II C 11/13

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2013-08-29
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaŚredniaokręgowy
odpowiedzialność Skarbu Państwazadośćuczynienieodszkodowaniedziałanie prokuratorauniewinnienieprzedawnieniedobra osobistebezprawność

Sąd Okręgowy oddalił powództwo o odszkodowanie i zadośćuczynienie przeciwko Skarbowi Państwa, uznając brak wykazania przesłanek odpowiedzialności oraz przedawnienie roszczenia o zadośćuczynienie.

Powód E.S. domagał się od Skarbu Państwa kwot 5 mln zł odszkodowania i 10 mln zł zadośćuczynienia, zarzucając prokuratorowi niezgodne z prawem działania w sprawie karnej, która zakończyła się jego uniewinnieniem. Pozwany Skarb Państwa wnosił o odrzucenie pozwu lub oddalenie powództwa, podnosząc zarzut powagi rzeczy osądzonej, braku podstaw do odpowiedzialności Skarbu Państwa oraz przedawnienia roszczeń. Sąd oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał niezgodnych z prawem działań prokuratora ani szkody, a roszczenie o zadośćuczynienie jest przedawnione.

Powód E.S. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuratorowi Okręgowemu w Gliwicach, domagając się zasądzenia łącznie 15 000 000 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia. Uzasadniał swoje żądanie rzekomo niezgodnymi z prawem działaniami prokuratora w toku postępowania karnego, które ostatecznie zakończyło się jego uniewinnieniem. Powód zarzucał prokuratorowi złą wolę, ukrywanie dowodów, łamanie jego praw oraz złe traktowanie, co miało naruszyć jego dobra osobiste (czci, zdrowia, dobrego imienia) i spowodować utratę dochodów. Pozwany Skarb Państwa wnosił o odrzucenie pozwu z powodu powagi rzeczy osądzonej lub oddalenie powództwa, argumentując, że uniewinnienie nie jest wystarczającą przesłanką do odpowiedzialności Skarbu Państwa, a działania prokuratora mieściły się w granicach prawa. Podniesiono również zarzut przedawnienia roszczeń. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił powództwo. Sąd uznał, że powód nie wykazał niezgodnych z prawem działań funkcjonariuszy publicznych ani szkody, a jego zarzuty miały charakter subiektywny i nie zostały udowodnione. Ponadto, sąd stwierdził, że roszczenie o zadośćuczynienie jest przedawnione, ponieważ powód dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia w dniu doręczenia aktu oskarżenia (5 sierpnia 2005 r.), a pozew wpłynął po upływie 3-letniego terminu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 kpc, uwzględniając szczególnie uzasadniony wypadek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli działania prokuratora mieściły się w granicach prawa i nie zostały wykazane jako niezgodne z prawem lub bezprawne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód nie wykazał niezgodności działań prokuratora z prawem ani bezprawności. Zarzuty powoda były subiektywne i niepoparte dowodami. Samo uniewinnienie nie przesądza o odpowiedzialności Skarbu Państwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Prokurator Okręgowy w Gliwicach

Strony

NazwaTypRola
E. S.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Prokurator Okręgowy w Gliwicachorgan_państwowypozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 417 § 1

Kodeks cywilny

Do odpowiedzialności Skarbu Państwa konieczne jest wykazanie niezgodnego z prawem działania funkcjonariusza, szkody i związku przyczynowego.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Przewiduje domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego, ale wymaga wykazania naruszenia.

k.c. art. 442 § 1

Kodeks cywilny

Określa 3-letni termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym od dnia dowiedzenia się o szkodzie i osobie zobowiązanej.

Pomocnicze

k.c. art. 24

Kodeks cywilny

Dotyczy ochrony dóbr osobistych.

k.p.c. art. 199 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia pozwu w przypadku powagi rzeczy osądzonej lub sprawy w toku.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia odstąpienie od obciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.p.k. art. 552 § 4

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy przekazania sprawy do rozpoznania w trybie właściwym dla roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie.

k.k. art. 231 § 2

Kodeks karny

Przestępstwo nadużycia władzy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania niezgodnych z prawem działań prokuratora. Brak wykazania szkody i związku przyczynowego. Przedawnienie roszczenia o zadośćuczynienie. Zarzuty powoda miały charakter subiektywny i nie zostały udowodnione.

Odrzucone argumenty

Odpowiedzialność Skarbu Państwa za działania prokuratora. Naruszenie dóbr osobistych powoda przez prokuratora. Szkoda w postaci utraconych dochodów.

Godne uwagi sformułowania

samo twierdzenie powoda nie może być uznane za dowód w sprawie ciężar dowodu spoczywa na powodzie powód czuje się subiektywnie skrzywdzony, ale nie jest to wystarczająca przesłanka do odpowiedzialności pozwanego

Skład orzekający

Mariola Czech

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności Skarbu Państwa za działania prokuratora, przesłanki odpowiedzialności deliktowej, przedawnienie roszczeń o zadośćuczynienie i odszkodowanie."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów wobec konkretnego prokuratora. Kluczowe jest udowodnienie bezprawności działania funkcjonariusza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje trudności w dochodzeniu odszkodowania od państwa za działania organów ścigania, nawet po uniewinnieniu, oraz znaczenie dowodów i przedawnienia.

Czy uniewinnienie gwarantuje odszkodowanie od państwa? Sąd rozstrzyga sprawę E.S. przeciwko Skarbowi Państwa.

Dane finansowe

WPS: 15 000 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II C 11/13 1.W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2013r. Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek (...) w R. Wydział II Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Mariola Czech Protokolant: Monika Kowalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2013r. w R. sprawy z powództwa E. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuratorowi Okręgowemu w Gliwicach o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. nie obciąża powoda kosztami procesu. Na oryginale właściwe podpisy R. dnia ……………………….…….. Kierownik Sekretariatu M. S. Sygn. akt II C 11/13 UZASADNIENIE Powód E. S. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Prokuratora Okręgowego w Gliwicach kwoty 5 000 000 zł tytułem odszkodowania i 10 000 000 zł tytułem zadośćuczynienia. W uzasadnieniu podał, że pozwany ponosi odpowiedzialność za postępowanie prokuratora i wniesienie oraz popieranie aktu oskarżenia przeciwko powodowi, chociaż ostatecznie sąd wydał wyrok uniewinniający go od zarzucanego czynu. Działania prokuratora były niezgodne z prawem, były to wręcz działania przestępcze. Zarzucił prokuratorom złą wolę, ukrywanie dowodów, zawinione działanie, łamanie jego praw i złe traktowanie. Kwoty 10 000 000 zł domagał się tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, tj. naruszenie jego dóbr osobistych w postaci czci, zdrowia, dobrego imienia. Kwoty 5 000 000 zł domagał się tytułem naprawienia szkody, a konkretnie utraconych dochodów w okresie od 13 czerwca 2005r. do 30 kwietnia 2012r., kiedy angażował się minimum po 16 godzin dziennie, w związku z toczącą się przeciwko niemu sprawą karną. Wartość roboczogodziny w dni robocze ocenił na 100 zł, a w dni wolne od pracy na 200 zł. Prokurator prowadząca jego sprawę karną kłamała, mataczyła, zataiła dowody, ukryła prawdę, działała niezgodnie z prawem, dlatego skierował przeciwko niej subsydiarny akt oskarżenia. Pani prokurator nie podjęła działań w celu wyjaśnienia postępowania funkcjonariuszy publicznych w związku ze spotkaniem jakie odbyło się 8 grudnia 2004r. i treści pisma z 14 grudnia 2004r., z którego wynikało, że powód jest pedofilem ze skłonnością do dziewczynek. Pozwany Skarb Państwa – Prokurator Okręgowy w Gliwicach, zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa w W. wnosił o odrzucenie pozwu, a w razie nie uwzględnienia powyższego, wnosił o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania. Pozwany zarzucił, że między stronami toczyła się już sprawa o to samo roszczenie, zawisła pod sygn. akt. II C 216/11, a w związku z tym na zasadzie art. 199 § 1, pkt. 2 kpc , sprawa jest w toku albo została już osądzona, zatem pozew podlega odrzuceniu. Ponadto zarzucił, że twierdzenia pozwu są niezasadne, gdyż uniewinnienie powoda w postępowaniu karnosądowym nie jest wystarczającą przesłanką przyjęcia odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie art. 417 kc. Do odpowiedzialności pozwanego na podstawie powyższego przepisu koniecznymi przesłankami są niezgodne z prawem działanie funkcjonariusza, szkoda i związek przyczynowy. Czynności podejmowane w toku postępowania przygotowawczego przez prokuratora nie wykraczały poza rutynowe gromadzenie materiału dowodowego i znajdują uzasadnienie w przepisach prawa. W innych sprawach prowadzonych przez prokuratorów, powód nie wskazał i nie uzasadnił zarzutów pod ich adresem. Odnośnie zadośćuczynienia pozwany zarzucił, że poczucie krzywdy, jakie wystąpiło u powoda, jest subiektywne. Podniósł też zarzut przedawnienia roszczenia. Twierdził, że powód dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia w dniu wniesienia aktu oskarżenia, a termin przedawnienia wynosi 3 lata, zgodnie z art. 442 1 § 1 kc. Pozew wpłynął 9 stycznia 2013r., w związku z czym roszczenie jest przedawnione. Sąd ustalił: W dniu 29 lipca 2005r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Raciborzu sporządził akt oskarżenia przeciwko E. S. i oskarżył go o to, że w okresie od listopada do 20 grudnia 2004r. w R. , pełniąc funkcję opiekuna w pogotowiu rodzinnym, wielokrotnie i w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, używając przemocy polegającej na biciu drewnianą warzechą po głowie, zmuszał podopiecznego M. Z. (1) do dotykania własnych narządów płciowych oraz sam obnażał się przed małoletnim, pokazując swoje narządy płciowe oraz w tym samym miejscu i czasie dopuszczał się wykonania innych czynności seksualnych wobec podopiecznej M. Z. (2) , polegających na dotykaniu jej po narządach płciowych i wkładania palca do pochwy oraz sam obnażał się przed wymienioną małoletnią, pokazując jej swoje narządy płciowe. W dniu 3 sierpnia 2005r. sędzia zarządził doręczenie aktu oskarżenia, który doręczono powodowi w dniu 5 sierpnia 2005r. Wyrokiem z dnia 18 marca 2008r. w sprawie II K 995/05 Sąd Rejonowy w Raciborzu uniewinnił powoda od zarzucanych mu czynów. W wyniku zaskarżenia wyroku przez prokuratora Sąd II instancji uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Raciborzu. Sąd Rejonowy w Raciborzu wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2010r. w sprawie II K 978/08, ponownie uniewinnił powoda od zarzucanych mu czynów. Wyrok jest prawomocny. W dniu 29 lipca 2011r. powód złożył w Sądzie Okręgowym w Gliwicach pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuratorowi Okręgowemu w Gliwicach o zasądzenie odszkodowania w kwocie 5 000 000 zł i zadośćuczynienia w kwocie 10 000 000 zł. Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012r. powód sprecyzował, że dochodzi powyższych kwot wobec niesłusznego zatrzymania go w toku postępowania w sprawie karnej i skutków tego zatrzymania, jak i dalszych czynności prokuratury w tej sprawie. W tej sytuacji sąd przekazał sprawę Wydziałowi Karnemu Sądu Okręgowego w Gliwicach, w związku z treścią art. 552 § 4 kpk . Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2012r. w sprawie V Ko 3/12 sąd oddalił żądanie powoda, a wyrok uprawomocnił się z dniem 17 sierpnia 2012r. W dniu 9 marca 2006r. w sprawie 2Ds 184/06 Prokurator Prokuratury Rejonowej w R. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie dopuszczenia się innych czynności seksualnych wobec M. Z. (2) . Takie zawiadomienie złożył powód, który twierdził, że ojciec małoletniej dopuścił się względem niej czynów lubieżnych. W dniu 27 września 2012r. do Sądu Rejonowego w Raciborzu wpłynął subsydiarny akt oskarżenia, sporządzony przez powoda przeciwko prokuratorowi Annie Maksoń-Prach o przestępstwo z art. 231 § 2 kk . Powód zarzucił, że prokurator z pełną premedytacją prowadziła postępowanie w sprawie 2Ds 184/06, w którym powód wnosił o wszczęcie postępowania wyjaśniającego czy w sprawie 2Ds 1971/04 doszło do przestępstwa zatajenia dowodów, ukrycia prawdy oraz zarzucił, że postępowanie prowadzone było nierzetelnie. Mimo, że przełożeni wiedzieli o niezgodnych z prawem działaniach pani prokurator, nie zastosowali odpowiedniego nadzoru. Prokurator zataiła dowody dotyczące faktu molestowania małoletniej M. Z. (2) przez jej biologicznego ojca, ponadto podała nieprawdziwe fakty, manipulowała świadkami podczas postępowania sądowego, a także zastraszała powoda. Powód czuje się skrzywdzony działaniem prokuratora, a właściwie całego systemu pokomunistycznego sądownictwa. Ciąży na nim piętno „pedofila” i nie ma najmniejszych szans, by ubiegać się o najwyższy urząd w Państwie. Domaga się od Skarbu Państwa zadośćuczynienia za szkody, których doznał w wyniku patologii w systemie instytucji odpowiedzialnych za przestrzeganie prawa. Dowody: - akta Sądu Rejonowego w Raciborzu sygn. akt. II K 978/08, w szczególności akt oskarżenia wyroki I i II instancji wraz z uzasadnieniem, - akta Prokuratury Rejonowej w Raciborzu 2Ds 184/06, w szczególności zawiadomienie o przestępstwie oraz postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, - akta V Ko 3/12 Sądu Okręgowego w Gliwicach, w szczególności pozew i wyrok z 26 czerwca 2012r., - przesłuchanie powoda w charakterze strony (k. 152). Sąd zważył: Zarzut pozwanego dotyczący powagi rzeczy osądzonej należało oddalić, co Sąd uczynił postanowieniem z 23 kwietnia 2013r., ponieważ sprawa zawisła pod sygn. akt. II C 216/11 została przekazana Wydziałowi Karnemu Sądu Okręgowego w Gliwicach i została rozpoznana pod sygn. akt V Ko 3/12, a dotyczyła roszczeń związanych z niesłusznym zatrzymaniem w toku postępowania w sprawie karnej, skutków tego zatrzymania jak i dalszych czynności prokuratury. Powództwo o zadośćuczynienie jak i o odszkodowanie należało oddalić, gdyż nie zostały wykazane przesłanki z art. 448 kc , w związku z art. 24 kc oraz art. 417 § 1 kc. Powód złożył do akt wiele obszernych dokumentów, ale mimo to nie wykazał niezgodności działania prokuratorów z prawem, nie wykazał bezprawności. Zarzuty powoda dotyczące prowadzenia przestępczej działalności przez prokuratorów nie zostały udowodnione, są ogólnikowe, a samo twierdzenie powoda nie może być uznane za dowód w sprawie. Zgodnie z art. 6 kc , ciężar dowodu spoczywa na powodzie. Odnośnie zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, podstawą prawną jest art. 448 kc w związku z art. 24 kc , który wprawdzie przewiduje domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego, ale powód nie wykazał, że do naruszenia jego dobra osobistego doszło, bo działanie prokuratora odbywało się w ramach porządku prawnego. Zarzuty powoda są subiektywne i nie udowodnione, tym bardziej, że pozwany zaprzeczył wszystkim zarzutom. Powód twierdził, że walczy o odzyskanie dobrego imienia, zdrowia i czci, ale że krzywdę wyrządził mu cały system, bo już wszędzie interweniował bez skutku. Odpowiadano mu, że działania prokuratorów nie wypełniały znamion czynu zabronionego albo że są przedawnione. Powód wzywany przez sąd o przedstawienie dowodów na poparcie swoich zarzutów względem prokuratorów, zadaniu nie sprostał. Również jego zeznania w charakterze strony nie potwierdziły, by działania funkcjonariuszy było bezprawne. Powód czuje się subiektywnie skrzywdzony, ale nie jest to wystarczająca przesłanka do odpowiedzialności pozwanego za naruszenie dóbr osobistych. W przedmiocie odszkodowania sąd oparł się na przepisie art. 417 § 1 kc , zgodnie z którym powód miał wykazać przede wszystkim niezgodne z prawem działanie funkcjonariuszy, czyli prokuratora, czego również nie uczynił. Takim dowodem nie może być akt oskarżenia skierowany przeciwko prokuratorowi do sądu, skoro nie zapadł wyrok skazujący. Poza nie wykazaniem przesłanek odpowiedzialności pozwanego, powództwo o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych nie mogło być uwzględnione ze względu na przedawnienie roszczenia. Zgodnie z art. 442 1 § 1 kc , roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat 3 od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Powód dowiedział się, że prokurator skierował do sądu akt oskarżenia w dniu 5 sierpnia 2005r. kiedy odebrał powyższy dokument, zatem w tym dniu wiedział, że doznał krzywdy, wyrządzonej mu w jego mniemaniu przez prokuratora. Pozew w niniejszej sprawie wpłynął do Sądu 9 stycznia 2013r., zatem po upływie 3 lat. W związku z powyższym roszczenie powoda w tej części jest przedawnione i nie może być dochodzone. Ostatecznie powództwo o zadośćuczynienie z tytułu naruszenia dóbr osobistych jak i o odszkodowanie sąd oddalił. O kosztach postępowania postanowił zgodnie z art. 102 kpc , gdyż uznał, że wypadek powoda jest szczególnie uzasadniony ze względu na charakter sprawy oraz jego sytuację majątkową. Sędzia Na oryginale właściwe podpisy R. dnia ……………………….…….. Kierownik Sekretariatu M. S. ZARZĄDZENIE 1. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć powodowi 17.09.2013r. Sędzia