II C 172/16

Sygn. akt II C 172/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2016r. Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek (...) w R. Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Renata Kopala Protokolant: Jolanta Bober po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2016r. w R. sprawy z powództwa Banku (...) S.A. z siedzibą w W. przeciwko J. M. (1) , W. M. i J. M. (2) ( M. ) o zapłatę 1) zasądza od pozwanych J. M. (1) , W. M. i J. M. (2) solidarnie na rzecz powoda kwotę 124.871,31zł (sto dwadzieścia cztery tysiące osiemset siedemdziesiąt jeden złotych trzydzieści jeden groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 08 kwietnia 2016r do dnia zapłaty zastrzegając pozwanym prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie ich odpowiedzialności do wartości ustalonego w spisie inwentarza stanu czynnego spadku; 2) odstępuje od obciążania pozwanych kosztami postępowania, 3) oddala wniosek powoda o zasądzenie kosztów postępowania. Sędzia: Sygn. akt II C 172/16 UZASADNIENIE Powód Bank (...) spółka akcyjna w W. wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych J. M. (2) , J. M. (1) oraz W. M. kwoty 124.871,31 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu, zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał na fakt zawarcia przez B. M. z powodem Umowy L. Kredytowej C. z 18 marca 2014 roku oraz niewywiązanie z postanowień łączącego strony stosunku prawnego. Postanowieniem z 06 marca 2015 roku Sąd Rejonowy w Rybniku stwierdził, że spadek po zmarłej B. M. nabyli pozwani J. M. (2) , J. M. (1) oraz W. M. . Powód wywiódł stąd, że są oni solidarnie zobowiązani wobec powoda do zapłaty na jego rzecz wymagalnego zadłużenia wynikającego z wyżej opisanej umowy w wysokości 124.871,31 zł. Podniósł jednocześnie, że istnienie opisanej wierzytelności powoda względem pozwanych oraz jej wysokość dokumentuje wyciąg z Ksiąg Bankowych podpisany przez osobę upoważnioną do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych powoda opatrzonego pieczęcią powoda. W odpowiedzi pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, nieobciążanie ich kosztami postępowania, ewentualnie o zastrzeżenie w wyroku - w wypadku zasądzenia jakichkolwiek kwoty, że zastrzega się pozwanym J. M. (1) , J. M. (2) i W. M. prawo do powołania się przez nich w toku egzekucji zasądzonego od nich świadczenia pieniężnego na ograniczenie ich odpowiedzialności do wysokości wartości spadku nabytego po B. M. . W uzasadnieniu zaznaczyli, że spadek po zmarłej dziedziczą każdy w 1/3 części, stąd odpowiedzialność za kwotę dochodzoną pozwem winna być ograniczona stosownie do nabytych przez nich udziałów. Wywiedli, iż brak jest podstaw ich odpowiedzialności za długi spadkodawczyni z uwagi na fakt, iż wartość czynna nabytego przez nich spadku jest mniejsza niż długi wchodzące w skład spadku, na dowód czego wskazali na ustalenia poczynione w toku postępowania o spis inwentarza przeprowadzonego przez Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rybniku- T. W. w sprawie o sygn. akt KM 2451/15, w kwestii przewagi wartości czynnej spadku nad jego wartością bierną. Wskazali ponadto, iż przedłożona przez powoda kopia umowy pożyczki nie daje podstaw do stwierdzenia, że B. M. zaciągnęła dług w kwocie 124.871,31 zł lecz tylko w wysokości 120.000 zł. Nie ma też dowodu na to, by wypłacono faktyczne na rzecz B. - M. wnioskowaną kwotę pożyczki. Zanegowali także aby dług z pożyczki stał się wymagalny w całości w sytuacji gdy miał być spłacany w ratach. Podnieśli dodatkowo, że wyciąg z ksiąg Banku (którego nie przedłożono w odpisie) nie może stanowić dowodu w postępowaniu cywilnym, co wynika z wypracowanego na tej kanwie orzecznictwa. Dowód: - akta komornicze Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rybniku - T. W. KM 2451/15, -akty notarialne z dnia 11 października 2014 roku stanowiące protokół przyjęcia i oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, zawarte w aktach Sądu Rejonowego w Rybniku II Ns 593/14 k. 33-36 postanowienie SR w Rybniku z 06 marca 2015 roku sygn. II Ns 593/14, k. 000017, -umowa pożyczki z 18 marca 2014 roku zawarta pomiędzy powodem a B. M. k. 000014-000016, -harmonogram spłat pożyczki na dzień 18 marca 2014 roku k. 65-66, rozliczenie płatności otrzymanych na rachunek pożyczki kredytobiorcy k. 67, - informacja z dnia 12.08.2015 zawarta w aktach komorniczych Km 2451/15 co do posiadania aktywów w M. Bank na kwotę 95.237,41 oraz 25.080,44 zł oraz posiadania zadłużenia w Banku (...) w W. na dzień 13 maja 2014 roku na kwotę 124.871,31 zł, (informacja z 12.08.2015 roku), - przesłuchanie stron - protokół nagrania z przebiegu rozprawy z dnia 16 listopada 2016 rok k. 89. Sąd ustalił co następuje: W dniu 18 marca 2014 roku powódka B. M. zawarła z powodem Umowę L. Kredytowej C. pożyczki gotówkowej, której całkowity koszt, przy uwzględnieniu wszystkich opłat i prowizji przewidzianych umową wyniósł 124.871,31 zł. W dniu 18 kwietnia 2014 roku pożyczkobiorczyni wpłaciła tytułem częściowego rozliczenia zaciągniętej pożyczki pierwszą przewidzianą harmonogramem spłat ratę pożyczki w wysokości 2.572 zł. W dniu 13 maja 2014 roku zmarła pożyczkobiorczyni B. M. . W dniu 29 stycznia 2016 roku Bank (...) S.A. w W. wystawił wyciąg z ksiąg bankowych NR (...) stwierdzający zadłużenie B. M. na dzień 19 stycznia 2016 roku w kwocie 124.871,31 zł z tytułu zawartej z pozwanym umowy pożyczki gotówkowej z dnia 18 marca 2014 roku. Postanowieniem z dnia 06 marca 2015 roku sygn. akt II Ns 593/14 Sąd Rejonowy w Rybniku stwierdził, że spadek po zmarłej w dniu 13 maja 2014 roku B. M. na mocy ustawy nabyli z dobrodziejstwem inwentarza : jej mąż J. M. (1) oraz synowie: J. M. (2) i W. M. każdy w 1/3 części. Powód 15 lutego 2016 roku wezwał pozwanych do zapłaty i poinformował pozwanych o zadłużeniu. Nadto o zadłużeniu pozwani wiedzieli wcześniej, w szczególności z informacji udzielonej przez bank w postępowaniu komorniczym dotyczącym spisu inwentarza. Sąd zważył co następuje: W myśl art 922 § 1 kodeksu cywilnego prawa i obowiązki zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi czwartej kodeksu cywilnego . Zgodnie z art. 925. k.c. spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Otwarcie spadku następuje zawsze w chwili śmierci osoby fizycznej. Z chwilą otwarcia spadku określone prawa i obowiązki wchodzące do majątku spadkobierców, stają się prawami i obowiązkami tych osób. Zgodnie z umową powód udzielił B. M. pożyczki w kwocie 1ale również w ramach pożyczki udzielono jej kwotę z tytułu opłat, prowizji o czym pożyczkobiorczyni wiedziała podpisując regulamin pożyczki gotówkowej, plan spłat pożyczki i umowę pożyczki. Całkowita kwota pożyczki wynosiła więc 124.800 zł (§2 pkt 3 umowy). W świetle treści umowy §3 pkt 28 umowy w następstwie śmierci pożyczkobiorcy umowa wygasa co oznacza, że wszystkie pozostałe raty zaciągniętego zobowiązania, stały się wymagalne z tym dniem. Tzw. sukcesja uniwersalna, która powstaje wyniku spadkobrania powoduje, że spadkobiercy stają się podmiotem wszystkich wchodzących w składa spadku praw i obowiązków, które poprzednio obciążały bądź przysługiwały spadkodawcy. W rozpoznawanej sprawie, ustalił Sąd, że pozwani J. M. (1) i W. M. złożyli oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza zatem zgodnie z art. 1012. k.c. z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe. Natomiast stosownie do treści art. 1031 . § 2 k.c. w razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w spisie inwentarza stanu czynnego spadku. Zgodnie z art. 319. k.p.c. jeżeli pozwany ponosi odpowiedzialność z określonych przedmiotów majątkowych albo do wysokości ich wartości, sąd może, nie wymieniając tych przedmiotów ani ich wartości, uwzględnić powództwo, zastrzegając pozwanemu prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności. Za podstawę procesową zamieszonego w pkt 1 wyroku zastrzeżenia przyjął Sąd przepis art. 319 k.p.c. wobec stwierdzenia, że pozwani J. M. (1) i W. M. przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Odnosząc się na do uwag zawartych w odpowiedzi na pozew, stwierdzić należało, iż wprawdzie wyciąg z ksiąg banku nie posiada waloru dokumentu urzędowego jednak jest dowodem stanowiącym dokument prywatny i podlega swobodnej ocenie dowodów ( art. 233 § 1 k.p.c. ) jak każdy inny dowód dopuszczony przez przepisy obowiązującego prawa procesowego cywilnego. Pozwani zaś nie zdołali obalić prawdziwości złożonych oświadczeń w nim zawartych. Co do samej kwestii faktycznego przekazania czy wypłaty środków przewidzianych umową, zwrócić należało uwagę na informację M. Bank z dnia 12 sierpnia 2015 roku, zawartą w aktach komorniczych sprawy o sygn. akt Km 2451/ 14, której wynika, że w dniu śmierci spadkodawczyni tj. 13 maja 2014 roku, posiadała ona aktywa w postaci środków pieniężnych na kwotę 95.237,41 zł co pośrednio wskazuje, iż kwota pożyczki została faktycznie przekazana spadkodawczyni. Potwierdzeniem tego jest także informacja Banku (...) S.A. , iż spadkodawczyni w dacie 13 maja 2014 roku posiadała zadłużenie wynoszące 124.871,31 zł. Niezależnie od powyższego, Sąd ustalił, na podstawie informacji o rozliczeniach płatności otrzymanych na rachunek bankowy pożyczki gotówkowej (...) (k. 67), że powódka dokonała w dniu 18 kwietnia 2014 roku częściowej spłaty pożyczki uiszczając pierwszą jej ratę w wysokości 2.572 zł, stąd musiała otrzymać przewidzianą umową kwotę pożyczki, gdyż uprzednio nie dokonywała by jej częściowej spłaty. Dlatego niewątpliwym było, że pozwana otrzymała faktycznie środki przewidziane umową i wobec braku spłaty oraz konsekwencji normatywnych związanych z wyżej przedstawionym obowiązującym stanem prawnym, Sąd musiał zasądzić solidarnie od pozwanych kwotę objętą żądaniem pozwu. Jak wynika z wyciągu z ksiąg bankowych na dochodzoną pozwem kwotę składa się kwota 123.673,84 zł , kwota odsetek umownych od dnia 18 marca 2014 roku do dnia śmierci pożyczkobiorczyni w wysokości 1177,47 zł i kwota 20 zł tytułem opłaty. Mając na uwadze fakt, że zgodnie z harmonogramem spłat rat (k. 65) pożyczkobiorczyni spłaciła pierwszą ratę to wskazany kapitał pozostały do spłaty z harmonogramu spłat pokrywa się z kwotą wymienioną we pozycji 1 w wyciągu bankowego (k. 13). Brak jest również podstaw do kwestionowania prawidłowości wyliczenia odsetkowego za okres korzystania z pożyczki tj. od 18,03,2014 do dnia 13 maja 2014 oraz opłaty 20 zł tytułem opłaty. O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c. , zasądzając kwotę roszczenia głównego w wysokości 124.871,31 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od daty wniesienia pozwu tj. od daty 08 kwietnia 2016 roku. Na zasadzie art. 102 kpc , uwzględniając złą sytuację materialną pozwanych J. M. (1) i W. M. , oraz charakter źródła odpowiedzialności pozwanych Sąd postanowił odstąpić od obciążania ich kosztami postępowania. Z tych samych przyczyn, oddalił Sąd wniosek powoda o zasądzenie kosztów postępowania. Sędzia: