II AKzw 1206/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny utrzymał w mocy postanowienie Sądu Okręgowego o udzieleniu warunkowego przedterminowego zwolnienia skazanemu, oddalając zażalenie prokuratora.
Prokurator zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego o udzieleniu skazanemu S.H. warunkowego przedterminowego zwolnienia, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i brak podstaw do przekonania o przestrzeganiu porządku prawnego. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że choć decyzja wiąże się z ryzykiem, nowelizacja art. 77 § 1 k.k. zrezygnowała z przypisywania kluczowej wagi sposobowi życia przed popełnieniem przestępstwa, a pozytywne aspekty resocjalizacji skazanego (dobre zachowanie w więzieniu, zaangażowanie, krytyczny stosunek do czynów, kontakt z rodziną, zapewnione mieszkanie) uzasadniają udzielenie zwolnienia.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku rozpoznał zażalenie prokuratora na postanowienie Sądu Okręgowego w Białymstoku, które udzieliło skazanemu S.H. warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności. Prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że analiza przesłanek z art. 77 § 1 k.k. (w tym uprzednia karalność, okoliczności popełnienia przestępstw i zachowanie w trakcie odbywania kary) nie uzasadnia przekonania o przestrzeganiu przez skazanego porządku prawnego po zwolnieniu. Sąd Apelacyjny nie uwzględnił zażalenia. Zważył, że choć udzielenie zwolnienia wiąże się z pewnym ryzykiem, ustawodawca od 2012 roku zrezygnował z przyznawania sposobowi życia przed popełnieniem przestępstwa rangi przesłanki ustawowej determinującej decyzję. Podkreślono, że proces resocjalizacji jest dynamiczny, a idea poprawy dotyczy wszystkich skazanych. Sąd Apelacyjny docenił pozytywne aspekty resocjalizacji S.H., takie jak bardzo dobre zachowanie w zakładzie karnym (potwierdzone nagrodami), zaangażowanie w program resocjalizacji, krytyczny stosunek do popełnionych czynów, udział w zajęciach kulturalno-oświatowych, wcześniejsze sumienne zatrudnienie, stały kontakt z rodziną oraz zapewnione miejsce zamieszkania po opuszczeniu więzienia. Mimo wysokiego stopnia społecznej szkodliwości popełnionych przestępstw, sąd uznał, że nie stanowi to samoistnej przeszkody dla zwolnienia, gdy spełnione są pozostałe przesłanki. Skoro skazany odbył już ponad 6 lat i 10 miesięcy z orzeczonej kary 8 lat pozbawienia wolności, istnieje wysoka szansa na przestrzeganie przez niego porządku prawnego. Dodatkowo, na skazanego nałożono obowiązek poddania się dozorowi kuratora sądowego przez okres próby wynoszący 2 lata. Sąd Apelacyjny podkreślił, że sędziowskie przekonanie co do prognozy kryminologicznej, oparte na racjonalnej ocenie wszystkich przesłanek, zasługuje na ochronę i nie może być skutecznie zakwestionowane jedynie na podstawie odmiennej oceny dowodów przez stronę skarżącą, bez wykazania konkretnych uchybień.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, przesłanki do udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia zostały spełnione.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że pozytywne aspekty resocjalizacji skazanego (dobre zachowanie w zakładzie karnym, zaangażowanie, krytyczny stosunek do czynów, kontakt z rodziną, zapewnione mieszkanie) oraz zmiana przepisów (rezygnacja z kluczowej wagi sposobu życia przed popełnieniem przestępstwa) uzasadniają udzielenie zwolnienia, pomimo odbycia znacznej części kary i wcześniejszej karalności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Strona wygrywająca
skazany S. H.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. H. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Białymstoku | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 77 § 1
Kodeks karny
Z dniem 1 stycznia 2012 roku zrezygnowano z przyznania 'sposobowi życia przed popełnieniem przestępstwa' rangi przesłanki ustawowej determinującej decyzję o warunkowym przedterminowym zwolnieniu. Idea resocjalizacji i szansy poprawy dotyczy wszystkich skazanych, a nie można a priori zakładać, że pewna kategoria sprawców jest trwale 'niepoprawna'.
Pomocnicze
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Wskazano, że do ingerencji w warstwę merytoryczną orzeczenia potrzebne jest wykazanie konkretnych uchybień mających wpływ na treść orzeczenia, a nie jedynie odmienna ocena dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozytywne zachowanie skazanego w zakładzie karnym (nagrody, zaangażowanie w resocjalizację, krytyczny stosunek do czynów). Zapewnione miejsce zamieszkania i kontakt z rodziną po opuszczeniu zakładu karnego. Zmiana przepisów Kodeksu karnego (art. 77 § 1 k.k.) od 2012 r., która zredukowała znaczenie sposobu życia przed popełnieniem przestępstwa. Idea resocjalizacji i dania szansy na powrót do społeczeństwa. Odbycie znacznej części orzeczonej kary (ponad 6 lat i 10 miesięcy z 8 lat). Nałożenie dozoru kuratora sądowego jako dodatkowego zabezpieczenia.
Odrzucone argumenty
Uprzednia karalność skazanego. Okoliczności popełnienia przestępstw. Wysoki stopień społecznej szkodliwości popełnionych przestępstw. Argumentacja prokuratora o braku podstaw do przekonania o przestrzeganiu porządku prawnego.
Godne uwagi sformułowania
"Proces resocjalizacji jest bowiem zjawiskiem zmiennym i dynamicznym." "Idea resocjalizacji i szansy poprawy dotyczy wszystkich skazanych." "Nie można zatem a priori zakładać, że z uwagi na swą przeszłość pewna kategoria sprawców musi być trwale 'niepoprawna' i tym samym wyłączona z możliwości korzystania z instytucji probacji, gdy z stanowiłoby to zaprzeczenie celów kary i idei resocjalizacji." "Sędziowskie przekonanie, co do prognozy kryminologicznej kształtuje się swobodnie i zasługuje na ochronę, jeśli powzięte jest racjonalnie po uwzględnieniu wszystkich przesłanek." "Sąd wyższego rzędu nie powinien zatem deprecjonować decyzji Sądu meriti bez stwierdzenia w nich widocznych i konkretnych błędów lub uchybień."
Skład orzekający
Dariusz Czajkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek warunkowego przedterminowego zwolnienia po nowelizacji art. 77 § 1 k.k., znaczenie pozytywnych aspektów resocjalizacji w procesie decyzyjnym, rola sądu wyższej instancji w ocenie decyzji sądu pierwszej instancji w postępowaniu wykonawczym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej (zażalenie na postanowienie o warunkowym zwolnieniu) i indywidualnych okoliczności skazanego. Zmiany w przepisach mogą wpływać na jego aktualność w przyszłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia szanse skazanego na powrót do społeczeństwa, biorąc pod uwagę zarówno przeszłość, jak i postępy w resocjalizacji, co jest istotne z punktu widzenia celów kary.
“Czy przeszłość zawsze skreśla szansę na wolność? Sąd Apelacyjny o resocjalizacji i warunkowym zwolnieniu.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II AKzw 1206/13 POSTANOWIENIE Dnia 11 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący : SSA Dariusz Czajkowski Protokolant : Agnieszka Rezanow-Stöcker przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Białymstoku – Małgorzaty Gasińskiej-Werpachowskiej po rozpoznaniu w sprawie S. H. s. M. zażalenia prokuratora na postanowienie Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt IV Kow 1198/13/wz w przedmiocie udzielenia warunkowego zwolnienia na podstawie art.437§1k.p.k. p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 maja 2013r. Sąd Okręgowy w Białymstoku udzielił skazanemu S. H. warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności. Postanowienie to w całości zaskarżył prokurator, zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, mający wpływ na jego treść, polegający na uznaniu, że skazany S. H. pomimo nie odbycia kary w całości będzie przestrzegał porządku prawnego i nie popełni przestępstwa, podczas gdy analiza przesłanek zawartych w art. 77§1 k.k. związanych z uprzednia karalnością, okoliczności popełnienia przestępstw oraz jego zachowanie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności nie uzasadniają przekonania, iż skazany po zwolnieniu będzie przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności, że nie popełni przestępstwa. Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i odmowę udzielenia skazanemu warunkowego przedterminowego zwolnienia. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie na uwzględnienie nie zasługiwało. Sąd Okręgowy dokonał należytej analizy i oceny okoliczności przedmiotowej sprawy, wyprowadzając wnioski, które Sąd Apelacyjny podziela. Nie ulega wątpliwości, że decyzja o udzieleniu A. H. warunkowego przedterminowego zwolnienia jest obarczona pewnym ryzykiem, zresztą jak w każdej podobnej sytuacji, w której fakty związane z trybem życia skazanego przed osadzeniem nie przemawiają na jego korzyść. Zauważyć jednak należy, że ustawodawca z dniem 1 stycznia 2012 roku zrezygnował w zapisie art. 77 § 1 k.k. z przyznania ,,sposobowi życia przed popełnieniem przestępstwa” rangi przesłanki ustawowej, która ma determinować decyzję o warunkowym przedterminowym zwolnieniu. Proces resocjalizacji jest bowiem zjawiskiem zmiennym i dynamicznym. I chociaż nie można zapomnieć o zachowaniu skazanego z przeszłości, to jednak idea resocjalizacji i szansy poprawy dotyczy wszystkich skazanych. Nie można zatem a priori zakładać, że z uwagi na swą przeszłość pewna kategoria sprawców musi być trwale ,,niepoprawna” i tym samym wyłączona z możliwości korzystania z instytucji probacji, gdy z stanowiłoby to zaprzeczenie celów kary i idei resocjalizacji. Do celów tych należy bowiem nie tylko sprawiedliwa odpłata i prewencja, ale również wynikające z zasad humanitaryzmu danie skazanemu szansy na powrót do społeczeństwa, gdy cele te wydają się osiągnięte. Tak w ocenie Sądu Apelacyjnego jest w sprawie niniejszej i nie przekonują w tym zakresie odmienne kontrargumenty zażalenia prokuratora. Skarżący nie podnosi, bowiem we wniesionym środku odwoławczym przekonywujących powodów, podważających trafność stanowiska Sądu penitencjarnego. Zaprezentował jedynie inną od sądowej ocenę dowodów, z której też wyprowadził własne, odmienne wnioski. Pamiętając o uprzedniej karalności skazanego i okolicznościach popełnionych czynów, które niewątpliwie przemawiają na jego niekorzyść, nie można jednak zapominać o przesłankach pozytywnych. Zachowanie S. H. w zakładzie karnym jest bardzo dobre, o czym świadczą otrzymywane przez niego wielokrotnie nagrody. Skazany zaangażował się w proces resocjalizacji. Karę odbywa w systemie programowanego oddziaływania. Zadania wynikające z tego programu realizuje w sposób właściwy. Prezentuje krytyczny stosunek do popełnionych czynów i dotychczasowego trybu życia. Chętnie bierze udział w zajęciach kulturalno-oświatowych. Skazany wykonywał wcześniej zatrudnienie, łącznie przez okres 3 lat jako kucharz i przez około rok jako pracownik pralni. Z obowiązków pracowniczych wywiązywał się sumiennie. Ponadto skazany utrzymuje stały i serdeczny kontakt z rodziną. Po opuszczeniu zakładu karnego ma zapewnione miejsce zamieszkania. Niewątpliwie popełnione przez skazanego przestępstwa charakteryzują się wysokim stopniem społecznej szkodliwości, jednakże wbrew twierdzeniom skarżącego, nie może to stanowić samoistnej przeszkody dla udzielenia warunkowego zwolnienia w sytuacji, gdy spełnione zostały pozostałe przesłanki, o których mowa w art. 77 § 1 k.k. . Gdy się zważy powyższe oraz fakt, że skazany odbył już ponad 6 lat i 10 miesięcy z orzeczonej kary 8 lat pozbawienia wolności - zasadnie można twierdzić, że pomimo wcześniejszego zwolnienia istnieje wysoka szansa na to, że na wolności będzie on przestrzegał porządku prawnego, a w przyszłości nie powróci na drogę przestępstwa, potwierdzając tym samym, że jego poprawne zachowanie w czasie pobytu w zakładzie karnym ma charakter trwały, a deklaracje poszanowania prawa są szczere. Udzielając zaś warunkowego przedterminowego zwolnienia, obok nałożonych na skazanego ograniczeń, oddano go pod dozór kuratora sądowego, który przez okres 2 lat próby od zwolnienia z zakładu karnego będzie kontrolował jego zachowanie i realizowanie nałożonych obowiązków. Podkreślić przy tym należy, że sędziowskie przekonanie, co do prognozy kryminologicznej kształtuje się swobodnie i zasługuje na ochronę, jeśli powzięte jest racjonalnie po uwzględnieniu wszystkich przesłanek. Bez wykazania konkretnych uchybień przekonania tego nie można skutecznie zakwestionować jedynie na podstawie odmiennych założeń. W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał zarzucanego błędu w ustaleniach faktycznych, zaprezentował jedynie ich odmienną ocenę. Na koniec podnieść należy, że w postępowaniu wykonawczym wiedza Sądu I instancji na temat skazanego jest niewątpliwie bogatsza o bardzo ważne doświadczenie bezpośredniego z nim kontaktu w toku posiedzenia w zakładzie karnym, czego pozbawiony jest Sąd Apelacyjny. Sąd wyższego rzędu nie powinien zatem deprecjonować decyzji Sądu meriti bez stwierdzenia w nich widocznych i konkretnych błędów lub uchybień. Fakt, że pewne okoliczności wynikające z akt sprawy mogą być ocenione odmiennie i budzić – jak prawie każda sądowa decyzja- kontrowersje jednej ze stron postępowania, nie może być wystarczającą podstawą do ingerencji w warstwę merytoryczną wydanych orzeczeń. Aby do takiej ingerencji doszło, powinny być spełnione wszystkie przesłanki warunkujące skuteczność wniesionego środka zaskarżenia, o których mowa w art. 438 pkt. 2 i 3 k.p.k. , związane z wpływem uchybienia na treść orzeczenia. Stąd też nie doszukując się podstaw do zmiany spornej decyzji, Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI