II AKZ 705/15

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2015-12-09
SAOSKarneśrodki zapobiegawczeŚredniaapelacyjny
areszt tymczasowyśrodki zapobiegawczekodeks postępowania karnegozażalenieprzedłużenie aresztuobawa ucieczkigroźba surowej kary

Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy postanowienie o przedłużeniu tymczasowego aresztowania oskarżonego D.L., uznając zasadność obaw o ucieczkę i ukrywanie się ze względu na grożącą surową karę i brak stałego miejsca pobytu.

Obrońca oskarżonego D.L. złożył zażalenie na postanowienie o przedłużeniu tymczasowego aresztowania, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie zasady minimalizacji środków zapobiegawczych. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że tymczasowe aresztowanie jest nadal konieczne ze względu na spełnienie przesłanek ogólnych (art. 249 § 1 k.p.k.) i szczególnych (art. 258 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.k.), w tym uzasadnioną obawę ucieczki, ukrywania się oraz groźbę surowej kary, a także brak stałego miejsca pobytu oskarżonego.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał zażalenie obrońcy oskarżonego D.L. na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 9 listopada 2015 roku, które przedłużyło stosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania do dnia 26 lutego 2016 roku. Obrońca zarzucił sądowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że nie jest wystarczające stosowanie innego środka zapobiegawczego niż tymczasowe aresztowanie, co stanowi naruszenie zasady minimalizacji. Podniósł również, że sąd bezpodstawnie przyjął, iż oskarżony będzie utrudniał postępowanie, jedynie ze względu na zagrożenie surową karą. Sąd Apelacyjny nie uwzględnił zażalenia, stwierdzając, że sąd I instancji prawidłowo wskazał na konieczność dalszego stosowania tymczasowego aresztowania. Uzasadniono to spełnieniem ogólnej przesłanki stosowania środka zapobiegawczego (art. 249 § 1 k.p.k.) oraz przesłanek szczególnych: zagrożenia surową karą (art. 258 § 2 k.p.k.) i uzasadnionej obawy ucieczki i ukrywania się (art. 258 § 1 pkt 1 k.p.k.). Sąd podkreślił, że zebrany materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia dużego prawdopodobieństwa popełnienia zarzucanych czynów. Wskazano, że groźba wymierzenia surowej kary (ponad 8 lat pozbawienia wolności) uzasadnia obawy utrudniania postępowania. Dodatkowo, brak stałego miejsca pobytu oskarżonego uzasadnia obawę ucieczki lub ukrywania się. Sąd uznał, że środki o charakterze wolnościowym nie byłyby wystarczająco efektywne. Nie stwierdzono również okoliczności z art. 259 k.p.k. nakazujących odstąpienie od stosowania tymczasowego aresztowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, utrzymanie tymczasowego aresztowania jest uzasadnione, ponieważ spełnione zostały przesłanki ogólne (art. 249 § 1 k.p.k.) i szczególne (art. 258 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.k.), w tym uzasadniona obawa ucieczki, ukrywania się oraz groźba surowej kary.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia dużego prawdopodobieństwa popełnienia zarzucanych czynów. Groźba wymierzenia surowej kary (ponad 8 lat pozbawienia wolności) oraz brak stałego miejsca pobytu oskarżonego uzasadniają obawy utrudniania postępowania, ucieczki lub ukrywania się. Środki wolnościowe nie byłyby wystarczająco efektywne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strony

NazwaTypRola
D. L.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratura Apelacyjna w Katowicachorgan_państwowyprokurator
J. T.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 249 § 1

Kodeks postępowania karnego

Ogólna przesłanka stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania.

k.p.k. art. 258 § 2

Kodeks postępowania karnego

Przesłanka szczególna stosowania tymczasowego aresztowania - zagrożenie surową karą.

k.p.k. art. 258 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przesłanka szczególna stosowania tymczasowego aresztowania - uzasadniona obawa ucieczki i ukrywania się oskarżonego.

k.k. art. 280 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 157 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 64 § 2

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 257 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada minimalizacji w zakresie stosowania środków zapobiegawczych.

k.p.k. art. 259

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spełnienie ogólnej przesłanki stosowania tymczasowego aresztowania (art. 249 § 1 k.p.k.). Spełnienie szczególnych przesłanek stosowania tymczasowego aresztowania: zagrożenie surową karą (art. 258 § 2 k.p.k.) oraz uzasadniona obawa ucieczki i ukrywania się oskarżonego (art. 258 § 1 pkt 1 k.p.k.). Duże prawdopodobieństwo popełnienia przez oskarżonego zarzucanych mu czynów. Brak stałego miejsca pobytu oskarżonego jako podstawa obawy ucieczki lub ukrywania się. Skuteczność tymczasowego aresztowania w zapobieganiu ucieczce i ukrywaniu się w porównaniu do środków wolnościowych.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że nie jest wystarczające stosowanie innego środka zapobiegawczego niż tymczasowe aresztowanie. Zarzut naruszenia zasady minimalizacji w zakresie stosowania środków zapobiegawczych (art. 257 § 1 k.p.k.). Zarzut bezpodstawnego przyjęcia, że oskarżony przebywając na wolności będzie utrudniał postępowanie, tylko ze względu na zagrożenie ustawowe surową karą.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie w dalszym ciągu koniecznym jest stosowanie wobec oskarżonego D. L. najsurowszego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania spełnione zostały przesłanki, od których możliwość ta jest uzależniona zebrany w sprawie materiał dowodowy (...) stanowi podstawę do stwierdzenia dużego prawdopodobieństwa popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu biorąc pod uwagę przekraczające 8 lat pozbawienia wolności zagrożenie ustawowe zarzucanego oskarżonemu czynu grozi mu wymierzenie surowej kary źródłem obaw w tym zakresie jest bowiem wyłącznie groźba wymierzenia surowej kary realna obawa ucieczki lub ukrywania się uzasadniona jest w świetle braku stałego miejsca pobytu oskarżonego środki zapobiegawcze o charakterze nieizolacyjnym – ze swej istoty znaczniej mniej efektywne – nie są w stanie ich skutecznie wyeliminować w sprawie nie doszło do naruszenia wymogu z art. 257 § 1 k.p.k.

Skład orzekający

Mariusz Żak

przewodniczący-sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania tymczasowego aresztowania w przypadku zagrożenia surową karą i braku stałego miejsca pobytu, interpretacja zasady minimalizacji środków zapobiegawczych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji procesowej, orzeczenie dotyczy środka zapobiegawczego, a nie meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania karnego – stosowania tymczasowego aresztowania. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących środków zapobiegawczych.

