II C 738/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowództwo Banku (...) S.A. w W. przeciwko A. Ł. dotyczyło zapłaty kwoty 896 745,60 zł z tytułu niespłaconego kredytu konsolidacyjnego, zabezpieczonego hipoteką na nieruchomości pozwanej. Pozwana, będąca dłużnikiem hipotecznym, uznała powództwo, jednak wniosła o ograniczenie swojej odpowiedzialności do wysokości hipoteki umownej wynoszącej 1 803 258 zł. Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 213 § 2 kpc, uznał powództwo za uzasadnione, ponieważ uznanie przez pozwaną nie było sprzeczne z prawem ani zasadami współżycia społecznego. W wyroku zasądzono od pozwanej na rzecz banku pełną kwotę dochodzonego roszczenia wraz z odsetkami i kosztami procesu. Jednocześnie, zgodnie z art. 319 kpc, sąd zastrzegł pozwanej prawo do powoływania się w postępowaniu egzekucyjnym na ograniczenie jej odpowiedzialności do wartości hipoteki obciążającej nieruchomość. Sąd nadał również wyrokowi w punkcie I rygor natychmiastowej wykonalności. Rozstrzygając o kosztach procesu, sąd oddalił wniosek pozwanej o zasądzenie od powoda kosztów zastępstwa procesowego, wskazując, że pozwana nie wykazała, iż nie dała powodu do wytoczenia sprawy, a wręcz przeciwnie – dwukrotne wezwania do zapłaty pozostały bezskuteczne. Sąd nie znalazł również podstaw do zastosowania art. 102 kpc i zwolnienia pozwanej od kosztów procesu, uznając, że typowe konsekwencje niespłacenia zobowiązania przez dłużnika rzeczowego nie stanowią "szczególnie uzasadnionego wypadku".
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 213 § 2 kpc w kontekście uznania powództwa przez dłużnika hipotecznego; zasady zastrzegania ograniczenia odpowiedzialności dłużnika hipotecznego w wyroku; rozstrzyganie o kosztach procesu w przypadku uznania powództwa.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika hipotecznego, który uznał powództwo. Interpretacja przepisów proceduralnych (k.p.c.) jest standardowa.
Zagadnienia prawne (4)
Czy uznanie powództwa przez pozwanego, który jest dłużnikiem hipotecznym, jest dopuszczalne i jakie są jego konsekwencje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uznanie powództwa jest dopuszczalne, o ile nie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego, a sąd jest nim związany.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uznanie powództwa przez pozwaną, która była świadoma konsekwencji prawnych bycia dłużnikiem hipotecznym, nie było sprzeczne z prawem ani zasadami współżycia społecznego, co skutkowało uwzględnieniem powództwa.
W jaki sposób należy ograniczyć odpowiedzialność pozwanego dłużnika hipotecznego w wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd powinien z urzędu zastrzec w wyroku prawo pozwanego do powoływania się w postępowaniu egzekucyjnym na ograniczenie jego odpowiedzialności do wysokości obciążającej nieruchomość hipoteki.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na art. 319 kpc i orzecznictwo Sądu Najwyższego, zastrzegł w wyroku ograniczenie odpowiedzialności pozwanej do kwoty hipoteki umownej, aby umożliwić jej podniesienie tego zarzutu na etapie egzekucji.
Czy pozwany, który uznał powództwo, ale nie wykazał, że nie dał powodu do jego wytoczenia, może domagać się zwrotu kosztów zastępstwa procesowego od powoda?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwany nie może domagać się zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, jeśli nie wykazał, że nie dał powodu do wytoczenia sprawy, mimo uznania powództwa.
Uzasadnienie
Sąd oddalił wniosek pozwanej o zwrot kosztów zastępstwa procesowego, wskazując, że spełnienie tylko jednego z warunków z art. 101 kpc (uznanie powództwa) nie jest wystarczające, a pozwana nie wykazała, że nie dała powodu do wytoczenia sprawy.
Czy istnieją podstawy do zwolnienia pozwanego od kosztów procesu na podstawie art. 102 kpc, jeśli jego sytuacja majątkowa jest trudna z powodu potencjalnej utraty nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, typowe konsekwencje niespłacenia zobowiązania przez dłużnika rzeczowego, w tym utrata nieruchomości, nie stanowią "szczególnie uzasadnionego wypadku" w rozumieniu art. 102 kpc.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwana nie powołała się na wyjątkowo trudną sytuację majątkową lub życiową, a jedynie na konsekwencje niespełnienia zobowiązania, co nie uzasadnia zastosowania art. 102 kpc.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank (...) S.A. | spółka | powód |
| A. Ł. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 213 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że jest ono sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zastrzega w wyroku prawo pozwanego do powoływania się w postępowaniu egzekucyjnym na ograniczenie jego odpowiedzialności.
k.p.c. art. 333 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nadaje wyrokowi w punkcie I rygor natychmiastowej wykonalności.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej zwrotu kosztów procesu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 101
Kodeks postępowania cywilnego
Zwrot kosztów należy się pozwanemu pomimo uwzględnienia powództwa, jeżeli nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wyjątkowo uzasadnionych wypadkach sąd może nie obciążać strony przegrywającej kosztami procesu.
u.k.w.h. art. 65 § ust. 1 i 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Zakres odpowiedzialności z tytułu hipoteki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uznanie powództwa przez pozwaną. • Istnienie zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości pozwanej. • Nieskuteczność wezwań do zapłaty kierowanych do pozwanej przed wniesieniem pozwu.
Odrzucone argumenty
Wniosek pozwanej o zasądzenie od powoda kosztów zastępstwa procesowego. • Wniosek pozwanej o odstąpienie od obciążania jej kosztami procesu z uwagi na "szczególnie uzasadniony wypadek".
Godne uwagi sformułowania
Pozwana uznała powództwo, czego konsekwencją jest pominięcie postępowania dowodowego w zakresie okoliczności objętych uznaniem i wydanie wyroku uwzględniającego powództwo. • Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. • Z istoty hipoteki (...) wynika, że odpowiedzialność pozwanej ogranicza się do prawa obciążonego hipoteką i do jej wysokości, stąd konieczne jest zastrzeżenie owych ograniczeń w wyroku. • Dłużnik hipoteczny nie jest zobowiązany jedynie do znoszenia egzekucji z przedmiotu hipoteki, ale powinien spełnić świadczenie. Nie czyniąc tego dobrowolnie - naraża się na wytoczenie powództwa o zasądzenie i na poniesienie kosztów postępowania. • Jest to jednak typowa konsekwencja zaniechania wykonania swego zobowiązania przez dłużnika rzeczowego, nie zaś „szczególnie uzasadniony wypadek” w rozumieniu art. 102 kpc.
Skład orzekający
Małgorzata Dubinowicz – Motyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 213 § 2 kpc w kontekście uznania powództwa przez dłużnika hipotecznego; zasady zastrzegania ograniczenia odpowiedzialności dłużnika hipotecznego w wyroku; rozstrzyganie o kosztach procesu w przypadku uznania powództwa."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika hipotecznego, który uznał powództwo. Interpretacja przepisów proceduralnych (k.p.c.) jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o uznaniu powództwa i ograniczeniu odpowiedzialności dłużnika hipotecznego, co jest istotne dla prawników procesowych i bankowych.
“Dłużnik hipoteczny uznał dług, ale sąd ograniczył jego odpowiedzialność. Jak to działa?”
Dane finansowe
WPS: 896 745,6 PLN
zapłata: 896 745,6 PLN
zwrot kosztów procesu: 42 753 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.