Orzeczenie · 2016-02-05

II C 839/15Bezskuteczność czynności prawnej wkład mieszkaniowy

Sąd

Sąd Okręgowy w Łodzi

Miejsce

Łódź

Data

2016-02-05

SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy

skarga pauliańskabezskuteczność czynności prawnejwierzytelnośćdłużnikpokrzywdzenie wierzycielawkład mieszkaniowyzwolnienie z długudarowiznanieruchomościspółdzielcze prawo do lokalu

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powód W. P. wystąpił z powództwem o uznanie za bezskuteczne wobec niego dwóch czynności prawnych dokonanych przez jego dłużnika A. C.: umowy z dnia 29 czerwca 2010 roku, na mocy której A. C. zwolnił swoją matkę G. C. z długu z tytułu dziedziczenia części wkładu mieszkaniowego (wartość 37.500 zł), oraz ustanowienia odrębnej własności lokalu nr (...) przy ul. (...) w Ł. na rzecz G. C. z dnia 23 października 2012 roku. Powód dochodził zaspokojenia swojej wierzytelności z tytułu pożyczki udzielonej A. C. w kwocie 125.000 zł, udokumentowanej aktem notarialnym z 27 listopada 2009 roku, któremu nadano klauzulę wykonalności. Sąd Okręgowy w Łodzi, analizując sprawę pod kątem art. 527 k.c. (skarga pauliańska), uznał, że czynność zwolnienia z długu (darowizna wkładu mieszkaniowego) była bezskuteczna wobec wierzyciela. Sąd stwierdził, że dłużnik A. C. działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, ponieważ czynność ta nastąpiła tuż przed terminem wymagalności pożyczki i spowodowała jego niewypłacalność lub pogłębienie jej. Sąd podkreślił, że wkład mieszkaniowy, mimo pewnych ograniczeń prawnych, stanowił wartość majątkową, z której wierzyciel mógłby dochodzić zaspokojenia. Z drugiej strony, sąd oddalił powództwo w zakresie uznania za bezskuteczne ustanowienia odrębnej własności lokalu, argumentując, że czynność ta została dokonana przez Spółdzielnię Mieszkaniową i G. C., a nie przez dłużnika A. C., co wyklucza jej zaskarżenie w trybie art. 527 k.c. Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot części kosztów procesu, a pozostałe koszty zastępstwa procesowego z urzędu przyznał radcy prawnemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja art. 527 k.c. w kontekście czynności dotyczących wkładów mieszkaniowych i spółdzielczych praw do lokali, a także rozgraniczenie czynności dłużnika od czynności osób trzecich w ramach skargi pauliańskiej.

Ograniczenia stosowania

Specyfika przepisów o spółdzielniach mieszkaniowych i charakteru wkładu mieszkaniowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy umowa zwolnienia z długu dotyczącego wkładu mieszkaniowego, zawarta przez dłużnika z jego matką, może być uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela na podstawie art. 527 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa zwolnienia z długu (interpretowana jako darowizna części wkładu mieszkaniowego) może być uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela, jeśli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, a czynność ta doprowadziła do jego niewypłacalności lub pogłębienia jej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zwolnienie z długu dotyczącego części wkładu mieszkaniowego było czynnością rozporządzającą, która spowodowała utratę aktywów przez dłużnika i pogłębiła jego niewypłacalność. Dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, zwłaszcza że czynność nastąpiła tuż przed terminem wymagalności pożyczki. Wartość wkładu mieszkaniowego, mimo pewnych ograniczeń, stanowiła składnik majątkowy.

Czy czynność prawna polegająca na ustanowieniu odrębnej własności lokalu przez spółdzielnię na rzecz osoby trzeciej (matki dłużnika) może być uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela na podstawie art. 527 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, czynność ustanowienia odrębnej własności lokalu przez spółdzielnię na rzecz osoby trzeciej nie może być uznana za bezskuteczną w trybie art. 527 k.c., ponieważ nie była to czynność prawna dłużnika.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że zaskarżona czynność ustanowienia odrębnej własności lokalu została dokonana przez Spółdzielnię Mieszkaniową i pozwaną G. C., a nie przez dłużnika A. C. Zgodnie z art. 527 k.c., skarga pauliańska dotyczy wyłącznie czynności prawnych dłużnika. Dłużnik nie był członkiem spółdzielni ani nie posiadał prawa do lokalu, które mógłby przekształcić w odrębną własność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Częściowe uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

W. P. (w części)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
W. P.	osoba_fizyczna	powód
G. C.	osoba_fizyczna	pozwana
A. C.	osoba_fizyczna	dłużnik

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 527 § 1

Kodeks cywilny

Gdy osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.

k.c. art. 527 § 2

Kodeks cywilny

Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.

Pomocnicze

k.c. art. 527 § 3

Kodeks cywilny

Jeżeli w wyniku czynności dłużnika osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową nieodpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, choćby osoba trzecia nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

k.c. art. 528

Kodeks cywilny

Dotyczy sytuacji, gdy czynność została dokonana między osobami bliskimi lub nieodpłatnie, co ułatwia wierzycielowi wykazanie przesłanek skargi pauliańskiej.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu przy rozstrzyganiu o kosztach.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość nieobciążania stron kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.p.c. art. 777 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do nadania klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu.

u.s.m. art. 9 § 1