II C 270/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia konsumenta A. T. przeciwko V. L. Towarzystwu (...) spółce akcyjnej V. (...) w W. o zapłatę kwoty 8251,39 zł, stanowiącej różnicę między wartością rachunku a wypłaconym świadczeniem wykupu przy przedterminowym rozwiązaniu umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Powód argumentował, że postanowienia Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU) dotyczące opłaty likwidacyjnej są klauzulami niedozwolonymi (abuzywnymi), ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione, nie odzwierciedlają rzeczywistych kosztów poniesionych przez ubezpieczyciela, a ich wysokość jest rażąco wygórowana i narusza interesy konsumenta. Sąd Rejonowy w Łodzi, po analizie stanu faktycznego i prawnego, uznał powództwo za zasadne w całości. Sąd ustalił, że strony łączyła umowa ubezpieczenia na życie z UFK, a kwestionowane zapisy OWU dotyczące opłaty likwidacyjnej stanowiły wzorzec umowny, który nie był indywidualnie uzgadniany z konsumentem. Sąd podkreślił, że głównym świadczeniem stron w tego typu umowach jest ochrona ubezpieczeniowa i zapłata składki, a nie inwestowanie środków. Wypłata świadczenia wykupu przy przedterminowym rozwiązaniu umowy nie była zwykłym sposobem zakończenia umowy, a procent części bazowej rachunku zatrzymywany przez pozwanego nie był powiązany z realnymi kosztami likwidacji, lecz stanowił sankcję za rezygnację z umowy, przerzucając ryzyko działalności gospodarczej ubezpieczyciela na konsumenta. Sąd uznał, że pobieranie tak wysokich, nieuzasadnionych opłat narusza rażąco interesy konsumenta i stanowi o abuzywnym charakterze postanowienia. W związku z tym, że klauzula została uznana za niedozwoloną, strona pozwana została zobowiązana do zwrotu zatrzymanej kwoty. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 8251,39 zł z ustawowymi odsetkami oraz koszty procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących opłat likwidacyjnych w umowach ubezpieczenia z UFK, ochrona praw konsumenta w tego typu umowach.
Dotyczy umów ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym zawartych na czas określony, gdzie stosowano podobne klauzule opłat likwidacyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia dotyczące opłaty likwidacyjnej w umowie ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, które nie były indywidualnie uzgodnione i nie odzwierciedlają rzeczywistych kosztów poniesionych przez ubezpieczyciela, stanowią klauzulę niedozwoloną (abuzywną)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te stanowią klauzulę niedozwoloną, ponieważ nie były indywidualnie uzgodnione, nie odnosiły się do rzeczywistych kosztów poniesionych przez ubezpieczyciela, a ich wysokość była rażąco wygórowana, naruszając interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kwestionowane zapisy OWU nie były indywidualnie uzgodnione i nie stanowiły głównego świadczenia stron. Ich wysokość, określona procentowo i oderwana od rzeczywistych kosztów likwidacji umowy, miała charakter sankcji za przedterminowe rozwiązanie umowy, przerzucając ryzyko działalności gospodarczej ubezpieczyciela na konsumenta, co rażąco naruszało jego interesy ekonomiczne.
Czy ubezpieczyciel miał podstawę prawną do zatrzymania części środków zgromadzonych na rachunku konsumenta przy przedterminowym rozwiązaniu umowy ubezpieczenia na życie z UFK?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczyciel nie miał podstawy prawnej do zatrzymania kwoty stanowiącej różnicę między wartością rachunku a wypłaconym świadczeniem wykupu, gdyż opłata likwidacyjna została uznana za abuzywną.
Uzasadnienie
Ponieważ klauzula dotycząca opłaty likwidacyjnej została uznana za niedozwoloną i niewiążącą, ubezpieczyciel był zobowiązany do wypłaty pełnej wartości rachunku pomniejszonej o ewentualne koszty, które jednak nie zostały wykazane ani jasno przedstawione konsumentowi. Zatrzymana kwota nie mogła być uznana za uzasadnioną opłatę likwidacyjną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. T. | osoba_fizyczna | powód |
| V. L. Towarzystwo (...) spółka akcyjna V. (...) w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Kwestionowane zapisy OWU dotyczące opłaty likwidacyjnej stanowią klauzulę niedozwoloną, nie wiążąc stron.
Pomocnicze
k.c. art. 384 § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia wzorca umownego nie były indywidualnie uzgodnione z powodem.
k.c. art. 805 § § 1 i 2 pkt 2
Kodeks cywilny
Określenie głównych świadczeń stron umowy ubezpieczenia.
k.c. art. 829 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Określenie głównych świadczeń stron umowy ubezpieczenia.
k.c. art. 353
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia należności na rzecz powoda na podstawie łączącego strony stosunku prawnego.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
k.p.c. art. 308
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do ustalenia stanu faktycznego na podstawie kserokopii dokumentów.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzeczenia o kosztach procesu na rzecz strony wygrywającej.
k.p.c. art. 98 § § 1 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzeczenia o odsetkach ustawowych za opóźnienie od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia OWU dotyczące opłaty likwidacyjnej są klauzulami niedozwolonymi (abuzywnymi). • Opłata likwidacyjna nie odzwierciedla rzeczywistych kosztów poniesionych przez ubezpieczyciela. • Wysokość opłaty likwidacyjnej jest rażąco wygórowana i narusza interesy konsumenta. • Zatrzymana kwota stanowi sankcję za przedterminowe rozwiązanie umowy, przerzucając ryzyko działalności gospodarczej ubezpieczyciela na konsumenta.
Odrzucone argumenty
Pozwany zaprzeczył naruszeniu interesów konsumenta. • Pozwany twierdził, że powód został poinformowany o warunkach umowy i zapoznał się z OWU. • Pozwany wskazał, że poniósł szereg kosztów w związku z przystąpieniem powoda do umowy.
Godne uwagi sformułowania
kwestionowane postanowienia OWU stanowią tzw. klauzule niedozwolone • nie wiążą powoda • nie ma podstawy prawnej do zatrzymania jakichkolwiek środków finansowych • nie można negować prawa ubezpieczyciela do zawarcia w umowach zapisów zapewniających mu gwarancję stabilności finansowej • rolą ubezpieczyciela jako profesjonalisty na rynku ubezpieczeń jest takie skonstruowanie warunków umowy, aby wynikało z nich w sposób nienasuwający wątpliwości, jakiego rodzaju koszty (za co, w jakiej wysokości) będą związane z wcześniejszym rozwiązaniem umowy
Skład orzekający
A. S.
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących opłat likwidacyjnych w umowach ubezpieczenia z UFK, ochrona praw konsumenta w tego typu umowach."
Ograniczenia: Dotyczy umów ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym zawartych na czas określony, gdzie stosowano podobne klauzule opłat likwidacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (ubezpieczenia z UFK) i pokazuje, jak konsumenci mogą dochodzić swoich praw w przypadku stosowania przez firmy nieuczciwych praktyk. Jest to ważny przykład ochrony konsumenta.
“Ubezpieczyciel zatrzymał 60% Twoich oszczędności? Sąd uznał to za niedozwolone!”
Dane finansowe
WPS: 8251,39 PLN
zapłata: 8251,39 PLN
zwrot kosztów procesu: 2317 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.