II C 697/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. M. wniósł o zasądzenie od pozwanego J. S. kwot tytułem zadośćuczynienia, skapitalizowanej renty i renty na zwiększone potrzeby w związku z wypadkiem, który miał miejsce 29 maja 2010 r. podczas prac rozbiórkowych garażu na podstawie ustnej umowy o dzieło. Powód spadł z dachu garażu, doznając urazów kręgosłupa i żeber. Pozwany kwestionował swoją odpowiedzialność, twierdząc, że powód wszedł na dach samowolnie i na własne ryzyko. Sąd Okręgowy ustalił, że do wypadku przyczynił się zarówno pozwany, który nie zapewnił bezpiecznych i higienicznych warunków pracy (naruszając przepisy Kodeksu Pracy i rozporządzeń BHP), jak i powód, który samowolnie wszedł na dach garażu, naruszając zasady bezpieczeństwa. Sąd uznał, że obie strony ponoszą winę w równym stopniu (50% przyczynienia powoda). W związku z tym Sąd zasądził na rzecz powoda 20 000 zł zadośćuczynienia (zamiast dochodzonych 100 000 zł) oraz 1185 zł skapitalizowanej renty na zwiększone potrzeby (zamiast dochodzonych 10 000 zł i 1100 zł renty wyrównawczej). Sąd oddalił dalsze żądania powoda jako nieudowodnione lub niezasadne. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 kpc, nie obciążając powoda kosztami z uwagi na jego trudną sytuację życiową i materialną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOdpowiedzialność pracodawcy za wypadek przy pracy przy umowie o dzieło, zasady ustalania odszkodowania przy przyczynieniu się poszkodowanego, obowiązki pracodawcy w zakresie BHP.
Dotyczy specyficznej sytuacji umowy o dzieło i wypadku przy pracach rozbiórkowych. Ocena przyczynienia jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność za wypadek przy pracy, gdy pracownik wykonuje pracę na podstawie umowy o dzieło i sam przyczynił się do powstania szkody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca ponosi odpowiedzialność na zasadzie winy za wypadek przy pracy, nawet jeśli pracownik sam przyczynił się do jego powstania, jednakże obowiązek naprawienia szkody ulega odpowiedniemu zmniejszeniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany jako przedsiębiorca miał obowiązek zapewnić bezpieczne warunki pracy, czego nie uczynił, naruszając przepisy Kodeksu Pracy i rozporządzeń BHP. Jednocześnie powód, wchodząc samowolnie na dach, naruszył zasady bezpieczeństwa, wykazując lekkomyślność i przyczyniając się do wypadku w 50%.
W jaki sposób należy ustalić wysokość zadośćuczynienia i renty, gdy poszkodowany przyczynił się do powstania szkody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek naprawienia szkody ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron (art. 362 k.c.).
Uzasadnienie
Sąd obniżył zasądzone zadośćuczynienie i rentę o 50% z uwagi na ustalone przyczynienie się powoda do wypadku, biorąc pod uwagę jego doświadczenie zawodowe i lekkomyślne zachowanie.
Czy pracownik wykonujący prace fizyczne dorywczo, który uległ wypadkowi, może żądać renty wyrównawczej z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pracownik nie wykazał, że wskutek wypadku utracił zdolność do pracy lub że jego sytuacja materialna uległa znacznemu pogorszeniu w stosunku do stanu sprzed wypadku, a także nie wykazał aktywnego poszukiwania pracy.
Uzasadnienie
Sąd oddalił żądanie renty wyrównawczej, wskazując, że powód przed wypadkiem również przejawiał znikomą aktywność zawodową i nie wykazał, że jego obecna sytuacja materialna jest bezpośrednim skutkiem wypadku, a także nie wykazał aktywnego poszukiwania pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | powód |
| J. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.p. art. 304 § § 1 i § 3
Kodeks pracy
Pracodawca jest obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, stosując odpowiednio obowiązki określone w art. 207 § 2.
k.p. art. 207 § § 2
Kodeks pracy
Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, w tym organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczeństwo i higienę pracy oraz zapewniać przestrzeganie przepisów i zasad BHP.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
k.c. art. 444 § § 1
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia koszty.
k.c. art. 444 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej § § 80 ust. 2
Dotyczy prac szczególnie niebezpiecznych.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej § § 81 ust 1 i 2
Dotyczy prac szczególnie niebezpiecznych, w tym zapewnienia nadzoru, środków zabezpieczających i instruktażu.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej § § 106 ust 1 i 2
Dotyczy prac na wysokości, w tym obowiązku stosowania balustrad lub innych skutecznych środków ochrony przed upadkiem.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej § § 110 ust. 1 pkt. 1 i 2
Dotyczy prac na wysokości, w tym obowiązku sprawdzania stanu technicznego konstrukcji i stosowania sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości.
Pomocnicze
k.p. art. 211 § pkt 2
Kodeks pracy
Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosować się do wydawanych w tym zakresie poleceń i wskazówek przełożonych.
k.p. art. 210 § § 1
Kodeks pracy
Pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać strony w ogóle kosztami, zwłaszcza gdy położenie stron jest trudne.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd może zwolnić stronę od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości lub w części.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany jako przedsiębiorca miał obowiązek zapewnić bezpieczne warunki pracy, czego nie uczynił. • Powód doznał uszczerbku na zdrowiu i krzywdy wskutek wypadku. • Naruszenie przepisów BHP przez pozwanego stanowiło przyczynę wypadku.
Odrzucone argumenty
Powód nie wykazał całkowitej utraty zdolności do pracy zarobkowej. • Powód nie wykazał znaczącego pogorszenia sytuacji materialnej w stosunku do stanu sprzed wypadku. • Powód nie wykazał aktywnego poszukiwania pracy. • Żądanie zadośćuczynienia i renty było wygórowane.
Godne uwagi sformułowania
Przyczynienie się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody ma miejsce wówczas, gdy szkoda jest skutkiem nie tylko zdarzenia, z którym ustawa łączy obowiązek odszkodowawczy innego podmiotu, ale także zachowania się samego poszkodowanego. • Zachowanie się poszkodowanego jest więc w konstrukcji przyczynienia traktowane jako przyczyna konkurencyjna do przyczyny przypisanej osobie odpowiedzialnej (adekwatna współprzyczyna powstania lub zwiększenia szkody). • Powód samowolnie wchodząc na lekką konstrukcję dachu wykazał się brakiem wyobraźni co do skutków takiego zachowania.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Odpowiedzialność pracodawcy za wypadek przy pracy przy umowie o dzieło, zasady ustalania odszkodowania przy przyczynieniu się poszkodowanego, obowiązki pracodawcy w zakresie BHP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy o dzieło i wypadku przy pracach rozbiórkowych. Ocena przyczynienia jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność odpowiedzialności za wypadek przy pracy, zwłaszcza gdy umowa ma charakter umowy o dzieło, a poszkodowany sam przyczynił się do zdarzenia. Podkreśla znaczenie BHP i konsekwencje jego zaniedbania.
“Wypadek przy pracy na umowie o dzieło: Kto ponosi winę, gdy pracownik sam naraża się na niebezpieczeństwo?”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
zadośćuczynienie: 20 000 PLN
skapitalizowana_renta_na_zwiększone_potrzeby: 1185 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.