II C 1710/21

Sygn. akt II C 1710/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Barbara Pyz-Kędzierska Protokolant: Julia Salwin po rozpoznaniu w Warszawie na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2024 r. sprawy z powództwa syndyka masy upadłości (...) w W. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. przeciwko G. S. o zapłatę I. zasądza od G. S. na rzecz syndyka masy upadłości (...) w W. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. kwotę 1 219 283,05 zł (jeden milion dwieście dziewiętnaście tysięcy dwieście osiemdziesiąt trzy złote pięć groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 5 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty; II. oddala powództwo w pozostałym zakresie; III. zasądza od G. S. na rzecz syndyka masy upadłości (...) w W. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. kwotę 20 817 zł (dwadzieścia tysięcy osiemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 10 800 zł (dziesięć tysięcy osiemset złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty; IV. nieuiszczoną w części opłatę od pozwu przejmuje na rachunek Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie. sędzia Barbara Pyz-Kędzierska Sygn. akt II C 1710/21 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 18 października 2021 r. (koperta k. 126) skierowanym przeciwko G. S. powód Syndyk Masy upadłości (...) w W. w upadłości likwidacyjnej w W. wniósł o zapłatę kwoty 1 219 283,05 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 26 lutego 2019 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego adwokata według norm przepisanych wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się nakazu zapłaty do dnia zapłaty. W uzasadnieniu powód wskazał, że znajduje się w posiadaniu weksla własnego na kwotę 1 219 283,05 zł wystawionego przez G. S. co do całości sumy wekslowej. Podał, że weksel został wystawiony jako niezupełny (in blanco) oraz wydany (...) na zabezpieczenie spłaty zobowiązania wynikającego z umowy kredytu zabezpieczonego hipoteką nr (...) zawartej w dniu 28 listopada 2013 roku, podpisanej w dniu 29 listopada 2013 r. Powód podał, że umowa została wykonana przez kredytodawcę, a kwota kredytu została wypłacona pozwanemu zgodnie z jego dyspozycjami oraz umową. Powód podniósł, że wystawca weksla nie wywiązał się z obowiązku spłaty kredytu, zgodnie z postanowieniami umowy, co skutkowało naliczaniem odsetek karnych (odsetek umownych za opóźnienie) od zaległego kapitału. Powód wskazał, że wezwał pozwanego do dobrowolnego uregulowania zaległych należności, wysyłając stosowne wezwania na wskazany przez niego adres korespondencyjny, a za każdy monit naliczano opłaty windykacyjne zgodnie z postanowieniami umowy i aktualnie obowiązującą Tabelą opłat i prowizji. Podał, że wezwania do zapłaty nie spowodowały jednak spłaty kwoty zadłużenia przez pozwanego, w konsekwencji czego Syndyk pismem z dnia 10 lutego 2016 r. wypowiedział pozwanemu umowę. Powód stwierdził, że po upływie okresu wypowiedzenia, w którym pozwany nadal nie dokonał spłaty zaległych należności, cały kredyt wraz z odsetkami i naliczonymi kosztami stał się natychmiast wykonalny. Powód wskazał, że z uwagi na postawę pozwanego, który nie podjął czynności skutkujących dobrowolnym (pozasądowym) zakończeniem sprawy, a ściślej spłatą należności wynikającej z umowy, stosownie do uprawnienia wynikającego z § 9 ust. 9 umowy oraz deklaracji wekslowej uzupełnił weksel pozostałą do zapłaty kwotą zadłużenia w wysokości 1 219 283,05 zł, opatrzył go datą płatności na dzień 25 lutego 2019 r. oraz miejscem płatności w siedzibie (...) w W. przy ul. (...) . Podał, że następnie pismem z dnia 31 stycznia 2019 r. zawiadomił pozwanego o wypełnieniu weksla in blanco oraz wezwał go do wykupu weksla. Powód wymienił, że na sumę wekslową wynoszącą 1 219 283,05 zł składają się następujące kwoty: niespłacony kapitał kredytu w kwocie 800 000,00 zł, niespłacone odsetki umowne w kwocie 182 036,02 zł, odsetki z tytułu należności przeterminowanych (karne) w kwocie 237 112,03 zł oraz opłaty dodatkowe w łącznej kwocie 135,00 zł. Powód podał, że do dnia wniesienia pozwu kredyt nie został spłacony, a weksel nie został wykupiony przez pozwanego, który stosowanie do art. 104 w zw. z art. 28 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 roku Prawo wekslowe bezwarunkowo zobowiązany jest do zapłaty dochodzonej pozwem kwoty, w terminie na wekslu wskazanym, stąd domaga się zapłaty kwoty 1 219 283,05 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia następującego po dniu płatności weksla, tj. o dnia 26 lutego 2019 r. do dnia zapłaty. Powód powołując się na art. 70 w zw. z art. 103 Prawa wekslowego stwierdził, że skoro wyznaczył termin wykupu weksla na dzień 25 lutego 2019 r., roszczenie o zapłatę weksla do dnia złożenia niniejszego pozwu nie uległo przedawnieniu. Dodatkowo wyjaśnił, że weksel został wypełniony przed upływem terminu przedawnienia roszczenia podstawowego, na zabezpieczenie którego został wystawiony. Dalej powód wskazał, że postanowieniem z dnia 5 lutego 2015 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt X GU 53/15, Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie X Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych ogłosił upadłość (...) z możliwością zawarcia układu, powierzając sprawowanie zarządu całym majątkiem upadłego - Zarządcy w osobie L. K. . Następnie postanowieniem z dnia 19 marca 2015 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt X GUp 87/15, Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie X Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych zmienił sposób prowadzenia postępowania upadłościowego (...) z postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego i ustanowił Syndyka w osobie L. K. . Z dniem ogłoszenia upadłości majątek (...) nabyty przed ogłoszeniem upadłości, jak również ten nabyty w toku postępowania upadłościowego, staje się masą upadłości (art. 61 i art. 62 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 roku - dalej: „PU”). Zgodnie z art. 75 ust. 1 PU z chwilą ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego (...) utracił na rzecz Syndyka prawo zarządu, korzystania i rozporządzania swoim majątkiem. W następstwie, od dnia 19 marca 2015 roku Syndyk jest podmiotem wyłącznie legitymowanym do dokonywania wszelkich czynności faktycznych i prawnych związanych z zarządem majątkiem upadłego oraz do dochodzenia należności, w tym również tych zabezpieczonych wekslem wystawionym na rzecz (...) (art. 75 ust. 1 i art. 173 PU). Skutkuje to tzw. podstawieniem procesowym, o którym mowa w art. 144 ust. 1 PU, zgodnie z którym w zakresie postępowań sądowych uprawnienie do występowania w charakterze strony traci upadły, a zyskuje syndyk. Powód podał, że powyższe uzasadnia złożenie pozwu w niniejszej sprawie przez Syndyka masy upadłości (...) w W. w upadłości likwidacyjnej oraz żądanie zasądzenia dochodzonej należności również na rzecz Syndyka masy upadłości (...) w W. w upadłości likwidacyjnej, który działa w imieniu własnym. (pozew k. 3-9) Pismem z dnia 18 października 2021 r. powód wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. (wniosek k. 86-96) Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2021 r. Referendarz sądowy w Sądzie Okręgowym w Warszawie, utrzymanym w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 19 lutego 2022 r., sygn. akt II C 1710/21, zwolnił powoda Syndyka masy upadłości (...) w W. w upadłości likwidacyjnej w W. od kosztów sądowych w części tj. w zakresie opłaty od pozwu ponad kwotę 10 000 zł. (postanowienie Referendarza sądowego w Sądzie Okręgowym w Warszawie z dnia 7 grudnia 2021 r. wraz z uzasadnieniem k. 130, 137-139, postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 19 lutego 2022 r., k. 172) W piśmie z dnia 20 marca 2023 r. pozwany G. S. wskazał, że podpisanie przez niego dokumentów kredytowych, w tym weksla, nastąpiło bezpośrednio pod groźbą i w stanie zagrożenia życia, został on zastraszony i zmuszony do podpisania umowy kredytowej. Podniósł, że nie miał dostępu i nie rozporządzał środkami z kredytu. (pismo pozwanego k. 241-241v ) W piśmie z dnia 3 lipca 2023 r. powód podkreślił, że w aktach sprawy brak jest dowodu pozwalającego na stwierdzenie, że działający za (...) działali sprzecznie z prawem, czy też, że z pełną wiedzą, że kredytobiorca nie ma zdolności kredytowej, ani woli, czy zamiaru wykonywania zobowiązań umowy, a zadysponowane środki pieniężne nie są przeznaczone dla niego. Wskazał, że działający za (...) do chwili obecnej nie zostali skazani prawomocnym wyrokiem karnym. Powód