II C 151/18

Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w ŁodziŁódź2018-09-13
SAOSCywilneprawo zobowiązańŚredniarejonowy
skarga pauliańskabezskuteczność czynności prawnejpokrzywdzenie wierzycielawierzytelnośćnieruchomośćdarowiznasprzedażlegitymacja procesowa

Sąd oddalił powództwo o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną z powodu błędnego oznaczenia nieruchomości w pozwie oraz braku legitymacji biernej jednego z pozwanych.

Powód domagał się uznania za bezskuteczną umowy sprzedaży i darowizny nieruchomości, twierdząc, że została zawarta z pokrzywdzeniem wierzyciela. Sąd oddalił powództwo, wskazując na brak legitymacji biernej pozwanego Z. U. oraz na to, że pozwani A. U. i G. U. stali się właścicielami innej nieruchomości niż wskazana w pozwie. W konsekwencji, strona powodowa nie wykazała, aby pozwani A. U. i G. U. byli stroną czynności prawnej dotyczącej nieruchomości wskazanej w pozwie.

Powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. wniósł pozew o uznanie za bezskuteczną czynności prawnej – umowy sprzedaży i darowizny nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy (...) , zawartej w dniu 30 kwietnia 2014 roku między Z. U. , G. U. i A. U. , z pokrzywdzeniem wierzyciela. Powód posiadał wierzytelność wobec pozwanego Z. U. w wysokości 3.897,41 zł, stwierdzoną nakazem zapłaty. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi – Widzewa w Łodzi. Pozwany Z. U. wniósł o oddalenie powództwa. Pozwani A. U. i G. U. nie złożyli odpowiedzi na pozew ani nie stawili się na rozprawę. Sąd ustalił, że nieruchomość położona w Ł. przy ulicy (...) była przedmiotem umowy darowizny w 1996 roku, a w dniu 30 kwietnia 2014 roku doszło do zawarcia między Z. U. a A. U. i G. U. umowy sprzedaży i darowizny, której przedmiotem była inna nieruchomość niż wskazana w pozwie. Sąd oddalił powództwo, uznając je za bezzasadne. Wskazano, że pozwany Z. U. nie posiada legitymacji biernej w sprawie opartej na art. 527 k.c. Ponadto, strona powodowa nie wykazała, aby pozwani A. U. i G. U. byli stroną czynności prawnej dotyczącej nieruchomości wskazanej w pozwie, gdyż nabyli oni inną nieruchomość. Wyrok został uznany za zaoczny w stosunku do pozwanych A. U. i G. U.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, powództwo podlega oddaleniu.

Uzasadnienie

Sąd oddalił powództwo, ponieważ strona powodowa nie wykazała, że pozwani A. U. i G. U. nabyli w drodze czynności prawnej z dnia 30 kwietnia 2014 roku nieruchomość wskazaną w pozwie. Ponadto, pozwany Z. U. nie posiadał legitymacji biernej w sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwani

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowód
Z. U.osoba_fizycznapozwany
A. U.osoba_fizycznapozwany
G. U.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 527 § 1

Kodeks cywilny

Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.

k.c. art. 527 § 2

Kodeks cywilny

Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.

k.c. art. 527 § 3

Kodeks cywilny

Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

k.c. art. 531 § 1

Kodeks cywilny

Uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli następuje w drodze powództwa lub zarzutu przeciwko osobie trzeciej, która wskutek tej czynności uzyskała korzyść majątkową.

Pomocnicze

k.c. art. 528

Kodeks cywilny

Jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

k.c. art. 529

Kodeks cywilny

Jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny.

k.p.c. art. 308

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący dokonywania ustaleń stanu faktycznego na podstawie kserokopii dokumentów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak legitymacji biernej pozwanego Z. U. w sprawie opartej na art. 527 k.c. Niewykazanie przez powoda, że pozwani A. U. i G. U. nabyli w drodze czynności prawnej z dnia 30 kwietnia 2014 roku nieruchomość wskazaną w pozwie. Nieruchomość nabyta przez pozwanych A. U. i G. U. była inna niż wskazana w pozwie.

Godne uwagi sformułowania

nie posiada on legitymacji biernej strona powodowa nie wykazała, iż w dniu 30 kwietnia 2014 roku byli oni stroną czynności prawnej (...) o uznania za bezskuteczną pozwani A. U. i G. U. stali się (...) właścicielami nieruchomości (...) a zatem innej nieruchomości, niż zostało to wskazane w pozwie.

Skład orzekający

A. M.

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie braku legitymacji biernej pozwanego w sprawie o skargę pauliańską, znaczenie precyzyjnego oznaczenia przedmiotu czynności prawnej w pozwie, konsekwencje błędnego oznaczenia nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, w którym kluczowe okazało się błędne oznaczenie nieruchomości w pozwie oraz kwestia legitymacji biernej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe błędy proceduralne, które mogą prowadzić do oddalenia powództwa, nawet jeśli istniała potencjalna podstawa prawna. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa.

Błąd w pozwie pogrążył skargę pauliańską – jak precyzja ratuje przed oddaleniem powództwa.

Dane finansowe

WPS: 3897,41 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II C 151/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 września 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR A. M. Protokolant: sekr. sąd. W. Ł. po rozpoznaniu w dniu 13 września 2018 roku w Łodzi sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. przeciwko Z. U. , A. U. , G. U. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną 1. oddala powództwo; 2. ustala, iż niniejszy wyrok jest wyrokiem zaocznym w stosunku do pozwanych A. U. i G. U. . Sygn. akt II C 151/18 UZASADNIENIE Pozwem złożonym w dniu 21 sierpnia 2017 roku przez T. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. skierowanym przeciwko Z. U. , A. U. oraz G. U. , powód domagał uznania się za bezskuteczną czynności prawnej – umowy sprzedaży i darowizny nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy (...) , dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) , zawartej między Z. U. , G. U. i A. U. w dniu 30 kwietnia 2014 roku, z pokrzywdzeniem wierzyciela. Na uzasadnienie swego powództwa powód wskazał, iż przysługuje mu wierzytelność w stosunku do pozwanego Z. U. w wysokości 3.897,41 zł, stwierdzona nakazem zapłaty wydanym przez Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie, w sprawie o sygnaturze (...) W wyniku zawarcia przez pozwanego Z. U. umowy z dnia 30 kwietnia 2014 roku, z osoba najbliższą, doprowadził on do uszczuplenia swojego majątku, przez co uniemożliwił zaspokojenie roszczenia powoda (pozew k. 3-4). Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do rozpoznania tutejszemu Sądowi ( postanowienie k. 60 – 60v). Pozwany Z. U. złożył odpowiedź na pozew, w której wniósł o oddalenie powództwa, wskazując, iż nieruchomość położona w Ł. przy ulicy (...) , dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) nie była przedmiotem żadnych czynności prawnych począwszy od kwietnia 1996 roku (odpowiedź na pozew k. 67). Pozwani A. U. i G. U. nie złożyli odpowiedzi na pozew, nie zajęli stanowiska w sprawie, nie stawili się na termin rozprawy (okoliczność bezsporna). Sąd Rejonowy dla Łodzi Widzewa w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 26 czerwca 2002 roku Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, którym nakazał aby pozwany Z. U. zapłacił na rzecz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. kwotę 3.897,41 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 14 grudnia 2001 roku do dnia zapłaty (nakaz zapłaty k. 23 – 24). Na podstawie powyższego tytułu wykonawczego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi prowadził postępowanie egzekucyjne (wezwanie do zapłaty należności k. 29). (...) położona w Ł. przy ulicy (...) , dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) była przedmiotem w dniu 17 kwietnia 1996 roku czynności prawnej – umowy darowizny, na podstawie której właścicielami powyższy nieruchomości zostali T. U. , G. U. (kopia wypisu aktu notarialnego k. 68 – 69 verte). W dniu 30 kwietnia 2014 roku doszło do zawarcia między Z. U. a A. U. i G. U. umowy sprzedaży i umowy darowizny, której to przedmiotem była nieruchomość położona w Ł. przy ulicy (...) , dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi prowadzi księgę wieczysta o numerze (...) (księga wieczysta k. 30 – 44). Stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony na podstawie powołanych wyżej dowodów. Ustaleń stanu faktycznego na podstawie kserokopii dokumentów dokonano na podstawie przepisu art. 308 k.p.c. Sąd Rejonowy dla Łodzi Widzewa w Łodzi zważył, co następuje: Powództwo, podlegało oddaleniu jako bezzasadne. Podstawa prawną roszczenia powoda jest przepis art. 527 kc , który w §1 stanowi, że gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Z kolei zgodnie z §2 czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności. Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli ( art. 527§3 kc ). Stosownie zaś do art. 528 kc jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Art. 529 kc stanowi, że jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny. Zgodnie z art. 531 §1 kc uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli następuje w drodze powództwa lub zarzutu przeciwko osobie trzeciej, która wskutek tej czynności uzyskała korzyść majątkową. Tym samym w procesie o uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzyciela legitymowany biernie jest tylko kontrahent dłużnika lub jego następca prawny pod tytułem ogólnym (osoba trzecia), także wówczas, gdy wynikła z tej czynności korzyść majątkowa weszła do majątku dorobkowego kontrahenta i jego małżonka (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2001 roku, sygnatura akt III CZP 1/01, OSNC 2001, Nr 10, poz. 143, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2011 r., sygnatura akt III CZP 132/10). Transponując powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, wskazać należy, iż powództwo podlegało oddaleniu w stosunku do pozwanego Z. U. z uwagi na fakt, iż nie posiada on legitymacji biernej. Odnosząc się z kolei do pozostałych pozwanych to jest: A. U. i G. U. , Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie zważył, iż strona powodowa nie wykazała, iż w dniu 30 kwietnia 2014 roku byli oni stroną czynności prawnej (sprzedaży i darowizny), której przedmiotem była nieruchomości położona w Ł. przy ulicy (...) , dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) , o uznania za bezskuteczną której wnosił powód. Pozwani A. U. i G. U. stali się, na podstawie umowy sprzedaży i umowy darowizny, zawartej w dniu 30 kwietnia 2014 roku, właścicielami nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy (...) , dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi prowadzi księgę wieczysta o numerze (...) , a zatem innej nieruchomości, niż zostało to wskazane w pozwie. W pozwie powód odnosił swoje roszczenie do nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy (...) , dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) . Na marginesie wskazać należy, iż ze złożonej do akt sprawy kopii wypisu aktu notarialnego – umowy darowizny, wynika, iż nieruchomość, o którem mowa w pozwie, posiada księgę wieczysta o numerze (...) . Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił powództwo, uznając, iż wydane orzeczenie jest wyrokiem zaocznym w stosunku do A. U. i G. U. , którzy nie złożyli odpowiedzi na pozew, nie zajęli merytorycznego stanowiska w sprawie, nie stawili się na termin rozprawy w dniu 13 września 2018 roku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI