II C 4080/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. K. wniósł pozew o ustalenie, że wierzytelność nabyta przez pozwanego (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty od (...) Banku (...) S.A. nie korzysta z ochrony prawa z uwagi na podniesiony przez powoda zarzut przedawnienia. Powód wskazał, że pozwany wezwał go do zapłaty kwoty 37.893,71 zł, a w odpowiedzi podniósł zarzut przedawnienia i wezwał do zrzeczenia się dochodzenia wierzytelności. Pozwany nie spełnił tego wezwania. W toku postępowania powód modyfikował swoje żądanie, ostatecznie domagając się ustalenia, że wierzytelność nie korzysta z ochrony prawa, powód nie ma obowiązku jej zaspokojenia, a podniesiony zarzut przedawnienia nie stanowi nadużycia prawa (art. 5 k.c.). Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, argumentując m.in. brak interesu prawnego powoda i niecelowość żądania ustalenia, skoro prawo wynika z przepisów. Sąd, analizując stan faktyczny ustalony na podstawie dokumentów i przyznanych faktów, uznał powództwo za bezzasadne. Kluczową przesłanką oddalenia było stwierdzenie braku interesu prawnego powoda w rozumieniu art. 189 k.p.c. Sąd wyjaśnił, że interes prawny w ustaleniu istnieje, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, która może rodzić negatywne skutki dla powoda, a orzeczenie sądu wyjaśni tę sytuację. W przypadku przedawnienia, prawo do uchylenia się od zaspokojenia wynika wprost z art. 117 k.c., co oznacza, że powód nie potrzebuje dodatkowego ustalenia sądu w tym zakresie. Ponieważ powód nie wykazał interesu prawnego, sąd oddalił powództwo. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3617 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie braku interesu prawnego w sprawach o ustalenie dotyczących przedawnionych wierzytelności, gdy prawo do uchylenia się od zaspokojenia wynika wprost z przepisów.
Dotyczy sytuacji, gdy powód domaga się ustalenia prawa do uchylenia się od przedawnionego roszczenia, a nie innych kwestii związanych z przedawnieniem lub nadużyciem prawa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powód ma interes prawny w ustaleniu, że przedawniona wierzytelność nie korzysta z ochrony prawnej i nie ma obowiązku jej zaspokojenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie ma interesu prawnego w takim ustaleniu.
Uzasadnienie
Prawo do uchylenia się od zaspokojenia przedawnionego roszczenia wynika wprost z przepisów Kodeksu cywilnego (art. 117 k.c.), co oznacza, że powód nie potrzebuje dodatkowego ustalenia sądu w tym zakresie, aby skorzystać z tego prawa. Brak jest zatem niepewności prawnej, którą sądowe ustalenie mogłoby usunąć.
Czy podniesienie zarzutu przedawnienia przez dłużnika stanowi nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 k.c.?
Uzasadnienie
Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, ponieważ oddalił powództwo z powodu braku interesu prawnego powoda w ustaleniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w W. | instytucja | pozwany |
| (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w K. | spółka | cedent |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Powództwo z art. 189 k.p.c. może być uwzględnione tylko wtedy, gdy łącznie spełnione są dwie przesłanki: interes prawny oraz wykazanie prawdziwości twierdzeń powoda.
k.c. art. 117
Kodeks cywilny
Ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia. Po upływie terminu przedawnienia roszczenie nie wygasa, lecz staje się naturalnym zobowiązaniem, które nie jest już zaskarżalne.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można powoływać się na upływ terminu przedawnienia przeciwko osobie, przeciwko której bieg terminu przedawnienia nie mógł się rozpocząć lub być zakończony z powodu jej trwałej niezdolności do czynności prawnych lub braków w reprezentacji.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Nie wymagają dowodu fakty przyznane w toku postępowania przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości co do swej zgodności ze stanem rzeczywistym.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powoda w ustaleniu, że przedawniona wierzytelność nie korzysta z ochrony prawnej, gdyż prawo do uchylenia się od zaspokojenia wynika wprost z ustawy (art. 117 k.c.).
Odrzucone argumenty
Żądanie ustalenia, że przedawniona wierzytelność nie korzysta z ochrony prawnej i powód nie ma obowiązku jej zaspokojenia. • Żądanie ustalenia, że podniesiony zarzut przedawnienia nie stanowi nadużycia prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 k.c.
Godne uwagi sformułowania
Prawo przedawnienia roszczeń wynika wprost z ustawy, to po stronie powoda brak interesu prawnego w żądaniu ustalenia przez Sąd, że wierzytelność nie korzysta z ochrony prawa wskutek podniesienia zarzutu przedawnienia. • Interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. występuje wówczas, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, rodząca lub mogąca rodzić negatywne skutki dla powoda.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w sprawach o ustalenie dotyczących przedawnionych wierzytelności, gdy prawo do uchylenia się od zaspokojenia wynika wprost z przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy powód domaga się ustalenia prawa do uchylenia się od przedawnionego roszczenia, a nie innych kwestii związanych z przedawnieniem lub nadużyciem prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą interesu prawnego w sprawach o ustalenie, szczególnie w kontekście przedawnionych wierzytelności. Jest to istotne dla praktyków prawa zajmujących się windykacją i obroną przed nią.
“Czy można sądownie ustalić, że przedawniony dług nie podlega spłacie? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.”
Dane finansowe
WPS: 37 893,71 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.