zaznaczył, że nie jest uprawnione stawianie znaku równości pomiędzy czynnością prawną dokonaną w warunkach naruszenia norm prawa karnego (w odniesieniu do której okoliczności towarzyszące jej zawarciu wyczerpują znamiona czynów sprzecznych z normami prawa karnego) a bezwzględną nieważnością takiej czynności wywodzoną z brzmienia art. 58 k.c. opartą na sprzeczności tej konkretnej czynności (jej treści, istoty) z prawem lub fakcie, iż czynność zmierza do obejścia prawa (§ 1) czy na sprzeczności czynności z zasadami współżycia społecznego (§ 2). Wskazał, że ani brak spłaty, ani nawet brak zamiaru spłaty kredytu jako takie (samodzielnie) nie powodują, że umowa kredytu jest nieważna. Podniósł, że okoliczności związane z ewentualnym popełnieniem przez kredytobiorcę przestępstwa odnoszącego się do umowy kredytu nie mogą rzutować na ważność tej umowy. Podkreślił, że nie powoduje nieważności naruszenie normy prawa karnego, która jedynie przewiduje karę za dokonanie określonej czynności w określonych okolicznościach, a nie wpływa na ważność czynności prawnej. Zaznaczył, że nieważność czynności prawnej nie jest prostą konsekwencją popełnienia przestępstwa pozostającego w związku z dokonaniem czynności prawnej w postaci zawarcia umowy, nie każde bowiem naruszenie norm prawa karnego powoduje nieważność samej czynności prawnej. (pismo powoda k. 243-247) Na rozprawie z dnia 4 grudnia 2023 r. Sąd uprzedził strony o możliwości rozstrzygnięcia sprawy na podstawie przepisów o naprawieniu szkody. (protokół k. 257) Pismem z dnia 22 stycznia 2024 r. powód w całości podtrzymał dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie jak również żądanie wyrażone w pozwie z dnia 18 października 2021 r. oraz oświadczył, że ewentualnie widzi możliwość rozstrzygnięcia sprawy również na podstawie przepisów art. 405 k.c. lub art. 415 k.c. (pismo powoda k. 268-274) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Przedmiotem działalności (...) z siedzibą w W. było m. in. gromadzenie środków pieniężnych, udzielanie kredytów i pożyczek swoim członkom oraz przeprowadzanie na ich zlecenie rozliczeń finansowych. (KRS pozwanego k. 12-15) Zgodnie ze Statutem (...) -u (§ 3 ust. 2 pkt 1) celem działalności Spółdzielczej (...) było gromadzenie środków pieniężnych wyłącznie swoich członków, udzielanie swoim członkom pożyczek i kredytów oraz przeprowadzanie na ich zlecenie rozliczeń finansowych. Kasa udzielała kredytów (pożyczek) wyłącznie swoim członkom uzależniając przyznanie kredytu od zdolności kredytowej członka. Przez zdolność kredytową rozumie się zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu (pożyczki) wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Członek był obowiązany przedłożyć na żądanie Kasy dokumenty i informacje niezbędne do dokonania oceny tej zdolności (§ 65 ust. 1 Statutu) (tekst jednolity Statutu (...) z dnia 24 kwietnia 2014, k. 74-84). W dniu 28 października 2013 r. pozwany G. S. podpisał deklarację członkowską w (...) w W. (deklaracja członkowska k. 49) . W dniu 29 listopada 2013 r. doszło do zawarcia umowy kredytu zabezpieczonego hipoteką nr (...) pomiędzy (...) w W. z siedzibą w W. a G. S. . (...) udzielił kredytobiorcy na wniosek z dnia 28 października 2013 r. kredytu zabezpieczonego hipoteką na warunkach określonych umową i Regulaminem udzielania kredytów i pożyczek hipotecznych (...) w W. zwanym dalej Regulaminem, stanowiącym załącznik nr 1 do niniejszej umowy. Kredyt przeznaczony był na zakup nieruchomości. Umowa została zawarta na okres od 28 listopada 2013 r. do 28 października 2023 r. Całkowita kwota kredytu wynosiła 800 000,00 zł (§ 1 umowy). Wypłata kredytu miała nastąpić w złotych polskich, jednorazowo, na podstawie złożonej w (...) pisemnej dyspozycji kredytobiorcy po spełnieniu wymienionych warunków. Środki z kredytu miały zostać wypłacone przelewem na wskazany rachunek bankowy w kwocie 800 000,00 zł (§ 2 ust. 1 i 2 umowy) Kredytobiorca został zobowiązany do spłaty kredytu wraz z należnymi odsetkami do dnia 28 października 2023 r. Spłata kredytu miała być dokonywana w ratach miesięcznych płatnych bez wezwania w terminach i kwotach wskazanych w harmonogramie spłaty kredytu, który stanowił załącznik nr 2 do umowy. Przez cały czas obowiązywania umowy kredytobiorca miał prawo do otrzymywania, na wniosek w każdym czasie bezpłatnie harmonogramu spłaty. Spłata kredytu miała następować w formie wpłat gotówkowych w kasie (...) lub wpłat na rachunek o wskazanym numerze (§ 4 ust. 2 i 3 umowy). Zgodnie z § 8 ust. 1 w przypadku zaległości w spłacie kredytu, kredytobiorca został zobowiązany do uiszczenia na rzecz (...) opłat za czynności windykacyjne: a. pierwsze wezwanie kredytobiorcy do zapłaty – 27 PLN, b. pierwsze powiadomienie poręczyciela o przeterminowaniu – 12 PLN, c. drugie wezwanie kredytobiorcy do zapłaty – 27 PLN, d. drugie powiadomienie poręczyciela o przeterminowaniu – 12 PLN, e. przedsądowe wezwanie do zapłaty – 27 PLN, f. przedsądowe wezwanie poręczyciela – 12 PLN (§ 8 ust. 1 lit. a-f umowy). Zabezpieczeniem spłaty kredytu był wpis hipoteki na rzecz (...) w W. do kwoty 1 200 000,00 zł na nieruchomości gruntowej niezabudowanej, położonej w miejscowości Ł. , gmina T. , powiat (...) , województwo (...) , działki o nr (...) ; (...) , dla których w Sądzie Rejonowym w Rzeszowie, VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest KW nr (...) , weksel in blanco, cesja praw z polisy NNW oraz cesja praw z polisy (...) (§ 9 ust. 1 i 7 umowy). (...) zastrzegł sobie prawo do wypowiedzenia niniejszej umowy z 30-dniowym terminem wypowiedzenia i postawienia całego kredytu wraz z odsetkami w stan natychmiastowej wymagalności w przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków niniejszej umowy oraz utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej (§ 12 umowy). Kredytobiorca oświadczył, że przed zawarciem umowy został mu doręczony wzorzec umowy (Regulamin udzielania pożyczek i kredytów (...) w W. oraz wzór umowy kredytu. (umowa kredytu wraz z załącznikiem k. 22-26, 36 Regulamin k. 27-30) W dniu podpisania umowy, tj. w dniu 29 listopada 2013 r. G. S. wystawił weksel in blanco, jako zabezpieczenie spłaty kredytu udzielonego na mocy umowy z dnia 28 listopada 2013 r. nr (...) . Zgodnie z Deklaracją pozwany złożył do dyspozycji (...) weksel in blanco, który kasa miała prawo wypełnić na sumę odpowiadającą kwocie wykorzystanego przez niego kredytu wraz z odsetkami, prowizją i innymi należnościami kasy, w przypadku niedotrzymania umownego terminu spłaty całości lub części kredytu oraz we wszystkich tych przypadkach, w których służy kasie prawo ściągnięcia swoich wierzytelności przed nadejściem terminu płatności. Kasa miała prawo opatrzyć ten weksel datą płatności według swego uznania. Weksel miał być płatny w (...) w W. . Weksel mógł być opatrzony klauzulą „bez protestu” i klauzulą waluty w postaci numeru umowy kredytowej. Jednocześnie pozwany zobowiązał się do każdorazowego informowania (...) o zmianie nazwy lub adresu. Pozwany wyraził zgodę, aby w przypadku niewykorzystania weksla przez (...) , weksel przed zwróceniem do został pozbawiony mocy prawnej poprzez skreślenie. (deklaracja do weksla in blanco k. 20) Zgodnie z harmonogramem roczna stopa oprocentowania wynosiła 13,50 %, liczbę spłat określono na 117, a datę pierwszej spłaty wyznaczono na dzień 28 lutego 2014 r. (harmonogram spłaty k. 31-33) Kredytobiorcy przedstawiono Tabelę opłat i prowizji (...) w W. . ( tabela k. 34-35) W dniu 29 listopada 2013 r. G. S. złożył dyspozycję wypłaty kredytu. Tego samego dnia doszło do jego wypłaty. (dyspozycja k. 38, polecenie przelewu k. 39-40, wypłata z kasy k. 41) Uzyskane pieniądze pozwany G. S. przekazał na rzecz osób trzecich. (zeznania G. S. k. 207-207v) (...) w W. w dniach 10 marca 2014 r., 3 kwietnia 2014 r., 7 maja 2014 r. oraz 2 czerwca 2014 r. skierowała do pozwanego G. S. wezwania do zapłaty. (wezwanie do zapłaty k. 225, 226, 227, 228) W dniu 28 kwietnia 2014 r. G. S. dokonał wpłaty na rzecz powoda kwoty 25 500,00 zł. (potwierdzenie dyspozycji wpłaty k. 42) Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, X Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych postanowieniem z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt X GU 53/15 ogłosił upadłość dłużnika (...) z siedzibą w W. z możliwością zawarcia układu (pkt 1) postanowienia). (postanowienie Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt X GU 53/15 k. 16) Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, X Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych postanowieniem z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt X GUp 87/15 zmienił sposób prowadzenia postepowania upadłościowego (...) w W. z siedzibą w W. wpisanej do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem (...) , w ten sposób, że postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu zmienić na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego. (postanowienie Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt X GUp 87/15 k. 17) W dniu 30 października 2015 r. (...) w W. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. skierowała do G. S. wezwanie do zapłaty wskazując, że łączna wysokość zaległego zadłużenia na dzień 29 października 2015 r. wynosi 234 976,48 zł. Nadto wskazała, że do powyższej kwoty doliczyć należy odsetki karne w wysokości 10,00% w skali roku, tj. 20,95 zł za każdy dzień zwłoki, liczone do dnia zapłaty. (wezwanie do zapłaty z potwierdzeniem nadania k. 50-52) W dniu 16 grudnia 2015 r. (...) w W. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. skierowała do G. S. ostateczne wezwanie do zapłaty wskazując, że łączna wysokość zaległego zadłużenia na dzień 16 grudnia 2015 r. wynosi 247 941,82 zł. Nadto wskazała, że do powyższej kwoty doliczyć należy odsetki karne w wysokości 10,00% w skali roku, tj. 22,53 zł za każdy dzień zwłoki, liczone do dnia zapłaty. (ostateczne wezwanie do zapłaty z potwierdzeniem nadania k. 53-55) W dniu 15 lutego 2016 r. (...) w W. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. skierowała do G. S. wypowiedzenie umowy kredytu nr (...) z dnia 28 listopada 2013 r. z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia. Wskazała, że łączna wysokość zaległego zadłużenia na dzień 10 lutego 2016 r. wynosi 273 170,31 zł. Podała, że do powyższej kwoty doliczyć należy dalsze odsetki za opóźnienie w wysokości 10% w skali roku, tj. 25,77 zł za każdy dzień zwłoki, liczone od dnia 11 lutego 2016 r. do dnia zapłaty. G. S. odebrał powyższe wypowiedzenie w dniu 18 lutego 2016 r. (wypowiedzenie umowy wraz z potwierdzeniem nadania i odbioru k. 56-59) Łączna kwota zadłużenia G. S. na dzień 31 stycznia 2019 r. wynosiła 1 219 283,05 zł, w tym niespłacony kapitał pożyczki - 800 000,00 zł, niespłacone odsetki umowne - 182 036,02 zł, odsetki z tytułu należności przeterminowanych – 237 112,03 zł oraz prowizje i opłaty dodatkowe – 135,00 zł (raport zadłużenia k. 21). Pismem z dnia 31 stycznia 2019 r. (...) w W. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. skierowała do G. S. zawiadomienie o uzupełnieniu weksla wraz z wezwaniem do jego wykupu. Syndyk masy upadłości (...) w W. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą W. , ustanowiony na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie X Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 19 marca 2015 r., w przedmiocie zmiany sposobu prowadzenia postępowania upadłościowego (...) z postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego, wydanego w sprawie o sygn. akt X GUp 87/15 zawiadomił, iż wobec nieuregulowania przez pozwanego należności względem (...) z tytułu Umowy pożyczki/kredytu nr (...) w wysokości 1 219 283,05 zł, na którą składają się następujące kwoty: ⚫ 800 000,00 zł tytułem kapitału, ⚫ 182 036,02 zł tytułem skapitalizowanych odsetek umownych, ⚫ 237 112,03 zł tytułem odsetek od należności przeterminowanych, ⚫ 135,00 zł tytułem kosztów wezwań i powiadomień poręczycieli, ⚫ 0 zł tytułem prowizji, wystawiony przez pozwanego weksel własny in blanco został w dniu 31 stycznia 2019 r. uzupełniony: ⚫ miejscem i datą wystawienia weksla odpowiadającymi miejscu i dacie podpisania weksla, ⚫ sumą wekslową w kwocie 1219 283,05 zł odpowiadającą powyżej wskazanemu zadłużeniu z Umowy, ⚫ miejscem płatności weksla, tj. siedzibą (...) przy ul. (...) , (...)-(...) W. , ⚫ datą płatności weksla ustaloną na dzień 25 lutego 2019 roku. Mając na uwadze powyższe, wezwał pozwanego, jako wystawcę tego weksla, do stawienia się w dniu 25 lutego 2019 roku w godzinach od 11:00 do 13:00 w siedzibie (...) przy ul. (...) , (...)-(...) W. , gdzie weksel miał mu zostać okazany w oryginale, celem jego wykupu. Względnie o dokonanie do dnia 25 lutego 2019 r. płatności kwoty wskazanej powyżej przelewem na podany rachunek bankowy masy upadłości (...) . Pismo zostało doręczone w dniu 4 lutego 2019 r. (pismo powoda – zawiadomienie o uzupełnieniu weksla wraz z wezwaniem do jego wykupu, potwierdzenie odbioru k. 60-63, kopia weksla k. 18, 19) Na dzień 31 stycznia 2019 r. G. S. pozostawał dłużny powodowi 800 000,00 zł tytułem kapitału, 182 036,02 zł tytułem odsetek umownych, 237 112,03 zł tytułem odsetek karnych oraz 135,00 zł z tytułu wezwań do zapłaty. (wyliczenia (...) w W. k. 238-239) Wyrokiem z dnia 6 lipca 2020 r., sygn. akt II K 92/19 Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim uznał G. S. za winnego tego, że w okresie od 28 października 2013 r. do dnia 29 listopada 2013 r. w W. i innych miejscowościach, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej oraz wspólnie i w porozumieniu z D. N. , P. M. , P. F. i innymi osobami, w celu uzyskania na własne dane personalne, ale z przeznaczeniem dla innych osób, ze (...) w W. kredytu numer (...) w kwocie 800 000 zł przedłożył wraz z wnioskiem o udzielenie kredytu poświadczające nieprawdę zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach w (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. ul. (...) na stanowisku menagera do spraw rozwoju ze średnim miesięcznym wynagrodzeniem w kwocie 25 000 zł netto, umowę o pracę z tym podmiotem, informację roczną dla osoby ubezpieczonej (...) za okres od lipca 2013 r. do września 2013 r. i operat szacunkowy, na podstawie którego został sporządzony akt notarialny dotyczący ustanowienia hipoteki na nieruchomości gruntowej niezabudowanej położonej w miejscowości Ł. , gmina T. , powiat (...) , działki numer (...) i łącznej powierzchni 2,0300 ha, stanowiącej zabezpieczenie ww. kredytu, której wartość została znacznie zawyżona na podstawie poświadczającego nieprawdę operatu szacunkowego, które to dokumenty miały istotne znaczenie dla uzyskania tego kredytu, czym wprowadził (...) w W. w błąd zarówno co do własnej zdolności kredytowej, jak i tożsamości osób, na rzecz których faktycznie udzielony został kredyt oraz co do zamiaru spłaty kredytu, w wyniku czego zawarto umowę kredytu numer (...) , a uzyskaną sumę kredytu przekazano innym osobom, czym doprowadził (...) w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem o znacznej wartości w kwocie 800 000,00 zł, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. według stanu prawnego obowiązującego do dnia 30 czerwca 2015 r. i za to na podstawie art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i art. 33 § 2 k.k. według stanu prawnego obowiązującego do dnia 30 czerwca 2015 r. wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 210 stawek dziennych, przyjmując, iż wysokość jednej stawki dziennej wynosi 50 złotych. Na postawie art. 69 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 70 § 1 pkt 1 k.k. według stanu prawnego obowiązującego do dnia 30 czerwca 2015 r. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego G. S. kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby wynoszący 2 lata. Na podstawie art. 63 § 1 k.k. według stanu prawnego obowiązującego do dnia 30 czerwca 2015 r. na poczet orzeczonej wobec oskarżonego G. S. kary grzywny zalicza okres rzeczywistego pozbawienia wolności od 11 sierpnia 2015 r. godz. 08:50 do 11 sierpnia 2015 r. przyjmując, że jeden dzień pozbawienia wolności równa się dwóm dziennym stawkom grzywny. (kopia wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 lipca 2020 r., sygn. akt II K 92/19 k. 229-232) Przedstawiony stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzony w sprawie, a wyżej wskazany, materiał dowodowy, to jest na podstawie dokumentów, których prawdziwość i treść nie budziła wątpliwości Sądu. W zakresie okoliczności bezspornych i przyznanych Sąd dokonał ustaleń na podstawie art. 229 i 230 k.p.c. Zgodnie z powyższymi przepisami nie wymagają dowodu fakty przyznane w toku postępowania przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości. Gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane. Sąd uznał za wiarygodne zeznania G. S. w takim zakresie w jakim znajdują one potwierdzenie w dokumentach załączonych do akt sprawy oraz treści wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 lipca 2020 r., sygn. akt II K 92/19 tj. w zakresie w jakim powód stwierdził, że zawarł ze (...) w W. umowę kredytu, a uzyskane pieniądze przekazał na rzecz osób trzecich. Sąd nie dał wiary zeznaniom pozwanego w zakresie, w jakim twierdził, że zawarł umowę kredytu pod wpływem groźby, bowiem ta okoliczność nie została w żadnym stopniu udowodniona. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w zakresie roszczenia głównego w przeważającym zakresie. W niniejszej sprawie powód – Syndyk masy upadłości (...) w W. w upadłości likwidacyjnej w W. domagał się zasądzenia kwoty 1 219 283,05 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 26 lutego 2019 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego adwokata według norm przepisanych wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się nakazu zapłaty do dnia zapłaty. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 11 zd. 1 k.p.c. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Związanie prawomocnym wyrokiem karnym dotyczy zawartych w sentencji ustaleń faktycznych sądu karnego, które w sprawie cywilnej nie mogą być obalone ani pominięte. Odnoszą się one do osoby sprawcy, przedmiotu przestępstwa, znamion czynu przypisanego skazanemu, miejsca i czasu popełnienia przestępstwa oraz sytuacji, w jakiej czyn został popełniony. Okoliczności wykraczające poza te elementy nie są dla sądu orzekającego w sprawie cywilnej wiążące, nawet jeżeli znajdują się w sentencji orzeczenia. Zakres związania orzeczeniem sądu karnego został ograniczony do rozstrzygnięcia co do popełnienia przestępstwa. Jest on zatem bardzo wąski. Oznacza to, że sąd cywilny związany jest jedynie faktem skazania określonej osoby za przypisane jej w wyroku karnym przestępstwo, a zatem przypisanie określonej osobie wypełnienia znamion czynu zabronionego opisanego w tym wyroku, za popełnienie którego strona została prawomocnie skazana. Jednocześnie związanie sądu w postępowaniu cywilnym obejmuje elementy uzasadnienia skazującego wyroku karnego odnoszące się do ustalenia miejsca i sytuacji, w jakiej przestępstwo zostało popełnione. (Piaskowska Olga Maria (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 1–505(39). Tom I, 2024) Z treści wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 lipca 2020 r., sygn. akt II K 92/19 wynika, że pozwany G. S. w dniu 29 listopada 2013 r. zawarł ze (...) w W. z siedzibą w W. ważną umowę kredytu numer (...) , a uzyskane z tego tytułu pieniądze przekazał osobom trzecim. Tutejszy Sąd pozostawał więc związany ustaleniami sądu karnego, zgodnie z którymi zawarta przez pozwanego G. S. w dniu 29 listopada 2013 r. umowa kredytu (...) ze (...) z siedzibą w W. była ważna. Sąd miał na uwadze, że umowa ta została zawarta w przepisanej formie, uznając jednocześnie, że kwestia rozdysponowania uzyskanej kwoty pieniędzy przez pozwanego jest kwestią wtórną i nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nadmienić również należy, że zgodnie z treścią art. 58 § 1 k.c. czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Należy mieć na uwadze, że nawet w przypadku działania z góry powziętym zamiarem wyłudzenia kredytu, w przypadku gdy zawarcie umowy stanowi jedynie instrument działania przestępczego, nie świadczy to o nieważności czynności prawnej. Bowiem, aby dana czynność była nieważna z uwagi na popełnienie przestępstwa, to powinna ona stanowić przestępstwo, nie ma podstaw by stawiać znak równości pomiędzy przestępstwem a czynnością prawną pozostającą w związku z popełnieniem przestępstwa. W ocenie Sądu zarzuty stawiane członkom zarządu, pracownikom, kredytobiorcom i pożyczkobiorcom w sprawach działania na szkodę (...) , nie świadczą o tym, że treść zawieranych przez nich umów była sprzeczna z prawem. Organy prowadzące postępowania w przedmiotowych sprawach dochodziły do przekonania, że popełnione przestępstwa nie miały wpływu na ważność zawartych umów. Dalej wskazać należy, że roszczenie z weksla uległo przedawnieniu. Powód skierował do pozwanego wypowiedzenie umowy kredytu nr (...) z dnia 28 listopada 2013 r. z zachowaniem trzydziestodniowego okresu wypowiedzenia. Wypowiedzenie to zostało doręczone powodowi w dniu 18 lutego 2016 r. Termin trzydziestu dni upłynął w dniu 19 marca 2016 r. Wypowiedzenie umowy kredytu oznacza, że po upływie terminu wypowiedzenia roszczenie banku o zwrot kredytu staje się wymagalne. Zgodnie z treścią art. 118 k.c. , jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Trzyletni termin przedawnienia roszczenia przedsiębiorcy przeciwko konsumentowi, który rozpoczął bieg i nie upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy- Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1104), kończy się ostatniego dnia roku kalendarzowego ( art. 118 zdanie drugie k.c. w związku z art. 5 ust. 1 powołanej ustawy). (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2022 r. III CZP 46/22) Powód złożył pozew w dniu 18 października 2021 r. wobec czego należało uznać, że roszczenie z weksla uległo przedawnieniu. Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2023 r. Sąd uprzedził strony o możliwości rozstrzygnięcia sprawy na podstawie przepisów o naprawieniu szkody. Zgodnie z art. 415 k.c. , kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Komentowany przepis tworzy normę konstruującą ogólną zasadę odpowiedzialności deliktowej opartej na zasadzie winy. Przesłankami odpowiedzialności deliktowej są: 1) czyn niedozwolony – bezprawny i jednocześnie zawiniony; 2) szkoda; 3) związek przyczynowy pomiędzy czynem niedozwolonym a szkodą. (Balwicka-Szczyrba Małgorzata (red.), Sylwestrzak Anna (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, 2024) Sąd doszedł do przekonania, że pozwany zawierając z powodem umowę kredytu nr (...) , przekazując uzyskane środki osobom trzecim, bez zamiaru spłaty zaciągniętego zobowiązania wyrządził powodowi szkodę, wobec czego zobowiązany jest do jej naprawienia. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 442 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę ( § 1 ) Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia ( § 2 ) Wobec treści wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 lipca 2020r., sygn. akt II K 92/19 należało uznać, że w niniejszej sprawie szkoda wynikła z występku, wobec czego roszczenie o naprawienie szkody nie uległo przedawnieniu. Zdaniem Sądu, niniejszą sprawę można było rozstrzygnąć również na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Zgodnie z treścią art. 405 k.c. , kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Sąd uznał, że pozwany osiągając korzyść z zawarcia umowy kredytu nr (...) , wyzbywając się uzyskanych z tego tytułu pieniędzy i pomimo tego, że aktualnie nimi nie dysponuje, powinien liczyć się z obowiązkiem ich zwrotu. O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c. , zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Sąd na rozprawie w dniu 4 grudnia 2023 r. uprzedził strony o możliwości rozstrzygnięcia sprawy na podstawie przepisów o naprawieniu szkody. Wobec powyższego uznał, że od dnia 5 grudnia 2023 r. pozwany pozostaje w opóźnieniu w spełnieniu roszczenia pieniężnego. W pozostałym zakresie Sąd oddalił roszczenie o zasądzenie odsetek. O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt III wyroku na podstawie art. 100 k.p.c. Roszczenia powoda zostały uwzględnione w niemal całości, co uzasadniało nałożenie na pozwanego, jako stronę przegrywającą proces, obowiązku zwrotu wszystkich kosztów procesu poniesionych przez stronę powodową. Na koszty procesu zasądzone od pozwanego na rzecz powoda składały się: opłata sądowa od pozwu w kwocie 10 000 zł, wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w kwocie 10.800 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 7 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Zgodnie z art. 113 ust. 1, 2 i 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 r. (Dz.U. Nr 167, poz. 1398) kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Koszty nieobciążające przeciwnika sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji nakazuje ściągnąć z roszczenia zasądzonego na rzecz: 1) strony, której czynność spowodowała ich powstanie; 2) strony zastąpionej przez kuratora lub 3) osoby, na której rzecz prokurator wytoczył powództwo lub zgłosił wniosek o wszczęcie postępowania. W przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od przewidzianego w ust. 2-3a obciążenia kosztami. W niniejszej sprawie Sąd wziął pod uwagę trudną sytuację finansową pozwanego i w pkt IV wyroku nieuiszczoną w części opłatę od pozwu przejął na rachunek Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie. Z tych względów, na podstawie powołanych przepisów, Sąd orzekł jak w sentencji. sędzia Barbara Pyz-Kędzierska ZARZĄDZENIE (...) sędzia Barbara Pyz-Kędzierska