II BP 1/08

Sąd Najwyższy2008-04-14
SNPracyrozwiązanie umowy o pracęŚrednianajwyższy
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawemkodeks postępowania cywilnegorozwiązanie umowy o pracęnaruszenie prawawymogi formalnebezzasadność skargiSąd Najwyższyprawo pracy

Sąd Najwyższy odrzucił skargę powódki i odmówił przyjęcia skargi pozwanego do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych i oczywistej bezzasadności.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego. Skarga powódki M. O. została odrzucona z powodu niespełnienia wymogów formalnych, takich jak brak oznaczenia orzeczenia, zakresu zaskarżenia, wskazania przepisu prawa, uprawdopodobnienia szkody oraz wykazania niemożności wzruszenia orzeczenia innymi środkami. Skarga pozwanego W. R. została odrzucona z powodu oczywistej bezzasadności, wynikającej z zarzutów naruszenia przepisów, które nie mogły być zastosowane przez Sąd Okręgowy lub dotyczyły ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co jest niedopuszczalne w tym trybie.

Sąd Najwyższy w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych rozpoznał skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 13 grudnia 2006 r. Skargę złożyła powódka M. O. oraz pozwany W. R. Skarga powódki została odrzucona, ponieważ nie spełniała wymogów formalnych określonych w art. 4245 § 1 k.p.c. Brakowało oznaczenia orzeczenia, zakresu zaskarżenia, wskazania przepisu prawa, z którym orzeczenie jest niezgodne, a także nie uprawdopodobniono szkody ani nie wykazano niemożności wzruszenia orzeczenia innymi środkami prawnymi. Sąd Najwyższy podkreślił, że szkoda musi już istnieć, a nie być jedynie zagrożona. Skarga pozwanego została odrzucona z powodu oczywistej bezzasadności, zgodnie z art. 4249 k.p.c. Zarzuty naruszenia art. 227 k.p.c. były skierowane do sądu pierwszej instancji, a nie drugiej, a przepis ten dotyczy okoliczności podlegających dowodowi. Zarzuty naruszenia art. 52 k.p. opierały się na odmiennej ocenie stanu faktycznego i dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem. W konsekwencji, obie skargi zostały odrzucone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga powódki M. O. nie spełniała wymogów formalnych, w szczególności brakowało oznaczenia orzeczenia, zakresu zaskarżenia, wskazania przepisu prawa, uprawdopodobnienia szkody oraz wykazania niemożności wzruszenia orzeczenia innymi środkami.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy szczegółowo przeanalizował wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i stwierdził, że skarga powódki nie zawierała niezbędnych elementów, takich jak oznaczenie orzeczenia, zakresu zaskarżenia, wskazania przepisu prawa, uprawdopodobnienia szkody oraz wykazania niemożności wzruszenia orzeczenia innymi środkami. Wskazano, że szkoda musi już istnieć, a nie być jedynie zagrożona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie skargi powódki i odmowa przyjęcia skargi pozwanego do rozpoznania.

Strony

NazwaTypRola
M. O.osoba_fizycznapowódka
K. G.osoba_fizycznapowódka
W. R. prowadzący działalność pod nazwą Prywatna Szkoła Podstawowainnepozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 4245 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia musi spełniać określone wymogi formalne, w tym zawierać oznaczenie orzeczenia, podstawy i ich uzasadnienie, wskazanie przepisu prawa, z którym orzeczenie jest niezgodne, uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody oraz wykazanie niemożności wzruszenia orzeczenia innymi środkami prawnymi.

Pomocnicze

k.p.c. art. 4248 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku niespełnienia wymogów formalnych skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, sąd postanawia o jej odrzuceniu.

k.p.c. art. 4249

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania, jeżeli jest oczywiście bezzasadna.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy okoliczności, które mogą być przedmiotem dowodu; jego naruszenie nie może polegać na oparciu orzeczenia na materiale dowodowym nieznajdującym się w aktach sprawy.

k.p. art. 52

Kodeks pracy

Dotyczy ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.

k.p.c. art. 4244

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem niedopuszczalne są zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów.

k.p.c. art. 4245 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Uprawdopodobnienie szkody oznacza złożenie przez skarżącego oświadczenia, iż szkoda wystąpiła - ze wskazaniem jej rodzaju i rozmiaru. Szkoda musi już istnieć, a nie być jedynie zagrożona.

k.p.c. art. 4241 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje tylko wtedy, gdy przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem została stronie wyrządzona szkoda.

k.c. art. 4171 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem orzeczenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga powódki nie spełnia wymogów formalnych z art. 4245 § 1 k.p.c. Skarga pozwanego jest oczywiście bezzasadna z uwagi na niedopuszczalne zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych.

Odrzucone argumenty

Argumenty powódki dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 52 k.p. zamiast przepisów Karty Nauczyciela) i procesowego. Argumenty pozwanego dotyczące naruszenia art. 227 k.p.c. i art. 52 k.p.

Godne uwagi sformułowania

uprawdopodobnienie szkody oznacza złożenie przez skarżącego oświadczenia, iż szkoda wystąpiła - ze wskazaniem jej rodzaju i rozmiaru. w każdym razie w chwili wniesienia skargi szkoda musi już istnieć, a więc nie wystarcza zagrożenie jej wystąpienia. pozwany natomiast zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w części, tj. w jego pkt 2, którym oddalono apelację od wyroku Sądu Rejonowego zasądzającego, między innymi, na rzecz powódki K. G. odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z jej winy zarzut naruszenia art. 227 k.p.c., który po pierwsze – adresowany jest do sądu pierwszej instancji, wobec czego nie mógł go naruszyć Sąd drugiej instancji, którego wyrok skargą jest kwestionowany

Skład orzekający

Jolanta Strusińska-Żukowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz zasady oceny oczywistej bezzasadności takiej skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy pracowniczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i kryteriów oceny jej bezzasadności, co jest kluczowe w praktyce.

Sąd Najwyższy przypomina: skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem ma ścisłe wymogi formalne – błąd może kosztować odrzucenie sprawy.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II BP 1/08 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 14 kwietnia 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jolanta Strusińska-Żukowska 
 
 
w sprawie z powództwa M. O. i  K. G. 
przeciwko W. R. prowadzącemu działalność pod nazwą Prywatna Szkoła 
Podstawowa /.../ 
o odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez 
zachowania okresu wypowiedzenia z winy pracownika, wynagrodzenie, dodatek 
motywacyjny, sprostowanie świadectwa pracy, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 kwietnia 2008 r., 
skarg powódki M. O. i strony pozwanej o stwierdzenie niezgodności z prawem 
prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń 
Społecznych   
z dnia 13 grudnia 2006 r.,  
 
1) odrzuca skargę powódki; 
2) odmawia przyjęcia do rozpoznania skargi strony pozwanej. 
 
 
Uzasadnienie 
 
  Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2006 r. Sąd Okręgowy– Sąd Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżony przez pozwanego wyrok Sądu 
Rejonowego– Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w punkcie pierwszym w 
zakresie orzeczenia o odszkodowaniu za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy 

 
 
2 
o pracę z powódką M. O. i powództwo w tej części oddalił, oddalając apelację W. R. 
w pozostałym zakresie 
Skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem tego orzeczenia wnieśli 
powódka M. O. oraz pozwany W. R. 
Powódka zarzuciła wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj. „niewłaściwe 
zastosowanie w stanie faktycznym polegającym na ocenie przesłanek rozwiązania 
umowy o pracę z nauczycielem przepisów Kodeksu pracy – art. 52 zamiast 
przepisów właściwych, tj. art. 23 i 26 Karty Nauczyciela”, jak również naruszenie 
art. 52 k.p. przez uznanie, że w okolicznościach faktycznych sprawy można było 
powódce przypisać ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. 
Skarżąca wniosła „o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie apelacji 
pozwanego”, podnosząc że z „oczywistych względów nie mogła być wniesiona 
skarga kasacyjna i niniejszy tryb pozostaje jedyną szansą na realizację słusznych 
roszczeń powódki.” 
Pozwany natomiast zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w części, tj. w jego 
pkt 2, którym oddalono apelację od wyroku Sądu Rejonowego zasądzającego, 
między innymi, na rzecz powódki K. G. odszkodowanie za niezgodne z prawem 
rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z jej winy, opierając skargę na 
„naruszeniu przepisów postępowania w szczególności art. 227 k.p.c. przez oparcie 
wyroku na materiale dowodowym nie znajdującym się w aktach sprawy” oraz 
„naruszeniu przepisów prawa materialnego artykułu 52 k.p. przez przyjęcie przez 
Sąd, iż nie jest ciężkim naruszeniem przez pracownika przygotowanie materiałów 
dydaktycznych dotyczących 5 – 6 latków jako adekwatnych dla 11 – latków” i że 
„odmowa podziękowania za bezpłatne użyczenie powódce pomieszczeń nie 
stanowi naruszenia art. 52 k.p.”.  
Skarżący wskazał art. 52 k.p. jako przepis, z którym zaskarżony wyrok jest 
niezgodny i podniósł, że wydanie orzeczenia wyrządziło mu szkodę, bowiem 
zapłacił powódce K. G. część zasądzonej na jej rzecz kwoty (1000 zł). Stwierdzając 
nadto, że wzruszenie wyroku w zaskarżonej części nie było i nie jest możliwe w 
drodze innych środków prawnych (z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia 
niższą niż 10.000 zł), wniósł o stwierdzenie, iż zaskarżony wyrok jest niezgodny z 

 
 
3 
prawem oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów według norm 
przepisanych.      
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Skarga o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem 
powinna spełniać warunki określone w art. 4245 § 1 k.p.c., tj. zawierać: oznaczenie 
orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w 
całości lub w części (pkt 1),  przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie (pkt 2), 
wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne (pkt 3), 
uprawdopodobnienie 
wyrządzenia 
szkody, 
spowodowanej 
przez 
wydanie 
orzeczenia, którego skarga dotyczy (pkt 4), wykazanie, że wzruszenie 
zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest 
możliwe (pkt 5) i wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem (pkt 6). 
Skarga powódki M. O. spełnia tylko jeden z tych warunków, a mianowicie 
przytacza podstawy, na których została oparta oraz ich uzasadnienie. Brak jest 
bowiem oznaczenia orzeczenia, od którego została wniesiona, jak również zakresu 
zaskarżenia wyroku i wskazania przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie 
jest niezgodne.  
Nie można uznać także, iż uprawdopodobniono wyrządzenie szkody, 
spowodowanej przez wydanie zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu 
postanowienia z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05 (OSNC 2006, nr 1, poz. 16), 
Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że uprawdopodobnienie szkody oznacza złożenie 
przez skarżącego oświadczenia, iż szkoda wystąpiła - ze wskazaniem jej rodzaju i 
rozmiaru. Nastąpi to wtedy, gdy twierdzenie zostanie uzasadnione na tyle, że 
będzie można uznać je za prawdziwe. W tym celu skarżący może powoływać i 
przedstawiać wszelkie dowody. W każdym razie w chwili wniesienia skargi szkoda 
musi już istnieć, a więc nie wystarcza zagrożenie jej wystąpienia. 
Pogląd ten zasługuje na aprobatę, gdyż rozwiązanie normatywne zawarte w 
art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., polegające na odformalizowaniu wykazania wyrządzenia 
szkody przez przyjęcie za wystarczające jej uprawdopodobnienie, dotyczy 
wywołania określonego skutku procesowego w postaci spełnienia kreatywnej 
przesłanki skargi. Przyjęcie, że dla spełnienia tej przesłanki konieczne jest istnienie 
szkody, a nie wystarcza samo jej zagrożenie, chociażby było realne, wynika z 

 
 
4 
powiązania tego przepisu z art. 4241 § 1 k.p.c. i art. 4171 § 2 k.c., w których 
ustawodawca powtórzył zawarty w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. zwrot „została 
wyrządzona szkoda", stwierdzając, że skarga o stwierdzenie niezgodności z 
prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje tylko wtedy, gdy przez wydanie 
prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem została stronie wyrządzona 
szkoda. Dopuszczalność omawianej skargi przy samej możliwości powstania 
szkody nie może w ogóle wchodzić w rachubę. Przy takim założeniu woli 
ustawodawcy brzmienie wymienionych przepisów musiałoby być odmienne. Nie 
budzi także wątpliwości, że tak rozumiana szkoda musi być wyrządzona przez 
wydanie skarżonego orzeczenia, bowiem wynika to wprost z art. 4241 § 1 k.p.c. i 
art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. 
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej skargi i konfrontując je z 
jej treścią, należy stwierdzić, że nie zawiera ona tego niezbędnego elementu 
konstrukcyjnego. Nie czyni zadość ustawowemu wymaganiu przytoczone w 
uzasadnieniu skargi twierdzenie, że „przedmiotowy tryb rozwiązania umowy o 
pracę jest zarazem krzywdą i stratą. Powódka nie mogła podjąć żadnej pracy (...). 
Po zwolnieniu pozostała bez żadnych środków do życia (...). Przeżyła załamanie 
psychiczne utrzymujące się do dnia dzisiejszego (...)”, bowiem nie można go uznać 
za uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody w rozumieniu art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.  
W skardze 
powódki 
brak 
jest 
również 
wykazania, 
że 
wzruszenie 
zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest 
możliwe, ponieważ za niewystarczające w tym zakresie musi być uznana 
wzmianka, że „z oczywistych względów nie mogła być wniesiona skarga 
kasacyjna”, jak również wniosku o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem, 
bo nie może go zastąpić nieadekwatny do wnoszonego środka wniosek „o zmianę 
zaskarżonego wyroku i oddalenie apelacji pozwanego”. 
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu 
Okręgowego, złożona w niniejszej sprawie przez powódkę M. O., nie spełnia więc 
wymagań z art. 4245 § 1 k.p.c., wobec czego na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. 
należało postanowić jak w punkcie 1 sentencji.    
W myśl art. 4249 k.p.c. Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi do 
rozpoznania, jeżeli jest oczywiście bezzasadna. Pojęcie „oczywista bezzasadność" 

 
 
5 
oznacza, iż wykazane podstawy wniesienia skargi już przy pierwszej ich ocenie 
wskazują na faktyczny brak możliwości ich uwzględnienia. W takiej sytuacji Sąd 
Najwyższy może już na wstępie stwierdzić, iż przywołane podstawy skargi (w 
postaci naruszenia prawa materialnego bądź procesowego) albo nie miały miejsca, 
albo też nie mogły mieć wpływu na kształt orzeczenia, które w wyniku tego jest 
zgodne z prawem. Ocena taka powinna nasuwać się sama prima facie bez 
konieczności szczególnego badania sprawy czy też przeprowadzania złożonych 
badań sprawy (por. T. Ereciński, w: T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, 
Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, część pierwsza, postępowanie 
rozpoznawcze, tom I, Warszawa 2003, s. 700).  
Skarga pozwanego oparta została na zarzucie naruszenia art. 227 k.p.c., 
który po pierwsze – adresowany jest do sądu pierwszej instancji, wobec czego nie 
mógł go naruszyć Sąd drugiej instancji, którego wyrok skargą jest kwestionowany, 
a po drugie – przepis ten dotyczy wyłącznie okoliczności, które mogą być 
przedmiotem dowodu, a zatem jego naruszenie nie może polegać na oparciu 
orzeczenia na materiale dowodowym nieznajdującym się w aktach sprawy. 
Zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 52 k.p. postawiony został 
natomiast przez pryzmat okoliczności faktycznych, których nie można odnaleźć w 
uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (przygotowanie materiałów dydaktycznych 
dotyczących pięcio- sześciolatków jako adekwatnych dla jedenastolatków), bądź z 
pominięciem 
poczynionych 
przez 
Sąd 
Okręgowy 
ustaleń 
(udostępnienie 
pomieszczeń szkolnych na zajęcia dodatkowe odbywające się na polecenie 
dyrektora, które powódka wykonywała nieodpłatnie), jak również bez uwzględnienia 
przedstawionej w tym kontekście przez Sąd drugiej instancji oceny możliwości 
zakwalifikowania 
określonych 
zachowań 
powódki 
(problem 
przydatności 
opracowanego przez nią programu zajęć, czy odmowy podziękowania za 
udostępnienie pomieszczeń szkolnych) jako ciężkiego naruszenia podstawowych 
obowiązków pracowniczych. 
W tym zakresie skarga opiera się zatem w istocie na podstawie, którą 
wypełniają zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów, co w myśl art. 
4244 zdanie drugie k.p.c. jest niedopuszczalne. 

 
 
6 
Z powyższego wynika, że oceniając wykazane przez pozwanego podstawy 
skargi, prima facie można stwierdzić, iż nie ma możliwości ich uwzględnienia, co 
powoduje konieczność uznania, że skarga jest oczywiście bezzasadna w 
rozumieniu art. 4249 k.p.c. 
Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w punkcie 2 sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI