II C 882/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka T. D. wniosła o zasądzenie od (...) Spółki Akcyjnej w W. kwoty 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia za śmierć ojca P. S. w wypadku drogowym z 7 kwietnia 1999 roku. Pozwany ubezpieczyciel podniósł zarzut przedawnienia roszczenia, kwestionując jednocześnie opis zdarzenia. Sąd ustalił, że ojciec powódki zginął w wypadku spowodowanym przez P. D., którego pojazd był ubezpieczony w pozwanej spółce. Postępowanie karne umorzono z powodu śmierci podejrzanego. Sąd uznał, że wypłata przez pozwanego kwoty 5.000 zł w styczniu 2015 roku, po upływie terminu przedawnienia, stanowiła właściwe uznanie roszczenia i zrzeczenie się zarzutu przedawnienia, zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego. Sąd podkreślił, że nawet jeśli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, termin przedawnienia wynosił 20 lat, a w tym przypadku zrzeczenie się zarzutu przedawnienia było skuteczne. Rozpoznając sprawę merytorycznie, sąd ocenił krzywdę powódki wynikającą z zerwania silnej więzi rodzinnej z ojcem. Mimo że ojciec powódki miał 75 lat w chwili śmierci, a powódka zakończyła leczenie psychiatryczne, sąd uznał, że należne zadośćuczynienie wynosi 50.000 zł. Po uwzględnieniu już wypłaconej kwoty 5.000 zł, zasądzono dodatkowe 45.000 zł z odsetkami. O kosztach postępowania orzeczono stosunkowo, zasądzając od pozwanego na rzecz powódki 4.183,60 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że wypłata świadczenia przez ubezpieczyciela po terminie przedawnienia stanowi zrzeczenie się tego zarzutu, a także możliwość dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. za naruszenie więzi rodzinnych w przypadku śmierci osoby bliskiej w wypadkach sprzed 2008 roku.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której ubezpieczyciel dokonał wypłaty po terminie przedawnienia, co jest kluczowe dla zrzeczenia się zarzutu. Interpretacja art. 448 k.c. w kontekście śmierci osoby bliskiej jest ugruntowana, ale wymaga wykazania silnej więzi i krzywdy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wypłata przez ubezpieczyciela części świadczenia po upływie terminu przedawnienia roszczenia stanowi zrzeczenie się zarzutu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wypłata świadczenia po upływie terminu przedawnienia, stanowiąca właściwe uznanie roszczenia, jest równoznaczna ze zrzeczeniem się zarzutu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym właściwe uznanie długu przez profesjonalnego dłużnika po upływie terminu przedawnienia, nawet jeśli nastąpiło po pierwotnym kwestionowaniu roszczenia, skutkuje zrzeczeniem się zarzutu przedawnienia, co przywraca zaskarżalność roszczenia.
Czy śmierć ojca w wypadku komunikacyjnym sprzed 2008 roku uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w związku z naruszeniem więzi rodzinnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nawet jeśli wypadek miał miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c., śmierć osoby bliskiej w wyniku deliktu może stanowić naruszenie dóbr osobistych i uzasadniać przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego, które dopuszczało przyznawanie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. za naruszenie więzi rodzinnych w przypadku śmierci osoby bliskiej, nawet przed wejściem w życie przepisów wprowadzających § 4 art. 446 k.c.
Jaka jest wysokość zadośćuczynienia za śmierć ojca, biorąc pod uwagę silną więź rodzinną, wiek zmarłego i upływ czasu od zdarzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd zasądził kwotę 45.000 zł (po odliczeniu już wypłaconych 5.000 zł) jako odpowiednie zadośćuczynienie, uwzględniając silną więź, ale także wiek zmarłego i upływ czasu od wypadku.
Uzasadnienie
Sąd ocenił całokształt okoliczności, w tym silną więź powódki z ojcem, jego wsparcie finansowe i emocjonalne, a także fakt, że ojciec miał 75 lat, powódka zakończyła leczenie psychiatryczne, a od wypadku minęło wiele lat. Te czynniki wpłynęły na ustalenie 'umiarkowanej' wysokości zadośćuczynienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. D. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (19)
Główne
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w przypadku naruszenia dobra osobistego, w tym więzi rodzinnych.
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa ochrony dóbr osobistych, możliwość żądania zaniechania naruszenia, usunięcia skutków naruszenia oraz zadośćuczynienia pieniężnego.
Pomocnicze
k.c. art. 442 § § 1
Kodeks cywilny
Pierwotny przepis dotyczący terminu przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym (3 lata od dowiedzenia się, 10 lat od zdarzenia).
k.c. art. 442 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący przedawnienia roszczeń, gdy szkoda wynikła ze zbrodni lub występku (20 lat od popełnienia przestępstwa).
k.c. art. 442¹ § § 1
Kodeks cywilny
Obecnie obowiązujący przepis dotyczący terminu przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym (3 lata od dowiedzenia się, 10 lat od zdarzenia).
k.c. art. 442¹ § § 2
Kodeks cywilny
Obecnie obowiązujący przepis dotyczący przedawnienia roszczeń, gdy szkoda wynikła ze zbrodni lub występku (20 lat od popełnienia przestępstwa).
k.c. art. 117 § § 1
Kodeks cywilny
Ogólna zasada przedawnienia roszczeń majątkowych.
k.c. art. 117 § § 2
Kodeks cywilny
Możliwość uchylenia się od zaspokojenia przedawnionego roszczenia, chyba że dłużnik zrzeknie się zarzutu przedawnienia.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia w zobowiązaniach bezterminowych.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
k.c. art. 436 § § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność posiadacza pojazdu mechanicznego na zasadzie ryzyka.
k.c. art. 822 § § 1
Kodeks cywilny
Umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.
k.c. art. 446 § § 3
Kodeks cywilny
Odszkodowanie za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej najbliższych członków rodziny zmarłego.
k.c. art. 446 § § 4
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę dla najbliższych członków rodziny zmarłego (wprowadzone od 2008 r.).
u.dz.ubez. art. 15
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej
Podstawa wypłaty odszkodowania lub świadczenia przez zakład ubezpieczeń.
u.u.o. art. 19 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Możliwość dochodzenia roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 308
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenia stanu faktycznego na podstawie kserokopii dokumentów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wypłata świadczenia przez ubezpieczyciela po terminie przedawnienia stanowi zrzeczenie się zarzutu przedawnienia. • Śmierć osoby bliskiej w wyniku deliktu sprzed 2008 roku uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. • Silna więź rodzinna powódki z ojcem uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia.
Odrzucone argumenty
Roszczenie uległo przedawnieniu. • Wysokość dochodzonego roszczenia jest zbyt wygórowana.
Godne uwagi sformułowania
Uznanie właściwe przybiera na ogół formę umowy - jednak w wypadku odpowiedzialności ubezpieczyciela następuje modyfikacja. • Konsekwencją uznania właściwego jest więc zmiana rozkładu ciężaru dowodu w ewentualnym procesie. • Dokonanie wypłaty po 13 latach od upływu terminu przedawnienia nie ma żadnego znaczenia dla biegu terminu przedawnienia, który zakończył się w 2002 roku. • Zrzeczenie się zarzutu przedawnienia powoduje przekształcenie z mocy prawa zobowiązania naturalnego z powrotem w zaskarżalne roszczenie. • W judykaturze i piśmiennictwie, dominuje pogląd, że przesłanką odpowiedzialności na podstawie art. 448 k.c. jest nie tylko bezprawne, ale i zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra osobistego, przy czym w grę może wchodzić zarówno wina umyślna, jak i nieumyślna.
Skład orzekający
A. Z.
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że wypłata świadczenia przez ubezpieczyciela po terminie przedawnienia stanowi zrzeczenie się tego zarzutu, a także możliwość dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. za naruszenie więzi rodzinnych w przypadku śmierci osoby bliskiej w wypadkach sprzed 2008 roku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której ubezpieczyciel dokonał wypłaty po terminie przedawnienia, co jest kluczowe dla zrzeczenia się zarzutu. Interpretacja art. 448 k.c. w kontekście śmierci osoby bliskiej jest ugruntowana, ale wymaga wykazania silnej więzi i krzywdy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń ubezpieczeniowych i możliwości dochodzenia zadośćuczynienia za śmierć bliskiej osoby, co jest tematem budzącym emocje i zainteresowanie.
“Ubezpieczyciel zapłacił po latach, bo zrzekł się zarzutu przedawnienia! Kluczowa decyzja sądu w sprawie zadośćuczynienia.”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
zadośćuczynienie: 45 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 4183,6 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.