II C 1430/14

Sąd Okręgowy w ŁodziŁódź2015-11-27
SAOSCywilneprawo zobowiązańŚredniaokręgowy
skarga pauliańskabezskuteczność czynności prawnejpokrzywdzenie wierzycieladarowiznaegzekucjaniewypłacalnośćdłużnikwierzycielnieruchomość

Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo banku o uznanie darowizny mieszkania przez dłużnika na rzecz syna za bezskuteczną, zezwalając na egzekucję z tej nieruchomości.

Bank Spółdzielczy w A. pozwał M. S. o uznanie darowizny mieszkania przez jego ojca, S. S., za bezskuteczną i zezwolenie na egzekucję. Sąd Okręgowy ustalił, że S. S. miał wobec banku znaczące zadłużenie, a mimo to darował synowi mieszkanie, stając się niewypłacalnym. Sąd uznał, że czynność ta miała na celu pokrzywdzenie wierzycieli i uwzględnił powództwo, zezwalając na egzekucję z darowanego lokalu.

Powód Bank Spółdzielczy w A. wniósł pozew przeciwko M. S. domagając się uznania czynności darowizny nieruchomości dokonanej przez ojca pozwanego, S. S., za bezskuteczną wobec banku oraz zezwolenia na przeprowadzenie egzekucji z tej nieruchomości. Bank posiadał wobec S. S. dwa tytuły egzekucyjne na łączną kwotę ponad 126 tys. zł, a prowadzona przeciwko niemu egzekucja okazała się bezskuteczna. S. S. zaprzestał działalności gospodarczej i stał się niewypłacalny. W dniu 18 grudnia 2012 roku S. S. darował synowi M. S. lokal mieszkalny, który wcześniej nabył na kredyt. Sąd Okręgowy w Łodzi, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym dokumenty i zeznania świadków, uznał, że darowizna ta została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, w szczególności banku. Sąd podkreślił, że z uwagi na bezpłatny charakter czynności i pokrewieństwo stron, zachodzi domniemanie działania ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, które nie zostało obalone przez pozwanego. W związku z tym, Sąd na podstawie art. 527 § 1, 2 i 3 Kodeksu cywilnego uwzględnił powództwo, nakazując pozwanemu zezwolenie na egzekucję z nieruchomości oraz zasądzając od niego zwrot kosztów procesu na rzecz banku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, czynność prawna dłużnika dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli może zostać uznana za bezskuteczną, zwłaszcza gdy następuje na rzecz osoby bliskiej i jest nieodpłatna.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że darowizna mieszkania przez S. S. na rzecz syna M. S. była czynnością dokonaną z pokrzywdzeniem wierzyciela (banku), ponieważ S. S. stał się niewypłacalny, a czynność była nieodpłatna i dokonana na rzecz osoby bliskiej, co rodzi domniemanie świadomości pokrzywdzenia wierzycieli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono powództwo

Strona wygrywająca

Bank Spółdzielczy w A.

Strony

NazwaTypRola
Bank Spółdzielczy w A.instytucjapowód
M. S.osoba_fizycznapozwany
S. S.osoba_fizycznaojciec pozwanego, dłużnik

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 527 § 1

Kodeks cywilny

Uznanie czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną, jeżeli wskutek niej dłużnik stał się niewypłacalny.

k.c. art. 527 § 2

Kodeks cywilny

W przypadku, gdy dłużnik zbył odpłatnie swoje mienie, wierzyciel musi wykazać, że osoba trzecia wiedziała o świadomości dłużnika pokrzywdzenia wierzycieli.

k.c. art. 527 § 3

Kodeks cywilny

Jeżeli dłużnik zbył swój majątek nieodpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, nawet jeśli osoba trzecia nie wiedziała o świadomości dłużnika pokrzywdzenia wierzycieli.

Pomocnicze

k.c. art. 528

Kodeks cywilny

Dotyczy sytuacji, gdy czynność była nieodpłatna, co ułatwia wierzycielowi dochodzenie roszczenia.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 98 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dłużnik stał się niewypłacalny po dokonaniu darowizny. Darowizna była czynnością nieodpłatną. Czynność nastąpiła na rzecz osoby bliskiej (syna). Istniało domniemanie świadomości pokrzywdzenia wierzycieli, które nie zostało obalone.

Odrzucone argumenty

Pozwany twierdził, że nie wiedział o sytuacji finansowej ojca i jego zamiarze pokrzywdzenia wierzycieli.

Godne uwagi sformułowania

dokonując wskazanej wyżej darowizny mieszkania na rzecz syna M. S. – pozwanego w tej sprawie – działał z pokrzywdzeniem wierzycieli, tu powodowego banku, gdyż stał się niewypłacalny. z uwagi na uszczuplenie majątku na rzecz osoby bliskiej, a taką jest niewątpliwie syn pozostający nadto w stałym kontakcie z ojcem, nawet sporadycznie, ale pomagający mu w firmie zachodzi domniemanie z art. 527 § 3 kodeksu cywilnego, a także z art. 528 kodeksu cywilnego z uwagi na bezpłatny charakter czynności. Domniemanie to nie zostało w żadnym stopniu obalone, co wykazano wyżej.

Skład orzekający

Adam Kmieciak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o skardze pauliańskiej (art. 527 k.c.), zwłaszcza w kontekście darowizn na rzecz osób bliskich i domniemania świadomości pokrzywdzenia wierzycieli."

Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny, który może wymagać odmiennej oceny w przypadku odpłatnych zbyć lub braku związku rodzinnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak banki mogą odzyskiwać długi, kwestionując darowizny dokonane przez dłużników na rzecz rodziny, co jest częstym problemem w praktyce.

Czy można odzyskać dług od syna, któremu ojciec darował mieszkanie?

Dane finansowe

WPS: 126 676,11 PLN

wierzytelność główna: 106 737,16 PLN

wierzytelność główna: 19 938,95 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II C 1430/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2015 roku Sąd Okręgowy w Łodzi II Wydział Cywilny Przewodniczący SSO Adam Kmieciak Protokolant Monika Bartos po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015 roku w Łodzi sprawy z powództwa Banku Spółdzielczego w A. przeciwko M. S. o uznanie czynności darowizny za bezskuteczną oraz zezwolenie na przeprowadzenie egzekucji 1. Nakazuje pozwanemu M. S. PESEL (...) , by zezwolił powodowi Bankowi Spółdzielczemu w A. , na przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości, zapisanej w księdze wieczystej, prowadzonej w Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, pod numerem (...) , położonej w Ł. przy ulicy (...) , stanowiącej lokal mieszkalny nr (...) , o powierzchni 20,30 m 2 z którą związane są uprawnienia do korzystania z terenu, jednego miejsca parkingowego oraz przejeżdżania i przechodzenia do ulicy drogą wewnętrzną, stanowiącą własność pozwanego, na podstawie umowy darowizny od ojca S. S. , zawartej przed notariuszem Z. K. , w Ł. , w dniu 18 grudnia 2012 roku rep. (...) , na zaspokojenie wierzytelności, przysługującej powodowi wobec S. S. , w kwotach 106.737,16 (sto sześć tysięcy siedemset trzydzieści siedem 16/100) złotych, z ustawowymi odsetkami od kwoty 100.000,00 (sto tysięcy) złotych, naliczonymi od dnia 29 sierpnia 2013 roku oraz 19.938,95 (dziewiętnaście tysięcy dziewięćset trzydzieści osiem 95/10) złotych z ustawowymi odsetkami od kwoty 19.134,77 (dziewiętnaście tysięcy sto trzydzieści cztery 77/100) złote, naliczanymi od dnia 29 sierpnia 2013 roku; 2. Zasądza od pozwanego na rzecz powoda tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 9.617 (dziewięć tysięcy sześćset siedemnaście) złotych w tym 3.617 (trzy tysiące sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygnatura akt II C 1430/14 UZASADNIENIE Powód Bank Spółdzielczy w A. wystąpił w dniu 19 września 2014 roku do Sądu Okręgowego w Łodzi z pozwem przeciwko M. S. . Wnosił o nakazanie pozwanemu, aby zezwolił na przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości położonej w Ł. , przy ul. (...) stanowiącej lokal mieszkalny o pow. 20,30 m 2 będącej jego własnością na zaspokojenie wierzytelności powoda względem jego ojca S. S. w kwotach 106.737,16 zł. z podanymi odsetkami oraz w kwocie 19.938,95 zł. z odsetkami. Nadto o zasądzenie zwrotu kosztów procesu. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Powodowy bank ma wierzytelności w stosunku do ojca pozwanego S. S. . Są to bankowe tytuły egzekucyjne, oba z dnia 29 sierpnia 2013 roku, jeden na kwotę łącznie 106.697,16 zł. o numerze (...) z nadaną przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi klauzulą wykonalności postanowieniem z dnia 21 stycznia 2014 roku sygn. akt XIII GCo 721/13, drugi na kwotę 19.938,95 zł. o numerze (...) z nadaną przez dla Ł. w Ł. klauzulą wykonalności postanowieniem z dnia 16 października 2013 roku sygn. akt II 1 Co 7583/13. S. S. nie zapłacił powodowi w.w. należności, a prowadzona egzekucja komornicza nie dała wyniku. S. S. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą S. M. i uzyskiwał stosunkowo duże przychody. W działalności pomagał mu syn C. S. . Drugi syn, pozwany w tej sprawie, nie był zatrudniony u ojca, ale na jego prośbę pomagał w firmie. S. S. zaprzestał działalności w dniu 21 marca 2013 roku. Firmę pod tą samą nazwą prowadzi K. S. . S. S. część sprzętu firmy przekazał synowi C. S. z tym, że firma główna sprzedawała robociznę, wynajmowała podwykonawców z ich sprzętem. Obecnie S. S. jest na rencie chorobowej, przeszedł pół roku temu zawał. jest współwłaścicielem mieszkania własnościowego i samochodu O. . W dniu 8 lipca 2011 roku S. S. uzyskał w Banku (...) kredyt na zakup mieszkania będącego przedmiotem sprawy w kwocie 66.600 zł. Kredyt ten został spłacony. Zaś w dniu 18 grudnia 2012 roku umową darowizny zawartą w formie aktu notarialnego przed notariusz Z. K. w Ł. nr rep. (...) przekazał w.w. nieruchomość synowi M. S. – pozwanemu w tej sprawie. Przedmiotowa nieruchomość stanowiła oddzielne mieszkanie stanowiące lokal nr (...) o pow. 20,30 m 2 w postaci pokoju z aneksem kuchennym, łazienką i WC wraz z udziałem (...) w nieruchomości wspólnej i uprawnieniami do miejsca parkingowego, korzystania z terenu, przejazdu i przechodzenia drogą wewnętrzną. Pozwany połączył opisane wyżej mieszkanie z posiadanym już mieszkaniem sąsiednim do wspólnego użytkowania. Wobec S. S. toczą się postępowania egzekucyjne na kwotę 420.000 zł. Powyższych ustaleń Sąd dokonał w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci: - dokumentów załączonych do akt: - wypisu z kartoteki lokali – k – 11, - odpisu księgi wieczystej – k – 12 – 17, - bankowych tytułów egzekucyjnych – k – 18, k – 21 odwrót, - postanowień Sądu – k – 19 i 20, - umowy o kredyt – k – 33 – 36, - umowy o kartę kredytową – k – 37 – 39, - potwierdzenia transakcji – k – 55 i 56, - poświadczenia z GUS – k – 85, - informacji o działalności gospodarczej – k – 86, - pisma komornika – k – 87 – 94, - karty leczenia szpitalnego – k – 98 – 101, - umowy o kredyt – k – 124 – 140; - zeznań świadków: - S. S. – nagranie k – 153 – 00 04 56, - C. S. – nagranie k – 153 – 00 22 52; - przesłuchania pozwanego M. S. – nagranie k – 153 – 00 33 17. Dowodem z dokumentów Sąd dał wiarę, ponieważ nie budzą one wątpliwości co do okoliczności w nich zawartych. Zeznania świadków Sąd uznał za wiarygodne, za wyjątkiem zawartych w nich twierdzeń, że pozwany – brat i syn tych świadków nic nie wiedział o sytuacji finansowej firmy ojca. Sąd uznał je za stronnicze i nieprawdopodobne w świetle doświadczenia życiowego, że syn mimo stałych kontaktów z ojcem i sporadycznego przyznanego przez ojca udziału w firmie nie wiedział o jej sytuacji finansowej. W tym samym zakresie Sąd odmówił wiarygodności zeznaniom pozwanego. Sąd zważył co następuje: Powództwo jest uzasadnione i zasługuje na uwzględnienie. Bezspornym jest, iż ojciec pozwanego S. S. kupił na kredyt mieszkanie objęte pozwem dla siebie na własność. Także, że zbył tę nieruchomość na rzecz syna M. S. darowizną z dnia 18 grudnia 2012 roku. Niewątpliwym jest, iż powód ma dwa tytuły egzekucyjne wskazane wyżej względem S. S. – ojca pozwanego wynikające z umów o kredyt bankowy z dnia 5 lipca 2012 roku i z umowy o kartę kredytową z dnia 8 listopada 2011 roku. S. S. nie uregulował swoich zobowiązań, lecz zaprzestał działalności gospodarczej, nie uzyskuje dochodów. Nadto dokonując wskazanej wyżej darowizny mieszkania na rzecz syna M. S. działał z pokrzywdzeniem wierzycieli, tu powodowego banku, gdyż stał się niewypłacalny. Podnieść należy, że z uwagi na uszczuplenie majątku na rzecz osoby bliskiej, a taką jest niewątpliwie syn pozostający nadto w stałym kontakcie z ojcem, nawet sporadycznie, ale pomagający mu w firmie zachodzi domniemanie z art. 527 § 3 kodeksu cywilnego , a także z art. 528 kodeksu cywilnego z uwagi na bezpłatny charakter czynności. Domniemanie to nie zostało w żadnym stopniu obalone, co wykazano wyżej. Z tych względów Sąd powództwo uwzględnił w oparciu o art. 527 § 1, 2 i 3 kodeksu cywilnego . O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 98 § 1 i 3 kodeksu postępowania cywilnego .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI