąd podkreślił, że brak interesu prawnego skutkuje oddaleniem powództwa. W niniejszej sprawie, sąd uznał, że powód nie wykazał interesu prawnego, ponieważ spółdzielnia już wcześniej wytoczyła przeciwko niemu powództwo o zapłatę należności, w tym kwestionowanej należności za wodę. Powód mógł i powinien był podnosić argumenty o nieważności uchwały w tamtym postępowaniu, broniąc się przed żądaniem zapłaty. Prowadzenie odrębnego postępowania o ustalenie nieważności uchwały, gdy kwestia ta mogła być rozstrzygnięta w toczącym się już procesie o świadczenie, nie znajduje uzasadnienia prawnego. Sąd powołał się na utrwalone stanowisko judykatury, zgodnie z którym powód nie ma interesu prawnego w ustaleniu prawa, jeśli istnieje możliwość innej formy ochrony prawnej, np. poprzez powództwo o świadczenie lub obronę w toczącym się postępowaniu o świadczenie. W związku z powyższym, sąd oddalił powództwo. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 102 kpc, odstępując od obciążania powoda kosztami ze względu na sugestię nazwania pisma kwestionującego uchwałę pozwem, mimo pierwotnego skierowania go jako pisma procesowego do innej sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie, gdy istnieje możliwość dochodzenia świadczenia lub obrony w innym postępowaniu.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie powództwo o ustalenie jest wtórne wobec toczącego się postępowania o świadczenie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy powód ma interes prawny w ustaleniu nieważności uchwały zarządu spółdzielni mieszkaniowej, gdy ta sama kwestia może być przedmiotem obrony w toczącym się postępowaniu o zapłatę należności wynikającej z tej uchwały?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie ma interesu prawnego w ustaleniu nieważności uchwały, gdy istnieje możliwość innej formy ochrony prawnej, np. poprzez obronę w toczącym się postępowaniu o świadczenie.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 189 kpc i utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym interes prawny w ustaleniu istnieje, gdy niepewność co do prawa lub stosunku prawnego nie może być usunięta w inny sposób. W sytuacji, gdy wytoczono powództwo o świadczenie, powód może bronić swojego prawa, podnosząc zarzuty dotyczące podstawy tego świadczenia (np. nieważności uchwały) w tym postępowaniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) | spółka | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Brak interesu prawnego prowadzi do oddalenia powództwa. Interes prawny nie istnieje, gdy istnieje możliwość innej formy ochrony prawnej, np. gdy toczy się postępowanie sądowe o świadczenie związane ze spornym prawem.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może zasądzić od strony przegrywającej wyższą lub niższą kwotę należności za koszty postępowania lub nie obciążać strony wcale kosztami.
u.s.m. art. 4
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Wspomniany przez powoda jako podstawa sprzeczności uchwały z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powoda w ustaleniu nieważności uchwały, gdyż mógł podnosić te zarzuty w toczącym się postępowaniu o zapłatę. • Istnienie innej, skuteczniejszej formy ochrony praw powoda niż powództwo o ustalenie.
Odrzucone argumenty
Uchwała zarządu spółdzielni z dnia 31 marca 2010 roku jest nieważna jako sprzeczna z art. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. • Powód ma interes prawny w ustaleniu nieważności uchwały.
Godne uwagi sformułowania
Powództwo podlegało oddaleniu jako nieuzasadnione. • Materialnoprawną przesłanką powództwa o ustalenie opartego na art. 189 kpc jest interes prawny powoda; jego brak prowadzi do orzeczenia merytorycznego w postaci oddalenia powództwa. • W judykaturze utrwalone jest stanowisko, iż powód nie ma interesu prawnego w żądaniu ustalenia istnienia czy nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, jeśli występuje równocześnie możliwość innej formy ochrony prawnej, np. gdy stan niepewności może być usunięty w drodze powództwa o świadczenie lub gdy toczy się postępowanie sądowe o świadczenie związane ze spornym prawem. • Nie znajduje uzasadnienia prawnego prowadzenie odrębnego postępowania sądowego o ustalenie nieważności uchwały, w sytuacji gdy kwestia ta mogła być przedmiotem rozpoznania w innym toczącym się już postępowaniu sądowym, stanowiąc niejako przesłankę rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Małgorzata Dubinowicz – Motyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie, gdy istnieje możliwość dochodzenia świadczenia lub obrony w innym postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie powództwo o ustalenie jest wtórne wobec toczącego się postępowania o świadczenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą interesu prawnego w powództwie o ustalenie, co jest kluczowe dla praktyków prawa, ale może być mniej zrozumiałe dla szerokiej publiczności.
“Czy można unieważnić uchwałę spółdzielni, gdy już toczy się sprawa o zapłatę?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.