II BU 17/09

Sąd Najwyższy2010-02-23
SAOSubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenia społeczneŚrednianajwyższy
ubezpieczenia społeczneskładkizaległościspadkobiercaOrdynacja podatkowaSąd Najwyższyniezgodność z prawemszkoda

Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia organu rentowego, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił poniesienia szkody.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Apelacyjnego, który ustalił brak zobowiązania spadkobiercy do zapłaty zaległych składek. Skarżący zarzucił błędną wykładnię i zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, stwierdzając, że skarżący nie uprawdopodobnił poniesienia szkody, a także że odpowiedzialność dłużników składkowych jest solidarna, co pozwala na skierowanie egzekucji do pozostałych spadkobierców.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego. Wyrok ten, zmieniając wcześniejsze orzeczenie Sądu Okręgowego, ustalił brak zobowiązania spadkobiercy (B. W.) do zapłaty zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń, wraz z należnymi odsetkami. Skarżący ZUS zarzucił sądowi błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 118 § 1, twierdząc, że nie ma on zastosowania w przypadku obciążenia spadkobiercy. Sąd Najwyższy uznał jednak, że skarżący nie uprawdopodobnił poniesienia szkody spowodowanej przez wydanie zaskarżonego wyroku, co jest wymogiem formalnym skargi. Podkreślono, że samo zagrożenie powstania szkody nie jest wystarczające. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał na solidarną odpowiedzialność dłużników składkowych (art. 366 k.c. w zw. z art. 91 Ordynacji podatkowej) i możliwość skierowania egzekucji do pozostałych spadkobierców, co wyklucza poniesienie szkody przez ZUS w związku z orzeczeniem sądu drugiej instancji. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odrzucił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zastosowanie ma art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, jednakże w tym przypadku kluczowe jest uprawdopodobnienie poniesienia szkody przez organ rentowy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odrzucił skargę, ponieważ skarżący (ZUS) nie uprawdopodobnił poniesienia szkody przez wydanie zaskarżonego wyroku. Podkreślono, że odpowiedzialność spadkobierców jest solidarna, co pozwala na egzekucję od innych dłużników.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (skarżący nie uzyskał uwzględnienia skargi)

Strony

NazwaTypRola
B. W.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjaskarżący
W. W.osoba_fizycznazmarły ubezpieczony
J. W.osoba_fizycznazainteresowany/spadkobierca
W. (syn)osoba_fizycznazainteresowany/spadkobierca

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 4245 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Wymóg uprawdopodobnienia poniesienia szkody w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 4248 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 118 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis ten, zgodnie z którym nie można wydać decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległe składki, jeżeli minęło 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała, nie ma zastosowania w wypadku obciążenia zaległością spadkobiercy zobowiązanego (argumentacja skarżącego).

Ordynacja podatkowa art. 97

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący odpowiedzialności spadkobiercy.

Ordynacja podatkowa art. 110 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy równiego traktowania zobowiązań składkowych dochodzonych od małżonki rozwiedzionej z płatnikiem.

k.c. art. 366

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący solidarnej odpowiedzialności dłużników.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uprawdopodobnienia poniesienia szkody przez skarżącego (ZUS). Solidarna odpowiedzialność spadkobierców pozwala na egzekucję od innych dłużników, co zapobiega szkodzie. Zagrożenie powstania szkody nie jest wystarczające do uwzględnienia skargi.

Odrzucone argumenty

Zarzuty ZUS dotyczące błędnej wykładni i zastosowania art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej. Argumentacja o braku zastosowania art. 118 Ordynacji podatkowej do spadkobiercy. Argumentacja o równym traktowaniu zobowiązań składkowych.

Godne uwagi sformułowania

nie wypełnił wymagania skargi ujętego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. i nie uprawdopodobnił poniesienia szkody przez wydanie zaskarżonego wyroku Podniesione przez niego okoliczności można rozważać wyłącznie w sferze zagrożenia powstania szkody. nie jest to wystarczające do uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia odpowiedzialność dłużników składkowych jest solidarna

Skład orzekający

Beata Gudowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, w szczególności konieczność uprawdopodobnienia poniesienia szkody."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia organu rentowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z odpowiedzialnością za składki i skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych i prawie administracyjnym.

Czy można odrzucić skargę na orzeczenie, bo nie udowodniono szkody? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 7289,46 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II BU 17/09 POSTANOWIENIE Dnia 23 lutego 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku B. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych z udziałem zainteresowanego […] o nieobciążanie składką na ubezpieczenie społeczne , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 lutego 2010 r., skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 czerwca 2009 r., odrzuca skargę. Uzasadnienie Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 czerwca 2009 r. Wyrokiem tym, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia 17 grudnia 2008 r., Sąd drugiej instancji ustalił brak zobowiązania B. W., spadkobiercy W. W. z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne za okres od lipca 1999 r. do marca 2000 r., na ubezpieczenie zdrowotne od sierpnia 1999 r. do marca 2000 r. i na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń za okres od sierpnia 1999 r. do marca 2002 r. wraz z należnymi odsetkami. Skarżący, opierając skargę na podstawie naruszenia art. 97, 98, 100, 101, 110 § 1 i art. 118 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2 1997 r. Ordynacja podatkowa „przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie”, wskazał na niezgodność zaskarżonego wyroku z art. 118 § 1, zastosowanego przez Sąd Apelacyjny, mimo że nie odnosi się on do stanu faktycznego sprawy. W szczególności podniósł, że przepis ten, zgodnie z którym nie można wydać decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległe składki, jeżeli minęło 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała, nie ma zastosowania w wypadku obciążenia zaległością spadkobiercy zobowiązanego. Posiłkując się wykładnią systemową, skarżący podniósł, że art. 118, umieszczony w dziale III, rozdziale 15 ustawy, zatytułowanym „Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich”, stosuje się tylko do tych podmiotów, tymczasem ubezpieczona została zobowiązana do zapłaty składek jako spadkobierca ubezpieczonego, na podstawie art. 97, zawartego w rozdziale 14 Ordynacji podatkowej. Skarżący ocenił argumenty Sądu przemawiające za równym traktowaniem zobowiązań składkowych dochodzonych od małżonki rozwiedzionej z płatnikiem (art. 110 § 1 Ordynacji) i wdowy jako nieprzekonujące. Uprawdopodobnienie poniesionej szkody zostało oparte na twierdzeniu o niemożności ściągnięcia od ubezpieczonej zaległych składek w kwocie 7.289,46 zł. Skarżący stwierdził ponadto, że przy tej wartości przedmiotu sporu zmiana lub uchylenie zaskarżonego wyroku w drodze przysługujących skarżącemu środków prawnych nie jest i nie było możliwe. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Mając na względzie, że uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie niezgodnego z prawem orzeczenia polega na przedstawieniu wyodrębnionego wywodu przekonującego, że szkoda została wyrządzona, oraz określającego czas jej powstania, postać i związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2009 r., IV CNP 43/09, z dnia 22 maja 2009 r., IV CNP 32/09, z dnia 24 marca 2009 I BP 1/09 i z dnia 28 października 2008r., I BU 6/08, niepublikowane) należy stwierdzić, że skarżący nie wypełnił wymagania skargi ujętego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. i nie uprawdopodobnił poniesienia szkody przez wydanie zaskarżonego wyroku. Podniesione przez niego okoliczności można rozważać wyłącznie w sferze 3 zagrożenia powstania szkody. Zgodnie z judykaturą, nie jest to wystarczające do uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 2008 r., II BP 68/07, OSNP 2010 nr 1-2, poz. 6). Ponadto Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, że odpowiedzialność dłużników składkowych jest solidarna i stosuje się do niej art. 366 k.c. w związku z art. 91 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Skoro więc z mocy trzech decyzji skarżącego organu rentowego z dnia 14 marca 2007 r. do zapłaty zaległych składek zobowiązano troje spadkobierców W. W. – wdowę po nim B. W. i synów J. i W., to organ rentowy może uniknąć szkody przez skierowanie egzekucji do pozostałych dłużników, a w każdym razie do J. W., którego odwołanie od omawianej decyzji zostało oddalone wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 22 kwietnia 2008 r. W konsekwencji Sąd Najwyższy odrzucił skargę, jak w sentencji (art. 4248 § 1 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI