II C 865/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka A. O. wniosła o zasądzenie od pozwanego K. O. kwoty 87.750 zł tytułem częściowego zwrotu środków przekazanych na budowę domu jednorodzinnego na działce pozwanego, powołując się na przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 2 k.c.). Strony pozostawały w konkubinacie, a pozwany obiecał przenieść własność nieruchomości na powódkę i jej konkubenta (syna pozwanego). Powódka przekazała pozwanemu łącznie 87.750 zł w latach 2010-2011. Sąd Okręgowy ustalił, że strony łączyła nienazwana umowa, której cel (zamieszkanie w domu i przeniesienie własności) nie został osiągnięty po rozpadzie konkubinatu i rozwodzie pary. Sąd uznał, że pozwany jest zobowiązany do zwrotu połowy wartości nakładów, czyli 43.875 zł, z uwagi na wspólne gromadzenie środków przez konkubentów i brak możliwości zastosowania przepisów o rozliczeniach małżeńskich. Zasądzono również odsetki ustawowe od dnia wymagalności roszczenia. Koszty postępowania zostały rozdzielone stosunkowo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaRozliczenia majątkowe między konkubentami, zastosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu do nakładów na budowę nieruchomości w konkubinacie.
Dotyczy sytuacji, gdy strony nie zawarły umowy regulującej rozliczenia, a cel wspólnego przedsięwzięcia nie został osiągnięty. Wartość zasądzonej kwoty może być różna w zależności od ustaleń faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy środki przekazane przez konkubinę na budowę domu na nieruchomości należącej do rodziców konkubenta, przy obietnicy przeniesienia własności, podlegają zwrotowi na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu po ustaniu konkubinatu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, środki te podlegają zwrotowi w części, w jakiej cel umowy nie został osiągnięty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że strony łączyła nienazwana umowa, której cel nie został osiągnięty. Ponieważ nie było podstaw do zastosowania przepisów o rozliczeniach małżeńskich ani przepisów o nakładach właściciela, zastosowanie znalazły przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Zasądzono zwrot połowy przekazanych środków, odzwierciedlając wspólne gromadzenie funduszy przez konkubentów.
Jakie przepisy mają zastosowanie do rozliczeń majątkowych między byłymi konkubentami po ustaniu związku, w szczególności w zakresie nakładów na budowę nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Do rozliczeń między byłymi konkubentami, w tym w zakresie nakładów na budowę, zastosowanie znajdują przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c. i nast.), a nie przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczące stosunków majątkowych małżeńskich.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że konkubinat, mimo podobieństw do związku małżeńskiego w sferze faktycznej, nie jest stosunkiem prawnym uregulowanym w k.r.o. Dlatego przepisy dotyczące rozliczeń po ustaniu wspólności małżeńskiej nie mogą być stosowane do rozliczeń po ustaniu konkubinatu. W takich przypadkach właściwe są przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. O. | osoba_fizyczna | powódka |
| K. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Obowiązek wydania korzyści majątkowej uzyskanej bez podstawy prawnej kosztem innej osoby lub zwrotu jej wartości.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Definicja świadczenia nienależnego, gdy cel świadczenia nie został osiągnięty.
Pomocnicze
k.c. art. 224
Kodeks cywilny
Przepisy o nakładach właściciela, które nie mają zastosowania w tym przypadku ze względu na szczególny charakter art. 405 k.c.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Przepisy o nakładach właściciela, które nie mają zastosowania w tym przypadku ze względu na szczególny charakter art. 405 k.c.
k.c. art. 226
Kodeks cywilny
Przepisy o nakładach właściciela, które nie mają zastosowania w tym przypadku ze względu na szczególny charakter art. 405 k.c.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekazanie środków na budowę domu w ramach konkubinatu z obietnicą przeniesienia własności. • Niedojście do skutku zamierzonego celu umowy (zamieszkanie w domu, przeniesienie własności). • Zastosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu do rozliczeń między byłymi konkubentami. • Wspólne gromadzenie środków przez konkubentów, uzasadniające zwrot połowy wartości nakładów.
Odrzucone argumenty
Żądanie zwrotu całej przekazanej kwoty 87.750 zł. • Próba zastosowania przepisów o rozliczeniach małżeńskich do konkubinatu.
Godne uwagi sformułowania
Powódka przekazywała pozwanemu jej wspólne z konkubentem pieniądze na budowę domu licząc, że zamieszka w nim w przyszłości, zaś pozwany godził się na przeniesienie własności nieruchomości, na której budował dom dla powódki i jej konkubenta. • W tego typu przypadku do roszczenia o zwrot nakładów nie mają zastosowania przepisy art. 224-226 k.c. • Skoro umowa stron nie przewiduje sposobu rozliczenia nakładów, jak również nie ma podstaw do stosowania wprost lub odpowiednio art. 224-226 k.c., zastosowanie znajduje art. 405 k.c. • Konkubinat pod wieloma względami przypomina związek małżeński, zwłaszcza w zakresie więzi osobistej i majątkowej łączącej konkubentów. • Dla rozliczeń między byłymi konkubentami zastosowanie znaleźć winny właśnie przepisy art. 405 k.c. i następnych, z istoty konkubinatu, bowiem wynikają faktyczne stosunki majątkowe zbliżone do małżeńskich.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozliczenia majątkowe między konkubentami, zastosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu do nakładów na budowę nieruchomości w konkubinacie."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strony nie zawarły umowy regulującej rozliczenia, a cel wspólnego przedsięwzięcia nie został osiągnięty. Wartość zasądzonej kwoty może być różna w zależności od ustaleń faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy rozliczeń majątkowych w konkubinacie, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na powszechność takich związków i brak jasnych regulacji prawnych.
“Konkubina domaga się zwrotu pieniędzy za budowę domu. Czy sąd uzna jej roszczenie?”
Dane finansowe
WPS: 87 750 PLN
zwrot nakładów: 43 875 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.