II C 251/19

Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w WarszawieWarszawa2021-02-17
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
wekselporęczeniekredytzabezpieczeniezbycie udziałówodpowiedzialnośćsąd okręgowykoszty procesu

Podsumowanie

Sąd oddalił powództwo o wydanie weksla in blanco, uznając, że poręczenie wekslowe powoda było skuteczne i nie wygasło mimo zbycia przez niego udziałów w spółce.

Powód K.W. domagał się wydania weksla in blanco, który wystawiony został przez spółkę, a przez niego poręczony, na zabezpieczenie kredytu. Argumentował, że po zbyciu udziałów w spółce jego poręczenie wygasło. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając poręczenie wekslowe za skuteczne i bezwarunkowe, niezależne od statusu wspólnika, a także stwierdzając, że zobowiązanie z umowy kredytu nie wygasło.

Powód K. W. wniósł pozew o wydanie weksla in blanco, który wystawiony został przez spółkę z o.o. na zabezpieczenie kredytu, a na którym powód widniał jako poręczyciel. Powód argumentował, że po zbyciu swoich udziałów w spółce jego poręczenie wekslowe wygasło i powinno zostać mu zwrócone. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa, wskazując, że poręczenie wekslowe jest bezwarunkowe, nie jest powiązane z uczestnictwem w spółce i nie wygasa z chwilą zbycia udziałów. Sąd Okręgowy ustalił, że umowa kredytu została zawarta, weksel i deklaracja poręczyciela podpisane, a kredyt uruchomiony. Powód zbył udziały w spółce, ale nie uzyskał zgody banku na zwolnienie z poręczenia. Sąd uznał, że oświadczenie powoda o cofnięciu poręczenia jest bezskuteczne, a poręczenie wekslowe jest niezależne od jego statusu wspólnika. Ponieważ zobowiązanie z umowy kredytu nie wygasło, a weksel nadal stanowi zabezpieczenie, sąd oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz banku koszty procesu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, poręczenie wekslowe nie wygasa z chwilą zbycia udziałów w spółce, jeśli nie zostało to przewidziane w umowie lub nie uzyskano zgody wierzyciela na zwolnienie poręczyciela.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że poręczenie wekslowe ma charakter bezwarunkowy i jest niezależne od statusu wspólnika. Zbycie udziałów nie wpływa na odpowiedzialność poręczyciela, chyba że umowa lub prawo stanowią inaczej, a wierzyciel zwolnił poręczyciela z długu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwanego (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej w W.

Strony

NazwaTypRola
K. W.osoba_fizycznapowód
(...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.c. art. 222 § 1

Kodeks cywilny

Właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.

Pomocnicze

k.c. art. 465

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

Prawo wekslowe art. 30

Przepis dotyczący poręczenia wekslowego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Poręczenie wekslowe wygasło z chwilą zbycia udziałów w spółce. Oświadczenie o poręczeniu wekslowym mogło zostać odwołane przez powoda. Weksel powinien zostać wydany powodowi na podstawie art. 222 k.c.

Godne uwagi sformułowania

Poręczenie wekslowe ma charakter bezwarunkowy, nie może być też cofnięte bez zgody wierzyciela. Zmiany podmiotowe w spółce nie wpływają w żaden sposób na odpowiedzialność powoda jako osoby fizycznej za zobowiązanie zaciągnięte niezależnie od pełnionych ról w spółce.

Skład orzekający

Mariusz Metera

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja bezwarunkowości poręczenia wekslowego i jego niezależności od statusu wspólnika w kontekście zbycia udziałów w spółce."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji poręczenia wekslowego; inne formy zabezpieczeń mogą podlegać innym zasadom.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne rozumienie konsekwencji prawnych poręczeń, zwłaszcza w kontekście zmian właścicielskich w spółkach. Pokazuje, że pewne zobowiązania osobiste pozostają nawet po wyjściu ze spółki.

Czy sprzedaż udziałów w firmie zwalnia Cię z poręczenia wekslowego? Sąd mówi: niekoniecznie!

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 5434 PLN

Sektor

bankowość

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II C 251/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lutego 2021 roku Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie, II Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Mariusz Metera Protokolant: Martyna Siwiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2021 roku w Warszawie sprawy z powództwa K. W. przeciwko (...) Bank (...) Spółce Akcyjnej w W. o wydanie weksla I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda K. W. na rzecz pozwanego (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 5.434 zł (pięć tysięcy czterysta trzydzieści cztery złote) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 5.400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III. ustala, że nieuiszczone koszty sądowe poniesie ostatecznie Skarb Państwa. Sygn. akt II C 251/19 UZASADNIENIE wyroku z dnia 17 lutego 2021 roku Powód K. W. wniósł pozew przeciwko (...) Bank (...) Spółce Akcyjnej w W. o wydanie weksla in blanco złożonego do dyspozycji Banku (...) S.A. we W. a wystawionego przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na zabezpieczenie wierzytelności z tytułu umowy o kredyt na działalność gospodarczą (...) nr (...) zawartej dnia 31 lipca 2018 roku, na którym jako poręczyciel podpisany jest pozwany. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że w dacie podpisania umowy kredytu i wystawienia weksla powód był większościowym wspólnikiem (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. i został jako osoba fizyczna poręczycielem kredytu udzielonego spółce. W dniu 23 sierpnia 2018 roku powód dokonał zbycia udziałów w spółce na rzecz S. P. . O fakcie zbycia udziałów poinformowany został powód. Prawa i obowiązki wynikające z zawartej umowy kredytu za zgodą kredytobiorcy przejął nowy zarząd (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przy pełnej i bezspornej akceptacji banku. W dniu 23 stycznia 2019 roku powód złożył pisemne oświadczenie skierowane do pozwanego, w którym odwołał oświadczenie woli złożone w dniu 31 lipca 2018 roku w postaci poręczenia wekslowego i wezwał pozwanego do zwrotu weksla, wskazując, że w dniu 23 sierpnia 2018 roku dokonał zbycia udziałów w spółce. Powód podniósł, że od daty sprzedaży udziałów nie łączy go ze spółką żaden stosunek prawny. Wskazał, że w jego ocenie zobowiązanie z tytułu poręczenia wygasło i uważa je za niebyłe. Podał, że podejmował działania mające na celu zatrzymanie wypłaty kredytu. Jako podstawę prawą żądania wydania weksla wskazano art. 222 k.c. Pozwany (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany wskazał, że pozwany został poręczycielem wekslowym kredytu udzielonego spółce. Powód podpisał się na wekslu i pod deklaracją wekslową. Z umowy kredytu nie wynika, by poręczenie było powiązane z uczestnictwem powoda w spółce. Ponadto, podniósł, że przepisy Prawa wekslowego nie przewidują możliwości odwołania poręczenia wekslowego, podobnie jak umowa kredytu. Weksel w dalszym ciągu stanowi zabezpieczenie umowy i nie może zostać wydany powodowi. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 31 lipca 2018 roku pomiędzy (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w W. a Bankiem (...) Spółką Akcyjną we W. została zawarta Umowa o kredyt na działalność gospodarczą – (...) nr (...) . Na mocy umowy bank udzielił spółce kredytu w kwocie 300.000 zł na sfinansowanie bieżącej działalności gospodarczej spółki a spłata kredytu miała nastąpić w ciągu 3 lat. Zgodnie z umową kredytu jednymi z zabezpieczeń spłaty kredytu miały być: weksel in blanco wystawiony przez spółkę oraz poręczenie wekslowe K. W. na wekslu własnym in blanco kredytobiorcy wraz z deklaracją wekslową. (umowa kredytu – k. 12-19) W dniu podpisania umowy został wystawiony przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na zlecenie Banku (...) Spółki Akcyjnej weksel in blanco. Na wekslu jako poręczyciel wekslowy podpisał się K. W. . (weksel – k. 22) W tym samym dniu została podpisana przez powoda deklaracja poręczyciela wekslowego, potwierdzająca, że powód udziela poręczenia wekslowego za zobowiązania (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. za jej zobowiązania z tytułu Umowy o kredyt na działalność gospodarczą – (...) nr (...) . (deklaracja wekslowa – k. 20-21) Kredyt został uruchomiony w dniu 31 lipca 2018 roku kiedy do dyspozycji spółki postawiono na rachunku bankowym kwotę 300.000 zł. (wyciąg z rachunku – k. 104) W dniu 8 sierpnia 2018 roku P. K. złożył powodowi oświadczenie o rezygnacji z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. . (rezygnacja – k. 97) W dniu 23 sierpnia 2018 roku K. W. i P. K. , działający w imieniu (...) sp. z o.o. w W. zawarli ze S. P. umowę zbycia udziałów w spółce (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. . Na mocy umowy K. W. zbył wszystkie swoje udziały w liczbie 1950 za cenę 292.500 zł, zaś (...) sp. z o.o. w W. wszystkie swoje udziały w liczbie 50 za cenę 7.500 zł. (umowa zbycia udziałów – k. 8-11) K. W. podejmował następnie próby związane z uzyskaniem zgody banku na zwolnienie go z poręczenia wekslowego i uzyskaniem przez bank zabezpieczenia umowy od nowych władz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. . Pismem z dnia 23 stycznia 2019 roku powód oświadczył pozwanemu, że odwołuje oświadczenie woli o poręczeniu wekslowym, uważa je za niebyłe i zażądał zwrotu weksla. Pismem z dnia 18 lutego 2019 roku pozwany powiadomił powoda, że nie wyraża zgody na zwrot weksla wraz z deklaracją wekslową poręczyciela wekslowego. Wskazał, że poręczenie kredytu jest nadal ważne. Wyjaśnił, że poręczenie nie wygasa z chwilą sprzedaży udziałów w spółce a bank może nie wyrazić zgody na zmianę zabezpieczenia. Podniósł, że nowy udziałowiec w spółce na obecną chwilę nie ma możliwości spełnienia wymogów formalnych do przejęcia poręczenia. (pisma – k. 6, 96, przesłuchanie powoda w charakterze strony – k. 99-101) Pismem z dnia 21 czerwca 2019 roku pozwany wypowiedział powodowi jako poręczycielowi wekslowemu umowę kredytu nr (...) , wskazując, że na dzień 19 czerwca 2019 roku zadłużenie z tytułu umowy wynosi łącznie 272.331,86 zł. Powód nie dokonywał wpłat na poczet spłaty zadłużenia z umowy kredytu. (wypowiedzenie umowy – k. 95, przesłuchanie powoda w charakterze strony – k. 99-101) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w odparciu o dokumentację dołączoną do akt niniejszej sprawy, jak również w oparciu o dowód z przesłuchania stron ograniczony do przesłuchania strony powodowej. Przeprowadzone dowody przedstawiają wiarygodny ciąg zdarzeń a wnioski z nich wypływające układają się w logiczną całość. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo okazało się bezzasadne i jako takie podlegało oddaleniu. Powód opierał żądanie pozwu na art. 222 § 1 k.c. , zgodnie z którym w właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. W ocenie Sądu, pozwany jako uprawniony z weksla jest prawnym posiadaczem weksla i nie ma obowiązku jego wydania powodowi. Zobowiązanie wekslowe jest ważne, powód udzielił skutecznie poręczenia wekslowego, zaś zadłużenie z tytułu umowy kredytu, które zabezpieczał weksel nie wygasło. Powód nie kwestionował, że doszło do zawarcia umowy kredytu, jak też, że zabezpieczeniem roszczeń z umowy był weksel, na którym znajdował się jego podpis jako poręczyciela wekslowego ( art. 30 Prawa wekslowego ). Powód nie kwestionował także, iż podpisał deklarację wekslową. Z chwilą zabezpieczenia spłaty kredytu poręczeniem wekslowym, powód stał się osobą solidarnie zobowiązaną ze spółką do spłaty kredytu. K. W. podnosił jednak, że obecnie nie jest już poręczycielem wekslowym i nie powinien ponosić odpowiedzialności za zobowiązanie (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. z tytułu Umowy o kredyt na działalność gospodarczą – (...) nr (...) . W ocenie Sądu, oświadczenie powoda o cofnięciu oświadczenia o poręczeniu wekslowym jest bezskuteczne. Poręczenie wekslowe ma charakter bezwarunkowy, nie może być też cofnięte bez zgody wierzyciela, a zgodą taką powód nie dysponuje. Nie można zgodzić się także z powodem, że poręczenie wekslowe powiązane było z jego uczestnictwem w spółce jako wspólnika. Nie wynika to ani z umowy kredytu ani z deklaracji wekslowej a przy tym byłoby to niedopuszczalne zastrzeżenie, biorąc pod uwagę bezwarunkowość poręczenia wekslowego. Zmiany podmiotowe w spółce nie wpływają w żaden sposób na odpowiedzialność powoda jako osoby fizycznej za zobowiązanie zaciągnięte niezależnie od pełnionych ról w spółce. Na skutek sprzedaży udziałów w spółce nie doszło do zmiany osoby poręczyciela wekslowego. Nie doszło do zwolnienia powoda z poręczenia wekslowego, jak również nie ustanowiono nowego poręczenia. Nie można także uznać by powód pozostawał w jakimkolwiek błędzie co do okoliczności związanych z zawartym poręczeniem. Powód wiedział za czyj dług poręcza, a w żadnym miejscu umowy, czy deklaracji wekslowej nie odnoszono jego odpowiedzialności do faktu bycia wspólnikiem spółki. Nie podpisywał się także na wekslu czy w deklaracji wekslowej z adnotacją, że jest wspólnikiem, a czynił podpisy jako osoba fizyczna. Brak jest także dowodów na to, że zobowiązanie, które miałby zabezpieczać weksel i poręczenie wekslowe wygasło. Z akt sprawy wynika natomiast, że umowa kredytu została wypowiedziana a zadłużenie istnieje w znacznej wysokości. Powód wskazywał przy tym, że nie dokonywał wpłat na poczet spłaty zobowiązań i nie wie czy ktoś inny to czynił. Brak jest zatem podstaw do wydania weksla w oparciu o art. 465 k.c. Powód nie przedstawił także dowodów, które potwierdzałyby, że doszło do skutecznego cofnięcia przez niego kredytu udzielonego przez bank spółce, czy też zablokowania środków z umowy kredytu. W toku procesu powód nie przedstawił dokumentu z dnia 8 czy 9 sierpnia 2018 roku, który twierdzi skierował do banku celem zablokowania środków z kredytu lub rezygnacji z kredytu. Bank oświadczył przy tym, że dokumentu takiego nie posiada. Tymczasem kredyt został uruchomiony już w dniu 31 lipca 2018 roku, a spółka nadal funkcjonowała. Powód nie był przy tym osobą uprawnioną do reprezentacji spółki, która mogłaby cofnąć udzielenie kredytu, czy zablokować środki z wypłaconego kredytu. Dodać przy tym należy, że powód nie jest jedynym dłużnikiem wekslowym pozwanego, gdyż pozwany ma możliwość dochodzenia należności z weksla również od wystawcy, czyli od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. . Tym bardziej powód nie ma podstaw do domagania się wydania weksla skoro pozwany powinien mieć możliwość dysponowania wekslem celem możliwości dochodzenia roszczeń zarówno od wystawcy, jak i poręczyciela. W konsekwencji, w punkcie I wyroku oddalono powództwo jako niezasadne. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Zasądzono od powoda na rzecz pozwanego zwrot poniesionych przez niego kosztów procesu w postaci kosztów zastępstwa procesowego – 5.400 zł oraz opłat skarbowych od pełnomocnictwa – 34 zł. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku. ZARZĄDZENIE (...)

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę