II C 88/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka Z. P., działając jako reprezentant grupy, wniosła pozew w postępowaniu grupowym przeciwko Skarbowi Państwa, domagając się ustalenia jego odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną katastrofą budowlaną pawilonu wystawowego w C. w 2006 roku, w wyniku której zginęło 65 osób, a ponad 170 zostało rannych. Roszczenia opierały się na przepisach o odpowiedzialności posiadacza budowli (art. 434 kc) oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem zaniechanie organu władzy publicznej (art. 417 § 1 kc), w związku z art. 446 § 3 kc (znaczne pogorszenie sytuacji życiowej w związku ze śmiercią najbliższego członka rodziny). Sąd Okręgowy w Warszawie, postanowieniem z dnia 3 września 2013 roku, odrzucił pozew. Głównym powodem odrzucenia była niedopuszczalność dochodzenia roszczeń w postępowaniu grupowym. Sąd uznał, że roszczenia członków grupy, mimo że oparte na tych samych przepisach prawnych, nie spełniają wymogu jednorodzajowości, ponieważ ustalenie odpowiedzialności wymagałoby indywidualnego badania sytuacji życiowej każdego z członków grupy, co jest sprzeczne z celem postępowania grupowego. Dodatkowo, sąd wskazał na brak złożenia oświadczenia o przystąpieniu do grupy przez jedną z pierwotnie wskazanych osób (I. W.), co również naruszało wymogi formalne postępowania grupowego. Sąd odrzucił również argument strony pozwanej, że dochodzone roszczenia dotyczą ochrony dóbr osobistych, które są wyłączone z postępowania grupowego. Sąd stwierdził, że art. 446 § 3 kc chroni interesy majątkowe, a nie dobra osobiste, które w przypadku śmierci osoby bliskiej są obecnie chronione przez art. 446 § 4 kc (wprowadzony po dacie zdarzenia). Koszty postępowania w kwocie 3.600,00 zł zostały zasądzone od powódki na rzecz Skarbu Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogów formalnych i materialnych postępowania grupowego, w szczególności jednorodzajowości roszczeń i znaczenia indywidualnych okoliczności dla dopuszczalności tego trybu.
Dotyczy specyfiki postępowania grupowego i jego dopuszczalności, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia o odpowiedzialności za katastrofę.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenia członków grupy w postępowaniu grupowym, oparte na art. 434 kc i art. 417 § 1 kc w związku z art. 446 § 3 kc, spełniają wymóg jednorodzajowości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenia te nie spełniają wymogu jednorodzajowości, ponieważ wymagałyby indywidualnego badania sytuacji życiowej każdego z członków grupy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć przepisy prawne są te same, indywidualne okoliczności życiowe każdego członka grupy stanowią dominujący element roszczenia, co uniemożliwia prowadzenie sprawy w trybie postępowania grupowego.
Czy brak złożenia oświadczenia o przystąpieniu do grupy przez jednego z członków grupy uniemożliwia prowadzenie postępowania grupowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak złożenia wymaganego oświadczenia przez jednego z członków grupy, który nie został następnie wyeliminowany, skutkuje odrzuceniem pozwu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że reprezentant grupy ma obowiązek zadbać o spełnienie wszystkich wymogów formalnych przez członków grupy, a niespełnienie ich przez choćby jednego członka uniemożliwia prowadzenie postępowania grupowego.
Czy roszczenia oparte na art. 446 § 3 kc, dotyczące znacznego pogorszenia sytuacji życiowej w związku ze śmiercią osoby bliskiej, stanowią roszczenia o ochronę dóbr osobistych wyłączone z postępowania grupowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenia oparte na art. 446 § 3 kc nie są roszczeniami o ochronę dóbr osobistych, lecz dotyczą ochrony interesów majątkowych.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił ochronę dóbr osobistych (art. 446 § 4 kc, art. 448 kc) od ochrony interesów majątkowych (art. 446 § 3 kc), wskazując, że ten ostatni przepis, stosowany w przypadku deliktu sprzed nowelizacji, chroni sferę majątkową.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. P. | osoba_fizyczna | powódka - reprezentant grupy |
| K. P. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| B. S. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| K. S. (1) | osoba_fizyczna | członek grupy (małoletnia reprezentowana przez matkę B. S.) |
| A. S. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| K. S. (2) | osoba_fizyczna | członek grupy |
| K. S. (3) | osoba_fizyczna | członek grupy |
| T. M. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| M. M. | osoba_fizyczna | członek grupy (małoletnia reprezentowana przez matkę T. M.) |
| K. W. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| M. W. (1) | osoba_fizyczna | członek grupy |
| Ł. W. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| M. W. (2) | osoba_fizyczna | członek grupy |
| S. L. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| M. L. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| T. L. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| W. M. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| M. Z. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| A. K. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| W. Z. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| A. Z. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| M. P. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| B. P. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| U. P. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| E. R. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| K. S. (4) | osoba_fizyczna | członek grupy |
| J. P. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| T. P. | osoba_fizyczna | członek grupy |
| J. K. (1) | osoba_fizyczna | członek grupy |
| J. K. (2) | osoba_fizyczna | członek grupy |
| Ł. (...) | osoba_fizyczna | członek grupy |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| Minister Skarbu Państwa | organ_państwowy | reprezentant pozwanego |
| Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego | organ_państwowy | reprezentant pozwanego |
| Prezydent Miasta C. | organ_państwowy | reprezentant pozwanego |
| Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | instytucja | zastępca procesowy pozwanego |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 434
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności Skarbu Państwa jako samoistnego posiadacza budowli.
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.c. art. 446 § § 3
Kodeks cywilny
Roszczenie o naprawienie szkody polegającej na znacznym pogorszeniu sytuacji życiowej członków rodziny zmarłego.
u.d.g.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym
Definicja postępowania grupowego (jednorodzajowość roszczeń, co najmniej 10 osób, ta sama podstawa faktyczna).
u.d.g.p. art. 2 § ust. 3
Ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym
Możliwość ograniczenia powództwa do ustalenia odpowiedzialności pozwanego w sprawach o roszczenia pieniężne.
Pomocnicze
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja samoistnego posiadacza.
u.d.g.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym
Wyłączenie spraw o ochronę dóbr osobistych z postępowania grupowego.
k.p.c. art. 126
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 128
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zasądzenia kosztów procesu.
u.p.g.s.p. art. 11 § ust. 3
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa
Podstawa reprezentacji Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną.
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Ochrona dóbr osobistych.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie za krzywdę.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasady współżycia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenia członków grupy nie są jednorodzajowe, gdyż wymagają indywidualnego badania sytuacji życiowej. • Brak złożenia oświadczenia o przystąpieniu do grupy przez jednego z członków uniemożliwia prowadzenie postępowania grupowego. • Roszczenia z art. 446 § 3 kc dotyczą interesów majątkowych, a nie dóbr osobistych.
Odrzucone argumenty
Roszczenia oparte na art. 446 § 3 kc są roszczeniami o ochronę dóbr osobistych. • Możliwość prowadzenia postępowania grupowego w zakresie ustalenia odpowiedzialności pozwanego bez badania indywidualnych szkód.
Godne uwagi sformułowania
nie można mówić o tej samej podstawie faktycznej żądania każdego z członków grupy, bowiem w tej podstawie faktycznej formułowanej przez stronę powodową mieszczą się odmienne, indywidualne okoliczności związane z ich sytuacją życiową. • postępowanie grupowe nie może sprowadzać się do prostej kumulacji podmiotowo – przedmiotowej indywidualnych roszczeń, a dotyczyć musi ochrony interesu grupy. • nie jest możliwe wyłączenie przez Sąd niektórych osób z postępowania grupowego i prowadzenie tego postępowania w stosunku do pozostałych, pomimo że osoby te mogłyby złożyć pozew grupowy, ponieważ spełniają warunek liczebności grupy. Takiej instytucji ustawa nie przewiduje.
Skład orzekający
Sylwia Urbańska
przewodniczący
Tomasz Wojciechowski
sędzia
Katarzyna Waseńczuk
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych i materialnych postępowania grupowego, w szczególności jednorodzajowości roszczeń i znaczenia indywidualnych okoliczności dla dopuszczalności tego trybu."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania grupowego i jego dopuszczalności, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia o odpowiedzialności za katastrofę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy tragicznej katastrofy budowlanej i próby dochodzenia roszczeń w postępowaniu grupowym, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na skalę tragedii i złożoność prawną.
“Katastrofa budowlana i odrzucony pozew grupowy: dlaczego sąd nie dopuścił sprawy?”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 3600 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.