II C 3150/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka A. P. wniosła pozew przeciwko (...) Spółce Akcyjnej o zasądzenie kwoty 15.764,62 zł, która została zatrzymana przez pozwanego jako tzw. świadczenie wykupu przy przedterminowym rozwiązaniu umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Powódka argumentowała, że postanowienia OWU dotyczące świadczenia wykupu są abuzywne, rażąco naruszają jej interesy jako konsumenta i dobre obyczaje, a także nie zostały z nią indywidualnie uzgodnione. Pozwany (...) S.A. wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że świadczenie wykupu jest jasno określone w OWU, stanowi element umowy mieszanej i ma uzasadnienie w kosztach ponoszonych przez ubezpieczyciela. Sąd, analizując sprawę, uznał, że umowa ma charakter mieszany z dominującym elementem inwestycyjnym. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy postanowienia dotyczące świadczenia wykupu są abuzywne w rozumieniu art. 385¹ k.c. Sąd stwierdził, że świadczenie wykupu nie jest głównym świadczeniem stron, a jego wysokość, która w przypadku powódki wyniosła 70% wartości bazowej rachunku przy rozwiązaniu umowy po czterech latach, rażąco narusza interesy konsumenta i jest sprzeczna z dobrymi obyczajami. Sąd podkreślił, że pozwany nie wykazał racjonalnego powiązania kosztów z wysokością świadczenia wykupu i że podobne klauzule były już uznawane za niedozwolone. W konsekwencji, sąd uznał postanowienia dotyczące świadczenia wykupu za abuzywne, nie wiążące dla konsumenta, i zasądził na rzecz powódki kwotę 15.764,62 zł, stanowiącą różnicę między wartością rachunku a wypłaconym świadczeniem wykupu. O odsetkach orzeczono od dnia następującego po doręczeniu pozwu, a o kosztach postępowania na rzecz powódki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznawanie klauzul dotyczących świadczenia wykupu w umowach ubezpieczeniowych z funduszem kapitałowym za abuzywne, ochrona praw konsumenta w umowach ubezpieczeniowych.
Dotyczy umów ubezpieczeniowych z funduszem kapitałowym o podobnej konstrukcji i postanowień dotyczących świadczenia wykupu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym dotyczące tzw. świadczenia wykupu, które znacząco obniżają wartość wypłacaną konsumentowi przy przedterminowym rozwiązaniu umowy, stanowią klauzule abuzywne w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te stanowią klauzule abuzywne, ponieważ rażąco naruszają interesy konsumenta i są sprzeczne z dobrymi obyczajami, nie będąc jednocześnie głównymi świadczeniami stron.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że świadczenie wykupu nie jest głównym świadczeniem stron, a jego wysokość, ustalana w sposób nieprzejrzysty i prowadząca do utraty większości zgromadzonych środków przez konsumenta, jest nieuzasadniona i sprzeczna z dobrymi obyczajami. Pozwany nie wykazał racjonalnego powiązania kosztów z wysokością świadczenia wykupu.
Czy świadczenie wykupu w umowie ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym może być traktowane jako główne świadczenie stron w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie wykupu nie jest głównym świadczeniem stron umowy ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym.
Uzasadnienie
Główne świadczenia stron to składka ubezpieczeniowa i suma ubezpieczenia. Świadczenie wykupu jest świadczeniem wypłacanym w związku z przedterminowym rozwiązaniem umowy, a nie w związku z głównym celem umowy, jakim jest ochrona ubezpieczeniowa lub inwestycja.
Czy konsument miał możliwość indywidualnego uzgodnienia postanowień wzorca umowy ubezpieczeniowej dotyczących świadczenia wykupu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, konsument nie miał rzeczywistego wpływu na kształtowanie treści tych postanowień.
Uzasadnienie
Podpisanie oświadczenia o zapoznaniu się z OWU nie oznacza możliwości negocjacji ich treści. Pozwany nie wykazał, że wszystkie postanowienia zostały przedstawione powódce przed zawarciem umowy i że miała ona wpływ na ich ustalanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które nie zostały z nim indywidualnie uzgodnione, nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Klauzula abuzywna nie wiąże konsumenta, a strony są związane umową w pozostałym zakresie.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, która jednak podlega ograniczeniom wynikającym z ustawy i zasad współżycia społecznego, a przepis o niedozwolonych postanowieniach umownych stanowi jej dopełnienie.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Świadczenie pieniężne powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania, jeżeli termin nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty uznane za niebudzące wątpliwości na podstawie twierdzeń strony, których przeciwnik nie zaprzeczył, mogą być podstawą ustaleń sądu.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek uznania postanowienia wzorca umowy za niedozwolone spoczywa na konsumencie.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może zasądzić od strony przegrywającej całość lub część kosztów procesu, w zależności od wyniku sprawy.
Dz. U. z 2014 r., poz. 1025 ze zm. art. 13 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dz. U. z 2013 r., poz. 490 art. 6 § pkt 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
k.c. art. 385³ § pkt 17
Kodeks cywilny
Niedozwolonymi postanowieniami umowy są te, które w szczególności nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia umowy dotyczące świadczenia wykupu są abuzywne, rażąco naruszają interesy konsumenta i są sprzeczne z dobrymi obyczajami. • Świadczenie wykupu nie stanowi głównego świadczenia stron umowy. • Konsument nie miał możliwości indywidualnego uzgodnienia treści postanowień wzorca umowy. • Pozwany nie wykazał racjonalnego powiązania kosztów z wysokością świadczenia wykupu.
Odrzucone argumenty
Świadczenie wykupu jest jasno określone w OWU i stanowi główne świadczenie stron. • Świadczenie wykupu ma uzasadnienie w kosztach ponoszonych przez ubezpieczyciela. • Informacje o świadczeniu wykupu były dostępne dla konsumenta.
Godne uwagi sformułowania
postanowienia umowne uznać należy za abuzywne, rażąco naruszające jej interesy jako konsumenta oraz dobre obyczaje • nie dotyczy to jedynie postanowień określających główne świadczenia stron • kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy • nie jest wystarczające ustalenie nierównomiernego rozkładu praw i obowiązków stron umowy (sprzeczność z dobrymi obyczajami), lecz konieczne jest stwierdzenie prawnie relewantnego znaczenia tej nierównowagi (rażące naruszenie interesów konsumenta) • nie można doszukiwać się uzasadnienia tak rażąco wygórowanej opłaty za wykup polisy w ponoszonym przez pozwanego ryzyku
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznawanie klauzul dotyczących świadczenia wykupu w umowach ubezpieczeniowych z funduszem kapitałowym za abuzywne, ochrona praw konsumenta w umowach ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy umów ubezpieczeniowych z funduszem kapitałowym o podobnej konstrukcji i postanowień dotyczących świadczenia wykupu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (ubezpieczenie z funduszem kapitałowym) i ważnego zagadnienia ochrony konsumentów przed nieuczciwymi klauzulami, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Ubezpieczyciel zatrzymał 70% Twoich oszczędności? Sąd uznał to za niedozwolone!”
Dane finansowe
WPS: 15 764,62 PLN
zwrot nienależnego świadczenia: 15 764,62 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.