II C 107/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód K.N. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Aresztu Śledczego W.-S. o zapłatę 70.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, zarzucając niezapewnienie odpowiednich warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Wśród zarzutów znalazły się przeludnienie cel, brak ciepłej wody, złe warunki higieniczne, zniszczona odzież, brak odpowiedniego oświetlenia i wentylacji, niewystarczające zajęcia kulturalno-oświatowe oraz zmuszanie do przebywania z osobami palącymi. Pozwany Skarb Państwa zaprzeczył zarzutom, wskazując na zgodność warunków z przepisami prawa. Sąd Rejonowy ustalił stan faktyczny, w tym metraż cel i liczbę osadzonych, a także wyposażenie cel i dostęp do świadczeń. Analizując dowody, sąd uznał większość zarzutów powoda za bezzasadne, w tym dotyczące przeludnienia i warunków sanitarnych, wskazując, że metraż cel był zgodny z przepisami, a sprzęt kwaterunkowy stanowi integralną część przestrzeni mieszkalnej. Sąd stwierdził, że jedynym naruszeniem dóbr osobistych było sporadyczne przebywanie z osobami palącymi na placach spacerowych oraz w celi, co jednak nie spowodowało udowodnionej krzywdy ani negatywnego wpływu na zdrowie powoda, a także było wynikiem minimalnej winy funkcjonariuszy. Sąd podkreślił, że standardy w areszcie, mimo pewnych niedogodności, nie były niższe niż warunki życia wielu obywateli poza systemem penitencjarnym. W związku z tym, powództwo zostało oddalone. Sąd, stosując art. 102 k.p.c., nie obciążył powoda kosztami procesu ze względu na szczególnie uzasadnione okoliczności, w tym częściowe naruszenie dóbr osobistych i trudną sytuację majątkową powoda. Nieuiszczone koszty sądowe przejął na rachunek Skarbu Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie standardów warunków bytowych w zakładach karnych i aresztach śledczych, stosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach o zadośćuczynienie, ocena naruszenia dóbr osobistych w kontekście pobytu w jednostce penitencjarnej.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w odniesieniu do warunków panujących w konkretnym areszcie. Ocena krzywdy jest subiektywna i zależy od indywidualnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy warunki odbywania kary pozbawienia wolności w areszcie śledczym, w tym przeludnienie, warunki sanitarne, oświetlenie, wentylacja oraz kontakt z osobami palącymi, naruszają dobra osobiste osadzonego w stopniu uzasadniającym przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w większości przypadków warunki bytowe w areszcie były zgodne z przepisami prawa. Jedynie sporadyczne przypadki przebywania z osobami palącymi stanowiły minimalne naruszenie dóbr osobistych, które jednak nie spowodowało udowodnionej krzywdy zasługującej na zadośćuczynienie.
Uzasadnienie
Sąd szczegółowo przeanalizował zarzuty powoda dotyczące metrażu cel, warunków sanitarnych, oświetlenia i wentylacji, uznając je za bezzasadne w świetle przepisów k.k.w. i rozporządzeń wykonawczych. Stwierdzono, że standardy były zgodne z prawem, a nawet wyższe niż warunki życia wielu osób poza systemem penitencjarnym. Minimalne naruszenie związane z paleniem tytoniu nie zostało uznane za wystarczające do przyznania zadośćuczynienia z uwagi na brak udowodnionej krzywdy i niewielki rozmiar naruszenia.
Czy sąd powinien obciążyć powoda przegrywającego sprawę kosztami postępowania, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację majątkową i częściowe naruszenie jego dóbr osobistych przez pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym szczególnie uzasadnionym przypadku, sąd nie obciążył powoda kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd zastosował zasadę słuszności, uwzględniając trudną sytuację majątkową powoda oraz fakt, że jego dobra osobiste zostały częściowo naruszone, co stanowiło szczególnie uzasadniony wypadek do odstąpienia od obciążania go kosztami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. N. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa-Dyrektor Aresztu Śledczego W. - S. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 24 § 1
Kodeks cywilny
Określa możliwość żądania zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Sąd może przyznać odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w razie naruszenia dobra osobistego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
k.k.w. art. 110 § 2
Kodeks karny wykonawczy
Określa wymogi dotyczące warunków bytowych w celach mieszkalnych, w tym minimalną powierzchnię na skazanego.
Pomocnicze
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 232 § zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek dostarczenia dowodów spoczywa na stronach.
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Reguluje przejmowanie nieuiszczonych kosztów sądowych na rachunek Skarbu Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunki bytowe w areszcie były zgodne z przepisami prawa, w tym minimalna powierzchnia na osadzonego. • Zarzuty dotyczące przeludnienia, warunków sanitarnych, oświetlenia i wentylacji nie zostały udowodnione lub były bezzasadne. • Naruszenie dóbr osobistych związane z paleniem tytoniu było minimalne i nie spowodowało udowodnionej krzywdy. • Zastosowanie art. 102 k.p.c. ze względu na szczególnie uzasadnione okoliczności (trudna sytuacja majątkowa powoda, częściowe naruszenie dóbr osobistych).
Odrzucone argumenty
Przeludnienie cel i brak odpowiedniej powierzchni mieszkalnej. • Niewłaściwe warunki higieniczne, brak ciepłej wody, zniszczona odzież. • Niewystarczające zajęcia kulturalno-oświatowe. • Naruszenie dóbr osobistych w stopniu uzasadniającym zasądzenie zadośćuczynienia.
Godne uwagi sformułowania
Sytuacja lokalowa wielu rodzin w Polsce, zajmujących mieszkania komunalne czy socjalne, jest gorsza pod względem zarówno metrażu, stanu technicznego budynków czy dostępu do mediów od tej opisywanej przez powoda. • Dopatrywanie się natomiast przez powoda w tych niedogodnościach źródła odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa jest co najmniej wątpliwe, zwłaszcza w sytuacji, w której standard życia znaczącej części społeczeństwa, osób, które nie weszły w konflikt z prawem, jak emerytów, rencistów lub osób bezrobotnych jest często istotnie niższy, niż osadzonych. • Ocena czy w konkretnej sytuacji naruszenie dóbr osobistych rzeczywiście nastąpiło – nie może być przy tym dokonywane wedle miary indywidualnej wrażliwości (ocena subiektywna) zainteresowanego, ta bowiem może być niekiedy bardzo duża ze względu na cechy osobowościowe, związane ze szczególną drażliwością i przewrażliwieniem.
Skład orzekający
Aleksandra Koman
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie standardów warunków bytowych w zakładach karnych i aresztach śledczych, stosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach o zadośćuczynienie, ocena naruszenia dóbr osobistych w kontekście pobytu w jednostce penitencjarnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w odniesieniu do warunków panujących w konkretnym areszcie. Ocena krzywdy jest subiektywna i zależy od indywidualnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu warunków w zakładach karnych i praw osadzonych, ale rozstrzygnięcie jest oparte na standardowej interpretacji przepisów i ocenie dowodów, bez przełomowych wniosków prawnych.
“Czy warunki w polskim areszcie są gorsze niż w mieszkaniach socjalnych? Sąd analizuje zarzuty osadzonego.”
Dane finansowe
WPS: 70 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.