II C 1313/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka N. Z. wniosła pozew o ustalenie nieistnienia stosunku zobowiązaniowego wynikającego z umowy pożyczki nr (...) z dnia 18 sierpnia 2021 roku, zawartej z (...) Bankiem (...) Spółką Akcyjną w K. . Powódka twierdziła, że nie składała wniosku o pożyczkę ani nie autoryzowała jej zawarcia. Bank udzielił pożyczki w kwocie 17700 zł, a środki te zostały następnie wypłacone z rachunku powódki w wyniku działań osób trzecich. Sąd ustalił, że powódka padła ofiarą oszustwa. Osoby trzecie, podszywając się pod pracowników banku, uzyskały dostęp do jej konta bankowego, nakłaniając ją do zainstalowania aplikacji zdalnego dostępu i podania danych. Powódka nie złożyła świadomego oświadczenia woli o zawarciu umowy pożyczki. Wszystkie czynności elektroniczne prowadzące do uruchomienia pożyczki zostały dokonane bez jej wiedzy i wbrew jej woli. Sąd podkreślił, że brak jest elementów oświadczenia woli, a czynność prawna musi pochodzić od osoby, która ma zamiar jej dokonania. W związku z tym, sąd uznał umowę pożyczki za nieistniejącą i zasądził od banku na rzecz powódki zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że brak świadomego oświadczenia woli i oszustwo unieważniają umowę pożyczki zawartą elektronicznie, nawet jeśli bank twierdzi, że jego zabezpieczenia nie zostały przełamane.
Dotyczy sytuacji, gdy powód wykaże, że nie złożył świadomego oświadczenia woli i padł ofiarą oszustwa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa pożyczki zawarta drogą elektroniczną jest ważna, jeśli powód nie złożył świadomego oświadczenia woli, a jego dane zostały wykorzystane przez osoby trzecie w wyniku oszustwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa pożyczki nie istnieje, jeśli powód nie złożył świadomego oświadczenia woli, a czynności prowadzące do jej zawarcia zostały dokonane przez osoby trzecie bez wiedzy i woli powoda.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dla ważności umowy pożyczki kluczowe jest złożenie przez powoda świadomego oświadczenia woli. W sytuacji, gdy powódka padła ofiarą oszustwa, a jej dane zostały wykorzystane przez osoby trzecie do zawarcia umowy bez jej wiedzy i zgody, umowa ta jest nieistniejąca. Brak jest elementów oświadczenia woli, a czynność prawna musi pochodzić od osoby, która ma zamiar jej dokonania.
Czy powódka ma interes prawny w ustaleniu nieistnienia stosunku zobowiązaniowego wynikającego z umowy pożyczki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powódka ma interes prawny w ustaleniu nieistnienia stosunku zobowiązaniowego, ponieważ samo prawomocne orzeczenie zapewni jej ochronę prawnie chronionych interesów i definitywnie zakończy spór z bankiem.
Uzasadnienie
Interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. zachodzi, gdy skutek wyroku ustalającego zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, definitywnie kończąc istniejący spór lub zapobiegając jego powstaniu w przyszłości, a interes ten nie podlega ochronie w inny sposób.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny stanowi przesłankę merytoryczną powództwa o ustalenie.
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
Pomocnicze
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny.
Prawo bankowe art. 7 § ust. 1 i 3
Prawo bankowe dopuszcza składanie oświadczeń woli związanych z dokonywaniem czynności bankowych w postaci elektronicznej, stanowiąc przy tym, że czynność dokonana w tej formie spełnia wymagania formy pisemnej.
u.u.p. art. 42-46
Ustawa o usługach płatniczych
Przepisy te mają charakter irrelewantny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż roszczenie dotyczyło nieistnienia umowy pożyczki, a nie zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej.
u.u.p. art. 2 § pkt 29
Ustawa o usługach płatniczych
Definicja transakcji płatniczej jako zainicjowanej przez płatnika lub odbiorcę wpłaty, transferu lub wypłaty środków pieniężnych. Zaciągnięcie pożyczki drogą elektroniczną nie stanowi transakcji płatniczej w tym rozumieniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka nie złożyła świadomego oświadczenia woli o zawarciu umowy pożyczki. • Czynności elektroniczne prowadzące do zawarcia umowy zostały dokonane przez osoby trzecie bez wiedzy i woli powódki. • Powódka padła ofiarą oszustwa i podszywania się pod pracowników banku. • Brak jest elementów oświadczenia woli wymaganych do zawarcia umowy pożyczki.
Odrzucone argumenty
Bank argumentował, że transakcje były prawidłowe i zabezpieczenia banku nie zostały przełamane (implikacja z pisma banku).
Godne uwagi sformułowania
Wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny. • Czynność mająca na celu uzewnętrznienie oświadczenia woli musi pochodzić bezpośrednio od osoby, która zamierza danej czynności prawnej dokonać. • Zaciągnięcie pożyczki drogą elektroniczną, nie stanowi transakcji płatniczej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych.
Skład orzekający
K. T.
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak świadomego oświadczenia woli i oszustwo unieważniają umowę pożyczki zawartą elektronicznie, nawet jeśli bank twierdzi, że jego zabezpieczenia nie zostały przełamane."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy powód wykaże, że nie złożył świadomego oświadczenia woli i padł ofiarą oszustwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak łatwo można paść ofiarą oszustwa bankowego i jak sąd chroni konsumentów, którzy nie złożyli świadomego oświadczenia woli. Jest to ważna lekcja dla wszystkich korzystających z bankowości elektronicznej.
“Oszustwo bankowe: Czy umowa pożyczki zawarta przez telefon jest ważna, jeśli nie złożyłeś oświadczenia woli?”
Dane finansowe
WPS: 17 700 PLN
zwrot kosztów procesu: 3617 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.