Orzeczenie · 2019-02-21

II BU 1/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-02-21
SNubezpieczenia społecznepodstawa wymiaru składekWysokanajwyższy
składki ZUSpodróż służbowazatrudnienie za granicąSąd Najwyższyniezgodność z prawemprawo pracyubezpieczenia społeczne

Spółka K. z siedzibą w S. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w [...], który z dnia 15 października 2015 r. oddalił apelację spółki od wyroku Sądu Okręgowego w P. Sprawa dotyczyła podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, a Sąd Apelacyjny uznał, że wyjazdy pracownika do pracy na terenie Belgii nie miały charakteru podróży służbowych. Spółka zarzuciła naruszenie art. 77⁵ § 1 k.p. oraz przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej, twierdząc, że praca wykonywana przez jej pracowników za granicą powinna być traktowana jako podróż służbowa, a wypłacane diety zwolnione ze składek. Wnioskodawca wskazał, że wskutek wydania wyroku poniósł szkodę w wysokości 2344,32 zł. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę na posiedzeniu niejawnym, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Uzasadnił to tym, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje tylko w przypadku kwalifikowanego, elementarnego i oczywistego naruszenia prawa, a interpretacja Sądu Apelacyjnego była zgodna z uchwałą siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2008 r. (II PZP 11/08), która wyjaśniała, że art. 77⁵ § 1 k.p. odnosi się do incydentalnych zadań służbowych, a nie do stałego wykonywania pracy w różnych miejscowościach. Sąd Najwyższy uznał skargę za oczywiście bezzasadną na podstawie art. 424⁹ k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że podróż służbowa ma charakter incydentalny i nie obejmuje stałego wykonywania pracy w różnych miejscowościach za granicą, a także kryteria kwalifikowanego naruszenia prawa przy skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z podróżami służbowymi pracowników zatrudnionych przez polskiego pracodawcę za granicą oraz ogólnych zasad dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Zagadnienia prawne (2)

Czy praca wykonywana przez pracownika w różnych miejscowościach za granicą, w ramach jednego wyjazdu, na zlecenie różnych podmiotów, może być uznana za podróż służbową w rozumieniu art. 77⁵ § 1 k.p.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przedmiotem zobowiązania pracownika jest stałe wykonywanie pracy (zadań) w tych miejscowościach, a nie incydentalne zadanie służbowe.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę siedmiu sędziów SN, zgodnie z którą art. 77⁵ § 1 k.p. odnosi się do podróży służbowej jako zdarzenia incydentalnego, a nie stałego wykonywania pracy w różnych miejscowościach. Wykonywanie pracy w różnych krajach w ramach jednego wyjazdu, jeśli jest to stałe zobowiązanie pracownika, nie stanowi podróży służbowej.

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być podstawą do dochodzenia odszkodowania w każdym przypadku wadliwego wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niezgodność z prawem musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty, a nie może być utożsamiana z każdym wadliwym orzeczeniem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, który wymaga wykazania kwalifikowanego naruszenia prawa. Orzeczenie można uznać za niezgodne z prawem tylko wtedy, gdy jest oczywiście sprzeczne z przepisami lub zostało wydane w wyniku oczywistej wykładni lub zastosowania prawa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi do rozpoznania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
K. spółka z o.o.spółkawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P.instytucjaorgan rentowy
K. W.osoba_fizycznazainteresowany

Przepisy (8)

Główne

k.p. art. 77⁵ § § 1

Kodeks pracy

Podróż służbowa ma charakter incydentalny i stanowi swoistą konstrukcję prawa pracy. Jej podstawę formalną stanowi polecenie wyjazdu służbowego, które powinno określać zadanie oraz termin i miejsce jego realizacji. Zadanie musi być skonkretyzowane i nie może mieć charakteru generalnego. Nie jest podróżą służbową wykonywanie pracy (zadań) w różnych miejscowościach, gdy przedmiotem zobowiązania pracownika jest stałe wykonywanie pracy (zadań) w tych miejscowościach.

k.p.c. art. 424¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie przysługuje, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

k.p.c. art. 424⁹

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania, jeżeli jest oczywiście bezzasadna.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 18 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 20 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 46 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

rozporządzenie art. 2 § ust. 1 pkt 16

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe

rozporządzenie art. 2 § ust. 1 pkt 15

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja Sądu Apelacyjnego zgodna z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego. • Niezgodność z prawem musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty. • Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie jest środkiem do dochodzenia roszczeń w odniesieniu do każdego wadliwego wyroku.

Odrzucone argumenty

Praca wykonywana przez pracowników za granicą w różnych miejscowościach w ramach jednego wyjazdu powinna być traktowana jako podróż służbowa. • Wypłacane świadczenia z tytułu diet powinny zostać zwolnione ze składki ubezpieczeniowej. • Wydanie zaskarżonego wyroku spowodowało szkodę w wysokości 2344,32 zł.

Godne uwagi sformułowania

niezgodność z prawem musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty • za niezgodne z prawem można uznać tylko orzeczenie oczywiście sprzeczne z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo takie, które zostało wydane w wyniku wykładni oczywiście błędnej lub wadliwego zastosowania prawa, widocznych bez głębszej analizy prawniczej • podróż służbowa, która jest swoistą konstrukcją prawa pracy, ma charakter incydentalny

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że podróż służbowa ma charakter incydentalny i nie obejmuje stałego wykonywania pracy w różnych miejscowościach za granicą, a także kryteria kwalifikowanego naruszenia prawa przy skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z podróżami służbowymi pracowników zatrudnionych przez polskiego pracodawcę za granicą oraz ogólnych zasad dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie dotyczące podróży służbowych pracowników delegowanych za granicę oraz precyzuje rygorystyczne wymogi stawiane skargom o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest cenne dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.

Kiedy praca za granicą to nie podróż służbowa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst