II AKz 701/19

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2019-08-06
SAOSKarneśrodki zapobiegawczeŚredniaapelacyjny
areszt tymczasowyśrodki zapobiegawczezażalenieprzedłużenie aresztukodeks postępowania karnegosąd apelacyjnysąd okręgowyzbrodnia

Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy postanowienie o przedłużeniu tymczasowego aresztowania, uznając, że nadal istnieją przesłanki do stosowania tego środka zapobiegawczego.

Obrońca oskarżonego M. J. złożył zażalenie na postanowienie o przedłużeniu tymczasowego aresztowania, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że zarówno ogólna przesłanka stosowania środków zapobiegawczych (art. 249 § 1 k.p.k.), jak i szczególna przesłanka dotycząca zagrożenia surową karą (art. 258 § 2 k.p.k.) nadal są aktualne. Sąd podkreślił, że zarzucany czyn jest zbrodnią, a groźba wymierzenia surowej kary jest realna, co uzasadnia stosowanie izolacyjnego środka zapobiegawczego.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał zażalenie obrońcy oskarżonego M. J. na postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 24 lipca 2019 roku, które przedłużyło stosowanie tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego do dnia 11 listopada 2019 roku. Obrońca zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 249 § 1 k.p.k., art. 258 § 2 k.p.k. i art. 257 § 1 k.p.k., domagając się uchylenia aresztu i zastosowania wolnościowych środków zapobiegawczych. Sąd Apelacyjny nie uwzględnił zażalenia, stwierdzając, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, iż nadal istnieją podstawy do stosowania tymczasowego aresztowania. Sąd odwoławczy wskazał, że dowody zgromadzone w sprawie, w tym zeznania pokrzywdzonego, wskazują na duże prawdopodobieństwo popełnienia zarzucanego czynu. Ponadto, kwalifikacja prawna czynu (zbrodnia z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k.) oraz okoliczności jego popełnienia, w tym działanie z osobą nieletnią, uzasadniają obawę wymierzenia surowej kary, co stanowi szczególną przesłankę stosowania izolacyjnego środka zapobiegawczego zgodnie z art. 258 § 2 k.p.k. Sąd podkreślił, że ta przesłanka ma charakter domniemania prawnego i nie wymaga dowodowego wykazywania konkretnych działań destabilizujących postępowanie. Odnosząc się do wymogów Konwencji o ochronie praw człowieka, sąd stwierdził, że postępowanie jest prowadzone sprawnie, a interes publiczny oraz cechy oskarżonego uzasadniają dalsze stosowanie aresztu. Sąd odwoławczy uznał również, że nie naruszono zasady minimalizacji środków zapobiegawczych, a środki wolnościowe byłyby mniej efektywne. Czas, na jaki przedłużono areszt, powinien być wystarczający na wydanie wyroku przez sąd pierwszej instancji. Nie stwierdzono również okoliczności wyłączających stosowanie aresztu na podstawie art. 259 k.p.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do dalszego stosowania tymczasowego aresztowania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że nadal aktualne są ogólna przesłanka stosowania środków zapobiegawczych (art. 249 § 1 k.p.k.) ze względu na duże prawdopodobieństwo popełnienia czynu, oraz szczególna przesłanka z art. 258 § 2 k.p.k. ze względu na zagrożenie wymierzenia surowej kary za zarzucaną zbrodnię.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia w pkt. 1.

Strona wygrywająca

Prokurator

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 249 § 1

Kodeks postępowania karnego

Ogólna przesłanka stosowania środków zapobiegawczych; występowanie dużego prawdopodobieństwa popełnienia zarzucanego czynu.

k.p.k. art. 258 § 2

Kodeks postępowania karnego

Szczególna przesłanka stosowania izolacyjnego środka zapobiegawczego; zarzucony czyn zagrożony karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 8 lat, i wymierzenie surowej kary jest realne.

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

Czynność sprawcza w kontekście usiłowania przestępstwa.

k.k. art. 280 § 2

Kodeks karny

Kwalifikacja prawna czynu (rozbój z użyciem niebezpiecznego narzędzia lub w inny szczególnie niebezpieczny sposób).

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 257 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada minimalizacji środków zapobiegawczych; konieczność stosowania najłagodniejszego środka, który skutecznie zabezpieczy tok postępowania.

k.p.k. art. 249 § 1

Kodeks postępowania karnego

Ogólna przesłanka stosowania środków zapobiegawczych.

k.p.k. art. 257 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada minimalizacji środków zapobiegawczych.

k.p.k. art. 259

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności wyłączające stosowanie tymczasowego aresztowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrzymanie w mocy tymczasowego aresztowania jest uzasadnione ze względu na duże prawdopodobieństwo popełnienia zarzucanego czynu. Zagrożenie wymierzenia surowej kary za zarzucaną zbrodnię stanowi przesłankę do stosowania izolacyjnego środka zapobiegawczego. Obecny etap postępowania wymaga stosowania tymczasowego aresztowania jako najskuteczniejszego środka zabezpieczającego tok postępowania. Postępowanie jest prowadzone sprawnie, a interes publiczny uzasadnia dalsze stosowanie aresztu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa procesowego przez Sąd Okręgowy. Brak podstaw do dalszego stosowania tymczasowego aresztowania. Możliwość zastosowania wolnościowych środków zapobiegawczych. Naruszenie zasady minimalizacji środków zapobiegawczych.

Godne uwagi sformułowania

aktualne pozostają zarówno ogólna przesłanka stosowania środków zapobiegawczych, o jakiej mowa w art. 249 § 1 k.p.k., jak również przesłanka szczególna zawarta w art. 258 § 2 k.p.k. groźba wymierzenia surowej kary – w przypadku stwierdzenia jego sprawstwa i winy – jawi się jako realna, a nie jedynie hipotetyczna. groźba surowej kary rodzi domniemanie prawne, iż oskarżony może podejmować próby bezprawnych działań mogących destabilizować prawidłowy tok postępowania. dla zasadności stosowania aresztowania w kontekście art. 5 ust. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ma znaczenie sprawność i celowość podejmowanych czynności obecny etap postępowania sądowego prawidłowo może zabezpieczyć jedynie dalsze stosowanie tymczasowego aresztowania. Nie ma przy tym podstaw, aby uznać, że środki o charakterze wolnościowym, wobec ich oczywiście mniejszej efektywności, prawidłowo zabezpieczą dalszy tok niniejszego postępowania.

Skład orzekający

Wiesław Kosowski

przewodniczący

Mirosław Ziaja

sprawozdawca

Karina Maksym

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania tymczasowego aresztowania w sprawach o zbrodnie, w szczególności gdy istnieje obawa wymierzenia surowej kary."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów k.p.k. w kontekście środka zapobiegawczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania karnego - stosowania tymczasowego aresztowania, co jest istotne dla prawników procesowych. Interpretacja przesłanek z art. 258 § 2 k.p.k. jest kluczowa.

Czy tymczasowe aresztowanie jest zawsze konieczne, gdy grozi surowa kara? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II AKz 701/19 POSTANOWIENIE Dnia 6 sierpnia 2019 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: Sędzia SA Wiesław Kosowski Sędzia SA Mirosław Ziaja (spr.) Sędzia SO (del.) Karina Maksym Protokolant:Karolina Jach po rozpoznaniu w sprawie M. J. ( J. ) oskarżonego o przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k. zażalenia obrońcy oskarżonego na pkt 1 postanowienia Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 24 lipca 2019 roku, sygn. akt IV K 82/19 w przedmiocie dalszego określenia czasu trwania tymczasowego aresztowania na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie w pkt. 1. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 lipca 2019 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach, sygn. akt IV K 82/19, na podstawie art. 249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k. , w pkt. 1 przedłużył stosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego M. J. , zastosowanego postanowieniem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 19 listopada 2018 roku, sygn. akt IX Kp 1023/18 i określił termin jego stosowania do dnia 11 listopada 2019 roku, do godz. 7:30. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł obrońca M. J. , zarzucając mu obrazę przepisów prawa procesowego, mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 249 § 1 k.p.k. , art. 258 § 2 k.p.k. i art. 257 § 1 k.p.k. W konsekwencji skarżący domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego z jednoczesnym zastosowanie wolnościowych środków zapobiegawczych. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Zażalenie obrońcy oskarżonego nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd Okręgowy w Gliwicach słusznie uznał, że wobec oskarżonego M. J. na obecnym etapie postępowania sądowego aktualne pozostają zarówno ogólna przesłanka stosowania środków zapobiegawczych, o jakiej mowa w art. 249 § 1 k.p.k. , jak również przesłanka szczególna zawarta w art. 258 § 2 k.p.k. Sąd I instancji prawidłowo wskazał okoliczności przemawiające za istnieniem ogólnej, materialnej przesłanki stosowania środków zapobiegawczych, o której mowa w przepisie art. 249 § 1 k.p.k. Na występowanie dużego prawdopodobieństwa popełnienia przez M. J. zarzucanego mu czynu przemawiają dowody zgromadzone w sprawie, podane w treści zaskarżonego postanowienia, w tym głównie w postaci zeznań pokrzywdzonego. Istnienie dużego prawdopodobieństwa popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu nie przesądza o jego sprawstwie i winie, czy też przyjętej kwalifikacji prawnej, albowiem ustalenia te należą do sądu meriti na etapie wyrokowania w sprawie. Nadto, wbrew twierdzeniom skarżącego, okoliczności niniejszej sprawy w dalszym ciągu uzasadniają potrzebę zabezpieczenia postępowania poprzez kolejne przedłużenie tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego M. J. . W ocenie Sądu Apelacyjnego, wbrew obszernym argumentom obrońcy oskarżonego i powołanym na ich poparcie licznym judykatom, w przedmiotowej sprawie w dalszym ciągu aktualna pozostaje szczególna przesłanka uzasadniająca konieczność dalszego stosowania względem M. J. izolacyjnego środka zapobiegawczego, określona w art. 258 § 2 k.p.k. Zgodnie z powszechnie akceptowanym orzecznictwem przesłanka ta stanowi samodzielną podstawę stosowania izolacyjnego środka zapobiegawczego wówczas, gdy zarzucony oskarżonemu czyn zagrożony jest karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 8 lat i jednocześnie wymierzenie w danym konkretnym przypadku surowej kary jest realne. Mając na względzie kwalifikację prawną czynu, którego popełnienie zarzucono oskarżonemu, tj. zbrodni z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k. , a także okoliczności towarzyszące popełnieniu przestępstwa, charakter czynu, jego wysoką społeczną szkodliwość, działanie wspólnie i w porozumieniu z osobą nieletnią, groźba wymierzenia surowej kary – w przypadku stwierdzenia jego sprawstwa i winy – jawi się jako realna, a nie jedynie hipotetyczna. W orzecznictwie funkcjonuje pogląd, że groźba surowej kary rodzi domniemanie prawne, iż oskarżony może podejmować próby bezprawnych działań mogących destabilizować prawidłowy tok postępowania. Z uwagi na to, że wskazana w art. 258 § 2 k.p.k. okoliczność ma charakter domniemania prawnego, nie jest konieczne dowodowe wykazywanie, że oskarżony podejmował w przeszłości konkretne działania w tym kierunku (por. np. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 3.11.2011 r., sygn. akt II AKz 708/11, LEX nr 1102946, KZS 2012/1/73, Prok.i Pr.-wkł. 2012/4/3). Mając na uwadze stanowisko obrońcy oskarżonego zawarte w złożonym zażaleniu, należy wskazać, iż dla zasadności stosowania aresztowania w kontekście art. 5 ust. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ma znaczenie sprawność i celowość podejmowanych czynności, rozumianych jako efektywne i pozbawione zbędnej zwłoki działanie w celu ustalenia odpowiedzialności karnej oskarżonego (patrz: wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 11 lipca 2000 roku nr 25792/94). Badając to, należy brać pod uwagę stopień zaawansowania postępowania i realne możliwości oskarżonego zakłócenia go, z biegiem czasu malejące, jak też interes publiczny oceniany zarówno przez pryzmat wagi zarzucanego czynu jak możliwe następstwa zakłóceń, a nadto cechy oskarżonego, wyznaczające skutki zagrożenia tymi zakłóceniami tak postępowania jak i społeczności (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt II AKz 194/18, KZS 2018/5/37). Zdaniem tut. Sądu Apelacyjnego, mając na uwadze naprowadzone wyżej przekonania, w dalszym ciągu konieczne jest stosowanie tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego M. J. w oparciu o wskazaną przesłankę. W konsekwencji trzeba uznać, że Sąd Okręgowy nie dopuścił się naruszenia zasady minimalizacji środków zapobiegawczych, wyrażonej w art. 257 § 1 k.p.k. , albowiem obecny etap postępowania sądowego prawidłowo może zabezpieczyć jedynie dalsze stosowanie tymczasowego aresztowania. Mając na uwadze rodzaj i charakter przyjętych obaw, uwzględniając ich nasilenie oraz zagrożenie dla prawidłowego przebiegu postępowania i jednocześnie zasadę ultima ratio stosowania środków zapobiegawczych o charakterze izolacyjnym, należy stwierdzić, że obecny etap postępowania sądowego, będącego niewątpliwie w zaawansowanym stadium, jest w stanie zabezpieczyć tylko izolacyjny środek zapobiegawczy. Nie ma przy tym podstaw, aby uznać, że środki o charakterze wolnościowym, wobec ich oczywiście mniejszej efektywności, prawidłowo zabezpieczą dalszy tok niniejszego postępowania. Na marginesie zaznaczyć trzeba, że obecny czas, na jaki przedłużono tymczasowe aresztowanie wobec oskarżonego, powinien być wystarczający na wydanie wyroku przez sąd I instancji. Sąd odwoławczy nie dostrzegł także okoliczności skutkujących koniecznością odstąpienia od stosowania tymczasowego aresztowania względem oskarżonego M. J. wymienionych w art. 259 k.p.k. Mając na uwadze powyższe wywody, postanowiono jak na wstępie. SSA Mirosław Ziaja SSA Wiesław Kosowski SSO (del.) Karina Maksym ZARZĄDZENIE - odpis postanowienia doręczyć oskarżonemu z pouczeniem o prawomocności oraz jego obrońcy i Prokuratorowi; - zwrócić akta sprawy. Katowice, dnia 6 sierpnia 2019 roku

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI