II AKzw 634/22

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2022-06-30
SAOSKarnewykonywanie karŚredniaapelacyjny
dozór elektronicznykara pozbawienia wolnościresocjalizacjaprewencja szczególnazażaleniesąd apelacyjnysąd okręgowy

Sąd Apelacyjny w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie Sądu Okręgowego o odmowie zezwolenia na odbycie kary 10 miesięcy pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, uznając brak wystarczających gwarancji spełnienia celów resocjalizacyjnych.

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpatrzył zażalenie obrońcy skazanego K. W. na postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach, które odmówiło zezwolenia na odbycie kary 10 miesięcy pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Obrońca zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych, wskazując na pozytywną postawę skazanego w zakładzie karnym i uczęszczanie na terapię. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że nawet pozytywne sygnały nie są wystarczające, jeśli nie ma pewności co do osiągnięcia celów prewencji szczególnej, zwłaszcza w kontekście wcześniejszej karalności skazanego za prowadzenie pojazdów w stanie nietrzeźwości. W konsekwencji, sąd utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał zażalenie obrońcy skazanego K. W. na postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 18 maja 2022 r., które odmówiło skazanemu zezwolenia na odbywanie kary 10 miesięcy pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Obrońca zarzucił sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, argumentując, że postawa skazanego, obejmująca uczęszczanie na spotkania anonimowych alkoholików oraz pozytywne zachowanie w zakładzie karnym (praca, pochwały, brak nagan), nie przemawia za dalszą potrzebą jego pobytu w więzieniu. Sąd Apelacyjny, analizując sprawę, podkreślił, że pozytywne zachowanie skazanego i jego udział w procesie resocjalizacji nie są wystarczającą podstawą do udzielenia zezwolenia na dozór elektroniczny. Sąd zwrócił uwagę na konieczność uwzględnienia całokształtu okoliczności, w tym sposobu życia skazanego po popełnieniu przestępstw, jego uprzedniej karalności oraz wyników wywiadu środowiskowego. Podkreślono, że podstawowym celem kary pozbawienia wolności jest prewencja szczególna (zapobiegawcza i wychowawcza), a jej realizacja w systemie dozoru elektronicznego wymaga pewności co do osiągnięcia tych celów. Sąd Apelacyjny stwierdził, że w przypadku K. W. proces resocjalizacji nie jest jeszcze utrwalony, a wcześniejsze kary wolnościowe i probacyjne okazały się nieskuteczne, co uzasadnia odmowę zezwolenia na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego. W związku z trudną sytuacją materialną skazanego, sąd zwolnił go od zapłaty kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pozytywna postawa i udział w terapii nie są wystarczające, jeśli nie ma pewności co do osiągnięcia celów prewencji szczególnej, zwłaszcza w kontekście wcześniejszej karalności i nieskuteczności poprzednich środków probacyjnych.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił, że kluczowe jest osiągnięcie celów prewencji szczególnej (zapobiegawczej i wychowawczej), a sama poprawa zachowania skazanego nie gwarantuje ich realizacji. Należy brać pod uwagę całokształt okoliczności, w tym historię karalności i skuteczność poprzednich kar.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
K. W.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanegoinneobrońca
Prokuratura Regionalna w Krakowieorgan_państwowyprokurator
Sąd Okręgowy w Kielcachinstytucjasąd niższej instancji
Sąd Rejonowy w Końskichinstytucjasąd niższej instancji

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k.w. art. 43 la § 1

Kodeks karny wykonawczy

Przesłanki udzielenia zezwolenia na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego mają charakter ocenny i wymagają wszechstronnej analizy cech sprawcy.

k.k.w. art. 67

Kodeks karny wykonawczy

Podstawowym celem wykonywania kary pozbawienia wolności jest cel zapobiegawczy i wychowawczy (prewencja szczególna), polegający na wzbudzeniu w skazanym woli współdziałania w kształtowaniu społecznie pożądanych postaw i przestrzeganiu porządku prawnego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k.w. art. 1 § 2

Kodeks karny wykonawczy

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczność poprzednich środków probacyjnych i kar wolnościowych wobec skazanego. Brak wystarczających gwarancji osiągnięcia celów prewencji szczególnej w systemie dozoru elektronicznego. Konieczność wszechstronnej oceny cech sprawcy, a nie tylko pozytywnych sygnałów. Wcześniejsza karalność za prowadzenie pojazdów w stanie nietrzeźwości jako czynnik podważający pozytywną prognozę kryminologiczną.

Odrzucone argumenty

Pozytywna postawa skazanego w zakładzie karnym (praca, pochwały, brak nagan). Uczestniczenie skazanego w spotkaniach grupy wsparcia anonimowych alkoholików. Aktualna postawa skazanego nie przemawia za dalszą potrzebą przebywania w zakładzie karnym.

Godne uwagi sformułowania

nawet samo poprawne zachowanie czy włączenie się w proces resocjalizacji nie stanowi wystarczającej podstawy do udzielenia zezwolenia na odbycie kary poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego podstawowym celem wykonywania kary pozbawienia wolności [...] jest cel zapobiegawczy i wychowawczy, a więc to, co jest nazywane prewencją szczególną Formułując zarzuty w zażaleniu obrońca skazanego zapomina ponadto, że z odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie powinny korzystać osoby, które lekceważą porządek prawny

Skład orzekający

Robert Pelewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udzielenia zezwolenia na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego w przypadkach, gdy istnieją wątpliwości co do osiągnięcia celów prewencji szczególnej, pomimo pozytywnych sygnałów ze strony skazanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skazanego z wcześniejszą karalnością za przestępstwa drogowe i nieskutecznością poprzednich kar.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność oceny wniosków o dozór elektroniczny, pokazując, że pozytywne zmiany w zachowaniu skazanego nie zawsze są wystarczające do uwzględnienia wniosku, zwłaszcza gdy istnieją obawy o powrót do przestępstwa.

Czy terapia i dobre zachowanie w więzieniu wystarczą, by wyjść na wolność? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II AKzw 634/22 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2022 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: Sędzia Robert Pelewicz Protokolant: Paweł Król przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Krakowie Ewy Rogali po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez obrońcę skazanego K. W. na postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach z 18 maja 2022 r., sygn. akt IV Kow 431/22, o odmowie udzielenia skazanemu zezwolenia na wykonywanie w systemie dozoru elektronicznego kary 10 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Końskich z 9 czerwca 2021 r., sygn. akt II K 96/21, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. i art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w. postanawia 1) utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie; 2) zwolnić skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Postanowieniem z 18 maja 2022 r., sygn. akt IV Kow 431/22, Sąd Okręgowy w Kielcach odmówił udzielenia skazanemu K. W. zezwolenia na wykonywanie kary 10 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Końskich z 9 czerwca 2021 r., sygn. akt II K 96/21. Na to postanowienie zażalenie wniósł obrońca skazanego adw. B. K. , zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zapadłego postanowienia polegający na bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd Okregowy, że skazany K. W. nie daje żadnych gwarancji na to, że cele kary zostaną spełnione w przypadku wyrażenia zgody na odbywanie przez niego kary w systemie dozoru elektronicznego, podczas gdy postawa skazanego manifestująca się jego uczęszczaniem na spotkania grupy wsparcia anonimowych alkoholików, jak również aktualna jego postawa w zakładzie karnym polegająca na świadczeniu pracy, uzyskiwaniu pochwał i braku nagan, nie przemawiają za dalszą potrzebą przebywania przez skazanego w zakładzie karnym. W konkluzji zażalenia obrońca K. W. wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia i zezwolenie skazanemu na odbycie kary 10 miesięcy pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Sąd Apelacyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zażalenie obrońcy skazanego nie jest zasadne. Nie kwestionując okoliczności podniesionych w zażaleniu, to w pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, że przy ocenie stopnia demoralizacji nie można pomijać okoliczności, które wskazuje Sąd Okręgowy, a dotyczących sposobu życia skazanego, w tym i po popełnieniu przestępstw, które w realiach rozpoznawanej sprawy wynikają przede wszystkim z wywiadu środowiskowego kuratora sądowego i opinii dyrektora Aresztu Śledczego w K. , a odnoszą się także do uprzedniej karalności za przestępstwa. Zwłaszcza, że zażalenie pomija, iż nawet samo poprawne zachowanie czy włączenie się w proces resocjalizacji nie stanowi wystarczającej podstawy do udzielenia zezwolenia na odbycie kary poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego (zob. postanowienie SA w Krakowie z 10.12.2018., II AKzw 1005/18, LEX 2692651). Dlatego nie budzi wątpliwości Sądu Apelacyjnego ocena wywiadu środowiskowego i dotychczasowej karalności K. W. , dokonana przez Sąd Okręgowy o braku zaangażowaniu skazanego w procesy resocjalizacyjne, która pozostaje w zgodzie z treścią art. 7 k.p.k. , bowiem ich wymowę Sąd Okręgowy racjonalizuje, także poprzez odwoływanie się do zachowania skazanego przed i po popełnieniu przestępstw. W powyższym kontekście podkreślić należy, iż przesłanki udzielenia skazanemu zezwolenia na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego mają charakter ocenny, a sąd nie może skupiać się tylko na okolicznościach dotyczących czynu i czynić je decydującymi, bowiem w tym postępowaniu sąd penitencjarny ma ustalić czy cechy sprawcy, a więc postawa, właściwości i warunki osobiste, w różnych ich aspektach, pozwolą w sposób niezakłócony osiągnąć cele szczególno-prewencyjne kary odbywanej w tym systemie. W przeciwieństwie do zażalenia obrońcy skazanego, takiej wszechstronnej analizy w orzeczeniu Sądu Okręgowego nie zabrakło. Dalej Sąd Okręgowy ustalając czy do osiągnięcia celów kary pozbawienia wolności wystarczające będzie odbycie jej w formie dozoru elektronicznego ( art. 43 la § 1 pkt 2 k.k.w. ), miał na uwadze cele tej kary określone w art. 67 k.k.w. , który przewiduje znacznie węższy zakres celów wykonywania kary pozbawienia wolności niż dyrektywy wymiaru kary wymienione w art. 53 § 1 k.k. , a więc celów, którym ma służyć wymiar kary (zob. postanowienie SA w Szczecinie z 10.05.2017., II AKzw 544/17, OSASz 2017/3/19-27). W doktrynie podkreśla się, iż podstawowym celem wykonywania kary pozbawienia wolności - co ma kapitalne znaczenie przy ocenie realizacji przesłanki z art. 43 la § 1 pkt 2 k.k.w. , w kontekście zasadności wniosku obrońcy skazanego (k. 2-3), zwłaszcza wobec spełnienia przez skazanego wszystkich pozostałych przesłanek z art. 43 la § 1 k.k.w. - jest cel zapobiegawczy i wychowawczy, a więc to, co jest nazywane prewencją szczególną. Został on jednoznacznie wyartykułowany w art. 67 k.k.w. jako wzbudzanie w skazanym woli współdziałania w kształtowaniu jego społecznie pożądanych postaw, w szczególności poczucia odpowiedzialności oraz potrzeby przestrzegania porządku prawnego, a zatem powstrzymania się od powrotu do przestępstwa. Jest to cel niejako perspektywiczny, dalekosiężny, mający szansę realizacji w przyszłości, po odbyciu kary (zob. K. Postulski, Kodeks karny wykonawczy , LEX el., komentarz do art. 43la). Formułując zarzuty w zażaleniu obrońca skazanego zapomina ponadto, że z odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie powinny korzystać osoby, które lekceważą porządek prawny (zob. postanowienie SA w Krakowie z 8.01.2018., II AKzw 1076/17, LEX 2566965). Skoro zaś K. W. był wielokrotnie karany za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, to słusznie przyjmuje Sąd Okręgowy, że świadczy to o nieskuteczności stosowanych wobec niego środków probacyjnych i kar wolnościowych. Wskazane okoliczności nie pozwalają uwierzyć w deklarowane przez skazanego przewartościowanie postawy i uznania zasadności stanowiska zażalenia, iż K. W. z pewnością respektuje porządek prawny, a ponadto daje gwarancję należytego wykonywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. W konsekwencji zupełnie chybiona jest konkluzja zażalenia, iż prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego winna prowadzić do wniosku, że wobec skazanego K. W. istnieje pozytywna prognoza kryminologiczna, a zatem spełnione zostały przesłanki do obdarzenia skazanego dobrodziejstwem odbywania zastępczej kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Niewątpliwie bowiem w zachowaniu K. W. jest kilka pozytywnych sygnałów świadczących o rozpoczętym procesie resocjalizacji i co najmniej werbalnym zdiagnozowaniu przyczyn wchodzenia w konflikt z prawem. Jest jednak równocześnie w dalszym ciągu kilka czynników wskazujących, że proces ten niewątpliwie nie jest nie tylko zakończony, ale także utrwalony, co ma decydujące znaczenie dla ustalenia, że w sytuacji procesowej skazanego nie zostały zrealizowane przesłanki z art. 67 § 1 k.k.w. , pozwalające na ustalenie, że cele orzeczonej kary pozbawienia wolności zostaną zrealizowane przy zastosowaniu systemu dozoru elektronicznego. Ponieważ w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności K. W. nie pracuje zarobkowo, co uniemożliwia mu uzyskiwanie dochodów i nie ma żadnego majątku, to Sąd Apelacyjny uznał, iż uiszczenie przez niego kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym byłoby zbyt uciążliwe. Dlatego też, na zasadzie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w. zwolnił skazanego od ich zapłaty. W tych warunkach Sąd Apelacyjny orzekł jak w dyspozytywnej części postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI