II C 1804/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. S. wniósł pozew o zasądzenie od B. M. Spółki Akcyjnej kwoty 9.228 zł wraz z odsetkami, wskazując na abuzywność postanowień umowy kredytu hipotecznego z 2008 roku dotyczących ubezpieczenia niskiego wkładu własnego. Bank pobrał od powoda dwie opłaty z tego tytułu: 2.194 zł w 2008 roku i 7.034 zł w 2011 roku. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że postanowienia te były indywidualnie uzgodnione, dotyczyły głównych świadczeń stron i były jednoznaczne, a powód otrzymał ekwiwalentne świadczenie w postaci kredytu. Sąd ustalił stan faktyczny, w tym treść wniosku kredytowego, symulacji, umowy, regulaminu i aneksu. Sąd uznał, że kwestionowane postanowienia nie zostały indywidualnie uzgodnione z powodem, nie określały głównych świadczeń stron, a ich treść była niejasna i wprowadzająca w błąd, co rażąco naruszało interesy konsumenta. W szczególności, nie wyjaśniono powodowi, kto jest beneficjentem ubezpieczenia, jakie warunki należy spełnić, aby zostać zwolnionym z opłaty, ani jak wyliczane są opłaty za kolejne okresy. Sąd uznał te postanowienia za klauzule abuzywne, które nie wiążą powoda. W związku z tym, pobrane przez bank opłaty zostały uznane za świadczenie nienależne. Sąd oddalił zarzuty nadużycia prawa podmiotowego i przedawnienia podniesione przez bank. Ostatecznie sąd zasądził od banku na rzecz powoda kwotę 9.228 zł wraz z odsetkami od dnia następującego po doręczeniu odpisu pozwu oraz zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących ubezpieczenia niskiego wkładu własnego w umowach kredytów hipotecznych indeksowanych do walut obcych, zwłaszcza gdy brak jest indywidualnego uzgodnienia i jasności co do zasad naliczania opłat.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, a jego zastosowanie może zależeć od indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienia umowy kredytu hipotecznego dotyczące ubezpieczenia niskiego wkładu własnego, które nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem, mogą być uznane za klauzule abuzywne w rozumieniu art. 385(1) § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te mogą być uznane za abuzywne, jeśli nie zostały indywidualnie uzgodnione, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, a także jeśli nie są sformułowane w sposób jednoznaczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule dotyczące ubezpieczenia niskiego wkładu własnego nie były indywidualnie uzgodnione, były niejasne i wprowadzające w błąd, a ich stosowanie rażąco naruszało interesy konsumenta, ponieważ nie wyjaśniono mu istoty ubezpieczenia, jego beneficjenta, warunków zwolnienia z opłaty ani sposobu jej wyliczania. Bank czerpał korzyści z kredytu, a jednocześnie przerzucał koszty ubezpieczenia na konsumenta.
Czy zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia, mającego charakter okresowy, jest uzasadniony w przypadku, gdy pozew został złożony przed upływem 10 lat od pierwszej wpłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia nie jest uzasadniony, ponieważ roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia podlega 10-letniemu terminowi przedawnienia, a pozew został złożony przed jego upływem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że świadczenie powoda nie miało charakteru okresowego w rozumieniu przepisów o przedawnieniu świadczeń okresowych. Roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia podlega ogólnemu 10-letniemu terminowi przedawnienia, a pozew został złożony przed jego upływem, co przerwało bieg przedawnienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powód |
| B. M. Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Definicja i przesłanki uznania postanowienia umowy za niedozwolone (abuzywne).
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Definicja świadczenia nienależnego.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Ogólny termin przedawnienia roszczeń majątkowych (10 lat).
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu.
k.c. art. 385¹ § § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu indywidualnego uzgodnienia postanowień umowy spoczywa na przedsiębiorcy.
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Przerwanie biegu przedawnienia przez wniesienie pozwu.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia bezterminowego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nadużycie prawa podmiotowego.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek orzeczenia o kosztach procesu.
Pr. bank. art. 69 § ust. 1
Ustawa Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu bankowego.
u.k.h. art. 29 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami
Obowiązek wskazania w umowie kredytu hipotecznego zasad i kosztów ubezpieczeń.
u.k.h. art. 4 § pkt 5 ppkt b oraz pkt 25
Ustawa o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami
Ubezpieczenie jako usługa dodatkowa oferowana łącznie z umową o kredyt hipoteczny.
u.k.s.c. art. 13 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Opłata od pozwu.
rozp. MS ws. opłat radcowskich art. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Stawki minimalne za czynności radcy prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia umowy dotyczące ubezpieczenia niskiego wkładu własnego są niejasne i nie zostały indywidualnie uzgodnione. • Stosowanie tych postanowień rażąco narusza interesy konsumenta i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami. • Opłaty pobrane z tytułu ubezpieczenia niskiego wkładu własnego stanowią świadczenie nienależne. • Roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia nie jest przedawnione.
Odrzucone argumenty
Postanowienia dotyczące ubezpieczenia niskiego wkładu własnego były indywidualnie uzgodnione. • Ubezpieczenie niskiego wkładu własnego stanowiło główne świadczenie stron. • Powód otrzymał ekwiwalentne świadczenie w postaci kredytu. • Roszczenie powoda uległo przedawnieniu z uwagi na 3-letni termin przedawnienia. • Roszczenie powoda stanowi nadużycie prawa podmiotowego.
Godne uwagi sformułowania
Zapisy umowy kredytowej, na podstawie której bank pobrał od niego 2.194 zł w 2008 r., a następnie 7.034 zł w 2011 r., są abuzywne. • Kwestionowane przez powoda postanowienia umowy kredytu miały charakter abuzywny. • Postanowienia odnoszące się do opłaty z tytułu ubezpieczenia niskiego wkładu własnego nie zostały indywidualnie uzgodnione z powodem. • Ubezpieczenie niskiego wkładu własnego jest tylko jednym z wielu możliwych do zastosowania przez bank sposobów zabezpieczenia kredytu. • Samo kwotowe wskazanie opłaty likwidacyjnej w umowie nie uchyla abuzywności postanowienia, które ją wprowadza, skoro konsument nie wie, z jakiego dokładnie tytułu jest ona pobierana, jakie koszty ubezpieczyciela ma ona kompensować i jak została wyliczona. • W ocenie Sądu samodzielne obliczenie wysokości opłaty z tytułu ubezpieczenia niskiego wkładu własnego przekraczało możliwości przeciętnego konsumenta.
Skład orzekający
Agnieszka Nakwaska-Szczepkowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących ubezpieczenia niskiego wkładu własnego w umowach kredytów hipotecznych indeksowanych do walut obcych, zwłaszcza gdy brak jest indywidualnego uzgodnienia i jasności co do zasad naliczania opłat."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, a jego zastosowanie może zależeć od indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywnych klauzul w umowach kredytowych, co jest bardzo istotne dla wielu konsumentów i prawników. Wyjaśnia, dlaczego opłaty za ubezpieczenie niskiego wkładu własnego mogą być uznane za nielegalne.
“Bank musi zwrócić tysiące złotych za 'nielegalne' ubezpieczenie niskiego wkładu własnego!”
Dane finansowe
WPS: 9228 PLN
zwrot kosztów ubezpieczenia niskiego wkładu własnego: 9228 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.