II C 809/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW pozwie z dnia 9 kwietnia 2024 roku powodowie M. J. i B. J. wnieśli o ustalenie nieważności umowy o kredyt hipoteczny nr (...) z dnia 10 lipca 2008 r. oraz o zasądzenie kwoty 26.421,21 zł tytułem nienależnego świadczenia. Ewentualnie, w przypadku uznania umowy za ważną, ale zawierającą niedozwolone postanowienia, domagali się zasądzenia kwoty 77.824,55 zł. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując jego zasadność i wysokość. Sąd ustalił, że umowa kredytu była indeksowana do CHF, a powodowie nie byli indywidualnie negocjowali jej warunków. Sąd uznał klauzule dotyczące przeliczeń walutowych za abuzywne, ponieważ były nieprzejrzyste, pozwalały bankowi na jednostronne ustalanie kursów i rażąco naruszały interesy konsumentów. W związku z tym, że eliminacja tych klauzul uniemożliwiała dalsze funkcjonowanie umowy w pierwotnym kształcie, sąd stwierdził jej nieważność. Na skutek nieważności umowy, bank został zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w kwocie 26.421,21 zł wraz z odsetkami. Sąd zasądził również od pozwanego na rzecz powodów koszty procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie nieważności umów kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF z powodu abuzywnych klauzul waloryzacyjnych.
Dotyczy umów zawartych z konsumentami, gdzie klauzule nie były indywidualnie negocjowane i odwołują się do tabel kursowych banku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy kredytu hipotecznego dotyczące przeliczeń walutowych według kursów ustalanych przez bank są abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te są abuzywne, ponieważ są nieprzejrzyste, pozwalają bankowi na jednostronne ustalanie kursów i rażąco naruszają interesy konsumentów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule waloryzacyjne oparte na tabelach kursowych banku są nieprzejrzyste, nie odwołują się do obiektywnych wskaźników i pozwalają bankowi na jednostronne kształtowanie wysokości rat, co narusza równowagę kontraktową i dobre obyczaje.
Czy umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF, zawierająca abuzywne klauzule waloryzacyjne, jest nieważna w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w okolicznościach niniejszej sprawy, eliminacja abuzywnych postanowień uniemożliwia dalsze funkcjonowanie umowy w pierwotnym kształcie, co skutkuje jej nieważnością.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE i SN, zgodnie z którym utrzymanie umowy bez abuzywnych klauzul, które stanowią jej essentialia negotii, nie jest możliwe bez istotnego przekształcenia jej charakteru, co prowadzi do nieważności.
Czy powodowie mają interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu, mimo dochodzenia zwrotu świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powodowie mają interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, ponieważ umowa nadal obowiązuje, jest podstawą wpisu hipoteki, a strona powodowa nie uiściła wszystkich rat, co pozwala na uniknięcie dalszych zobowiązań.
Uzasadnienie
Sąd podzielił pogląd SN, że w sytuacji, gdy umowa nadal obowiązuje i nie wszystkie raty zostały spłacone, istnieje interes prawny w ustaleniu jej nieważności, co pozwala na usunięcie niepewności co do przyszłych zobowiązań.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | powód |
| B. J. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank (...) Oddział w Polsce w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, nieuzgodnione indywidualnie, nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli postanowienie umowy, zgodnie z § 1, nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Nieuzgodnione indywidualnie są postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu, w szczególności te przejęte z wzorca.
k.c. art. 385¹ § § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się również do zwrotu świadczeń spełnionych z nienależnego świadczenia.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do jej zwrotu w granicach wzbogacenia.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony, powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt 1, 2, 3 i 5
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd pomija wnioski dowodowe, gdy są sprzeczne z zasadą bezpośredniości, pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia lub prowadziłyby do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
pr. bank. art. 69
Ustawa - Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzule dotyczące przeliczeń walutowych są abuzywne, ponieważ są nieprzejrzyste, pozwalają bankowi na jednostronne ustalanie kursów i rażąco naruszają interesy konsumentów. • Eliminacja abuzywnych klauzul prowadzi do nieważności całej umowy kredytu, ponieważ stanowią one essentialia negotii. • Powodowie mają interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, mimo że dochodzą zwrotu świadczeń.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytu jest ważna i nie zawiera postanowień niedozwolonych. • Powodowie zostali poinformowani o ryzyku kursowym i świadomie zrezygnowali z kredytu w złotych. • Kwestionowane klauzule pozostawały zgodne z przepisami prawa i nie naruszały interesów kredytobiorców. • Stosowane kursy miały charakter rynkowy.
Godne uwagi sformułowania
postanowienia umowy kredytu w zakresie, w jakim przewidują przeliczanie należności kredytowych według kursów ustalonych w tabeli sporządzanej przez pozwany bank, mają charakter abuzywny • eliminacja kwestionowanych postanowień nie pozwala na utrzymanie umowy w pozostałej części • konsument jest stroną słabszą niż przedsiębiorca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie nieważności umów kredytów hipotecznych indeksowanych do CHF z powodu abuzywnych klauzul waloryzacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych z konsumentami, gdzie klauzule nie były indywidualnie negocjowane i odwołują się do tabel kursowych banku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywnych klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników.
“Kredyt frankowy okazał się nieważny! Bank musi zwrócić tysiące złotych.”
Dane finansowe
WPS: 26 421,21 PLN
zwrot nienależnego świadczenia: 26 421,21 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.