II C 860/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wniosła o zapłatę kwoty 12.713,31 zł od Instytutu Centrum (...) w Ł. z tytułu niezapłaconych faktur za materiały eksploatacyjne i akcesoria komputerowe. Pozwany Instytut, znajdujący się w trudnej sytuacji finansowej, uznał powództwo co do kwoty 10.475,91 zł, kwestionując zasadność naliczonych odsetek oraz żądanie kwoty 167,09 zł tytułem rekompensaty za koszty odzyskania wierzytelności. Pozwany wnosił również o odroczenie terminu płatności na podstawie art. 320 kpc oraz o nieobciążanie go kosztami postępowania na podstawie art. 102 kpc, powołując się na swoją złą sytuację finansową i rolę w służbie zdrowia. Sąd Rejonowy uznał uznanie powództwa przez pozwanego za skuteczne w zakresie kwoty 10.475,91 zł. Zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie, uznając argumentację pozwanego o braku winy za nieistotną dla obowiązku odsetkowego. Oddalił żądanie kwoty 40 euro rekompensaty, wskazując, że dochodzenie kosztów postępowania przewyższających tę kwotę wyłącza możliwość żądania stałej rekompensaty. Odrzucił wniosek o odroczenie terminu płatności, uznając, że nie zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek, a odroczenie godziłoby w interes wierzyciela. Nie uwzględniono również wniosku o nieobciążanie kosztami, gdyż powódka wygrała sprawę w przeważającej części. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 12.546,22 zł z odsetkami, oddalił powództwo w pozostałej części i zasądził koszty procesu w wysokości 3.053 zł. Wyrokowi w części zasądzającej kwotę 10.475,91 zł nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odsetek ustawowych, kosztów odzyskiwania wierzytelności oraz możliwości odroczenia terminu płatności w kontekście trudnej sytuacji finansowej dłużnika, zwłaszcza instytucji publicznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji finansowej pozwanego Instytutu i jego roli w systemie ochrony zdrowia, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy trudna sytuacja finansowa pozwanego, będącego instytucją publiczną, może stanowić podstawę do odroczenia terminu płatności zasądzonej należności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja finansowa pozwanego nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku uzasadniającego odroczenie terminu płatności, gdyż godziłoby to w interes wierzyciela i pozwany powinien ponosić skutki własnych działań i zaniechań.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że instytucja odroczenia terminu płatności ma charakter wyjątkowy i wymaga szczególnie uzasadnionego przypadku. Pozwany, jako uczestnik obrotu gospodarczego, powinien dochować należytej staranności. Odroczenie terminu płatności godziłoby w prawnie chroniony interes wierzyciela do szybkiego uzyskania świadczenia.
Czy pozwany może być zwolniony z obowiązku zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie z powodu swojej trudnej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja finansowa pozwanego nie zwalnia go z obowiązku zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie, ponieważ odpowiedzialność dłużnika z tego tytułu ma charakter zobiektywizowany i nie zależy od jego winy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 481 § 1 k.c., wskazując, że wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia niezależnie od winy dłużnika. Odpowiedzialność ta ma charakter absolutny i dłużnik nie może uwolnić się od niej przez powołanie się na okoliczności egzoneracyjne.
Czy wierzyciel może dochodzić zwrotu kosztów odzyskania wierzytelności w wysokości przekraczającej 40 euro, jeśli poniósł faktycznie wyższe koszty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wierzyciel dochodzi zwrotu kosztów postępowania przewyższających równowartość stałej rekompensaty (40 euro), nie może jednocześnie żądać zapłaty tej stałej rekompensaty, gdyż prowadziłoby to do bezpodstawnego wzbogacenia.
Uzasadnienie
Sąd interpretował art. 10 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, wskazując, że roszczenie z tego przepisu stanowi zryczałtowane odszkodowanie. Dochodzenie zwrotu faktycznie poniesionych kosztów, które przewyższają 40 euro, wyłącza możliwość żądania dodatkowo tej stałej rekompensaty.
Czy pozwany może być zwolniony z obowiązku zwrotu kosztów procesu na podstawie art. 102 kpc z powodu swojej trudnej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja finansowa pozwanego nie stanowi wystarczającej podstawy do zwolnienia go z obowiązku zwrotu kosztów procesu na podstawie art. 102 kpc, zwłaszcza gdy powódka wygrała sprawę w przeważającej części.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany, jako podmiot uczestniczący w obrocie gospodarczym, powinien liczyć się z kosztami postępowania w przypadku braku terminowej realizacji zobowiązań. Nie wykazano szczególnie uzasadnionego wypadku przemawiającego za zastosowaniem art. 102 kpc.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. | spółka | powódka |
| Instytut Centrum (...) w Ł. | instytucja | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.c. art. 481 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe.
u.t.z.t.h. art. 10
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
W przypadku opóźnienia w zapłacie w transakcjach handlowych, wierzycielowi przysługuje, bez konieczności wezwania, kwota stałej rekompensaty w wysokości równowartości 40 euro. Jeśli koszty odzyskania należności przekroczą tę kwotę, wierzyciel może dochodzić zwrotu wszelkich poniesionych wydatków.
Pomocnicze
k.c. art. 482 § § 1
Kodeks cywilny
Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa.
k.p.c. art. 213 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany uznaniem powództwa, jeśli nie zmierza ono do obejścia prawa ani nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku postanowić o terminach zapłaty całej należności lub jej części, rozkładając je na raty.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale kosztami.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli strony przegrały proces w stosunku do wielkości ich żądań, sąd może zasądzić od każdej ze stron na rzecz drugiej część kosztów w stosunku do stosunku, w jakim uwzględniono i oddalono żądania.
k.p.c. art. 333 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności w zakresie zasądzonego świadczenia, gdy zasądza je na rzecz konsumenta lub w sprawach o alimenty.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Należność główna wynikająca z faktur jest wymagalna. • Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się niezależnie od winy dłużnika. • Trudna sytuacja finansowa pozwanego nie jest podstawą do odroczenia terminu płatności ani zwolnienia z kosztów. • Dochodzenie kosztów postępowania wyłącza żądanie stałej rekompensaty 40 euro.
Odrzucone argumenty
Odroczenie terminu płatności z uwagi na trudną sytuację finansową pozwanego. • Nieobciążanie pozwanego kosztami postępowania na podstawie art. 102 kpc. • Żądanie odsetek ustawowych za opóźnienie jest bezzasadne z powodu braku winy pozwanego. • Żądanie kwoty 40 euro rekompensaty za koszty odzyskania wierzytelności.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność dłużnika z tytułu odsetek ma więc charakter zobiektywizowany, bowiem dla jego bytu obojętne jest, czy dłużnik popadł w opóźnienie zwykłe czy też w opóźnienie kwalifikowane, zawinione czyli w zwłokę. • Reżim odpowiedzialności dłużnika jest tu bardzo surowy (odpowiedzialność ma charakter tak zwanej odpowiedzialności absolutnej), ponieważ dłużnik nie może uwolnić się od niej ani przez ekskulpację, ani przez powołanie się na okoliczności egzoneracyjne. • W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zaistniał szczególnie uzasadniony wypadek, przemawiający za zasadnością sięgnięcia do instytucji opisanej w art. 320 k.p.c. • Wymaga podkreślenia, iż pozwany w żaden sposób nie uprawdopodobnił tego, że odroczenie terminu płatności należności (...) sp. z o.o. zwiększy prawdopodobieństwo pozaegzekucyjnego zaspokojenia powódki.
Skład orzekający
A. S.
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odsetek ustawowych, kosztów odzyskiwania wierzytelności oraz możliwości odroczenia terminu płatności w kontekście trudnej sytuacji finansowej dłużnika, zwłaszcza instytucji publicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji finansowej pozwanego Instytutu i jego roli w systemie ochrony zdrowia, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między potrzebą szybkiego zaspokojenia wierzyciela a trudną sytuacją finansową instytucji publicznej, co jest częstym problemem w praktyce.
“Czy problemy finansowe szpitala usprawiedliwiają niepłacenie faktur? Sąd odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 12 713,31 PLN
należność główna z odsetkami: 12 546,22 PLN
Sektor
zdrowie
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.