Czy groźba surowej kary zawsze usprawiedliwia areszt tymczasowy? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II AKz 705/15 POSTANOWIENIE Dnia 9 grudnia 2015 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący-Sędzia: SA Mariusz Żak Protokolant: Bożena Waniek przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Małgorzaty Bednarek po rozpoznaniu w sprawie przeciwko D. L. ( L. ) oskarżonemu o przestępstwo z art. 280 § 2 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. zażalenia obrońcy oskarżonego na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 9 listopada 2015 roku, XXI K 199/15 w przedmiocie określenia czasu trwania tymczasowego aresztowania na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 listopada 2015 roku, XXI K 199/15, Sąd Okręgowy w Katowicach przedłużył stosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, zastosowanego wobec oskarżonego D. L. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej z dnia 31 sierpnia 2015 roku, sygn. akt II Kp 189/15 i określił dalszy czas jego trwania do dnia 26 lutego 2016 roku do godz. 21:45. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł obrońca oskarżonego zarzucając Sądowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w stosunku do oskarżonego nie jest wystarczające stosowanie innego środka zapobiegawczego niż tymczasowe aresztowanie i tym samym niezastosowanieart. 257 § 1 k.p.k. , stanowiące naruszenie zasady minimalizacji w zakresie stosowania środków zapobiegawczych, a także bezpodstawne przyjęcie, że oskarżony przebywając na wolności będzie utrudniał postępowanie, tylko ze względu na zagrożenie ustawowe surową karą. Wskazując na powyższe podstawy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ewentualnie zastosowanie wobec oskarżonego środków zapobiegawczych o charakterze wolnościowym. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że w dalszym ciągu koniecznym jest stosowanie wobec oskarżonego D. L. najsurowszego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, jak również spełnione zostały przesłanki, od których możliwość ta jest uzależniona. Spełniona bowiem została zarówno ogólna przesłanka stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania ( art. 249 § 1 k.p.k. ), jak również przesłanki szczególne w postaci zagrożenia surową karą ( art. 258 § 2 k.p.k. ) oraz uzasadnionej obawy ucieczki i ukrywania się oskarżonego ( art. 258 § 1 pkt 1 k.p.k ). Odnosząc się do pierwszej z ww. przesłanek wyjaśnienia wymaga, że wprawdzie kategoryczne ustalenia faktów oraz ostateczne określenie kwalifikacji prawnej będą miały miejsce na etapie wyrokowania, jednakże na obecnym etapie Sąd Okręgowy słusznie wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci: wyjaśnień oskarżonego (w których przyznaje się do popełnienia zarzuconego czynu), zeznań pokrzywdzonego ( J. T. ), protokołu okazania, opinii sądowo – lekarskiej, protokołu przeszukania oskarżonego, stanowi podstawę do stwierdzenia dużego prawdopodobieństwa popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu z art. 280 § 2 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. Odnosząc się z kolei do spełnienia przesłanek szczególnych stosowania tymczasowego aresztowania należy wyjaśnić, że biorąc pod uwagę przekraczające 8 lat pozbawienia wolności zagrożenie ustawowe zarzucanego oskarżonemu czynu grozi mu wymierzenie surowej kary. Jeśli zaś weźmie się pod uwagę prawdopodobne okoliczności jego popełnienia, uprzednią karalność oskarżonego oraz negatywny wywiad środowiskowy, wówczas groźba ta ma charakter realny. Jak zaś wprost wynika z art. 258 § 2 k.p.k. groźba wymierzenia surowej kary może wskazywać na istnienie obaw utrudniania prawidłowego toku postępowania, o których mowa w art. 258 § 1 k.p.k. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego, stwierdziwszy zagrożenie surową karą Sąd może stosować ww. środek zapobiegawczy nawet wówczas gdy z materiału dowodowego nie wynika, by oskarżony podejmował jakiekolwiek próby destabilizowania toku postępowania, czy to poprzez próby matactwa czy ukrywania się lub ucieczki. Źródłem obaw w tym zakresie jest bowiem wyłącznie groźba wymierzenia surowej kary. W przedmiotowej sprawie spełniona została również przesłanka z art. 258 § 1 pkt. 1 k.p.k. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że realna obawa ucieczki lub ukrywania się uzasadniona jest w świetle braku stałego miejsca pobytu oskarżonego, który po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności mieszkał krótkotrwale w wielu miejscach. W świetle powyższego, biorąc pod uwagę charakter przyczyn uzasadniających stosowanie tymczasowego aresztowania, środki zapobiegawcze o charakterze nieizolacyjnym – ze swej istoty znaczniej mniej efektywne – nie są w stanie ich skutecznie wyeliminować. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego, w sprawie nie doszło do naruszenia wymogu z art. 257 § 1 k.p.k. , a stosowany środek zapobiegawczy nie jest nadmierny i nie przestał spełniać swe funkcje zabezpieczające proces, przeradzając się w antycypację przyszłej kary. Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się również okoliczności z art. 259 k.p.k. , które mogłyby wskazywać na potrzebę odstąpienia od stosowania tymczasowego aresztowania. Zażalenie nie zawiera zatem jakichkolwiek argumentów, które mogłyby powodować zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia, a w konsekwencji Sąd Apelacyjny postanowił jak w części dyspozytywnej. Z. - odpis postanowienia doręczyć oskarżonemu i jego obrońcy, - zwrócić akta sprawy. Katowice, dnia 9 grudnia 2015 roku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI