II AKz 894/19

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2019-09-24
SAOSKarneśrodki zapobiegawczeŚredniaapelacyjny
tymczasowe aresztowanieśrodki zapobiegawczekara pozbawienia wolnościprawidłowy tok postępowaniazażaleniesąd apelacyjnysąd okręgowy

Sąd Apelacyjny uzupełnił podstawę prawną postanowienia o przedłużeniu tymczasowego aresztowania, ale w pozostałym zakresie utrzymał je w mocy, uznając potrzebę zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.

Obrońca oskarżonego D. P. zaskarżył postanowienie o przedłużeniu tymczasowego aresztowania, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów postępowania. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za niezasadne. Stwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał okoliczności uzasadniające przedłużenie aresztu, jednak omyłkowo nie zamieścił w podstawie prawnej art. 249 § 1 k.p.k. Sąd odwoławczy uzupełnił tę podstawę i utrzymał postanowienie w mocy, uznając, że tymczasowe aresztowanie jest nadal konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał zażalenie obrońcy oskarżonego D. P. na postanowienie Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej o przedłużeniu tymczasowego aresztowania. Obrońca zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów postępowania, wnosząc o uchylenie środka zapobiegawczego lub zastosowanie środków nieizolacyjnych. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za niezasadne. Kontrola instancyjna wykazała, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił potrzebę przedłużenia tymczasowego aresztowania w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania. Sąd odwoławczy stwierdził, że omyłkowo nie zamieszczono w podstawie prawnej postanowienia art. 249 § 1 k.p.k., co uzupełnił. Podkreślono, że nadal aktualna jest przesłanka ogólna stosowania środków zapobiegawczych (art. 249 § 1 k.p.k.) oraz przesłanka szczególna z art. 258 § 2 k.p.k., wynikająca z nieprawomocnego skazania na karę 4 lat pozbawienia wolności. Sąd uznał, że tylko izolacyjny środek zapobiegawczy jest w stanie zapewnić prawidłowy tok postępowania na obecnym etapie, a tymczasowe aresztowanie nie przerodziło się w antycypację kary. Okres przedłużenia aresztu uzasadniono toczącym się postępowaniem międzyinstancyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy może zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że jego podstawę prawną uzupełni o przepis art. 249 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy stwierdził, że sąd pierwszej instancji popełnił omyłkę, nie zamieszczając w podstawie prawnej postanowienia art. 249 § 1 k.p.k., który jest podstawową przesłanką stosowania środków zapobiegawczych. Uzupełnienie tej podstawy przez sąd odwoławczy jest dopuszczalne i konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana i utrzymanie w mocy

Strony

NazwaTypRola
D. P.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (15)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 249 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa ogólna stosowania środków zapobiegawczych; potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania i duże prawdopodobieństwo popełnienia zarzucanego czynu.

k.p.k. art. 258 § 2

Kodeks postępowania karnego

Przesłanka szczególna stosowania tymczasowego aresztowania; skazanie nieprawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata.

Pomocnicze

k.p.k. art. 13 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 148 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 258 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 263 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 156 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 157 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 257 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada minimalizacji stosowania środków zapobiegawczych.

k.p.k. art. 249 § 4

Kodeks postępowania karnego

Środki zapobiegawcze mogą być stosowane do chwili rozpoczęcia wykonania kary.

k.p.k. art. 259 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 259 § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania. Duże prawdopodobieństwo popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu. Spełnienie przesłanki szczególnej z art. 258 § 2 k.p.k. (nieprawomocne skazanie na karę 4 lat pozbawienia wolności). Tylko izolacyjny środek zapobiegawczy jest w stanie zapewnić prawidłowy tok postępowania na obecnym etapie. Tymczasowe aresztowanie nie przerodziło się w antycypację kary. Okres przedłużenia aresztu uzasadniony toczącym się postępowaniem międzyinstancyjnym.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę postanowienia. Zarzut obrazy przepisów postępowania (art. 7, 249 § 1, 258 § 2 i 4, 263 § 2 k.p.k.). Wniosek o uchylenie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Wniosek o zastosowanie wobec oskarżonego środków zapobiegawczych o charakterze nieizolacyjnym.

Godne uwagi sformułowania

podstawa prawna zaskarżonego postanowienia musi skutkować dokonaniem przez sąd odwoławczy korekty orzeczenia poprzez uzupełnienia tej podstawy o wskazany przepis wymierzenie nieprawomocnym wyrokiem surowej kary rodzi bowiem domniemanie, że oskarżony może podejmować próby bezprawnych działań mających na celu destabilizację toku postępowania nie można zatem mówić, że stosowanie środka zapobiegawczego przerodziło się w antycypację kary

Skład orzekający

Gwidon Jaworski

przewodniczący-sprawozdawca

Piotr Pośpiech

członek

Grzegorz Wątroba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzupełnianie podstawy prawnej postanowień przez sąd odwoławczy oraz przesłanki stosowania tymczasowego aresztowania po nieprawomocnym skazaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sprawie karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania karnego - tymczasowego aresztowania i jego przedłużenia. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów k.p.k. i rolę sądu odwoławczego w korygowaniu błędów sądu niższej instancji.

Sąd Apelacyjny koryguje błąd: tymczasowe aresztowanie przedłużone, ale z uzupełnioną podstawą prawną.

Sektor

karne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: II AKz 894/19 POSTANOWIENIE Dnia 24 września 2019 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SA Gwidon Jaworski (spraw.) Sędziowie:SA Piotr Pośpiech SA Grzegorz Wątroba Protokolant: Damian Krzywda po rozpoznaniu w sprawie D. P. oskarżonego o przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. zażalenia obrońcy oskarżonego na postanowienie Sądu Okręgowego w Bielsku - Białej z dnia 30 sierpnia 2019 roku, sygn. akt III K 52/19 w przedmiocie przedłużenia czasu trwania tymczasowego aresztowania na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że jego podstawę prawną uzupełnić o przepis art. 249 § 1 k.p.k. ; 2. w pozostałym zakresie utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Bielsku - Białej postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2019 roku sygn. akt III K 52/19, na podstawie art. 258 § 2 k.p.k. , przedłużył do dnia 19 lutego 2020 roku stosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego D. P. . Powyższe orzeczenie zaskarżył obrońca oskarżonego, który zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę, mający istotny wpływ na treść orzeczenia poprzez wadliwe uznanie, że zachodzi konieczność zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania oraz obrazę przepisów postępowania mających wpływ na jego treść, a mianowicie art. 7 k.p.k. , art. 249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 2 i 4 k.p.k. i art. 263 § 2 k.p.k. Skarżący w oparciu o powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez uchylenie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, a w przypadku nieuwzględnienie ww. wniosku, zastosowanie wobec oskarżonego środków zapobiegawczych o charakterze nieizolacyjnym. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola instancyjna zaskarżonego postanowienia wykazała, że podniesione w środku odwoławczym zarzuty nie są zasadne. Sąd Okręgowy prawidłowo wskazał okoliczności uzasadniające konieczność przedłużenia stosowania wobec D. P. na dalszy czas oznaczony najsurowszego środka zapobiegawczego o charakterze izolacyjnym, celem zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania. Na wstępie należy zaznaczyć, że w dalszym ciągu aktualna pozostaje przesłanka ogólna stosowania środków zapobiegawczych z art. 249 § 1 k.p.k. , gdyż w niniejszej sprawie zachodzi zarówno potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania na jego etapie międzyinstancyjnym i odwoławczym, a także istnieje duże prawdopodobieństwo popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu, z uwzględnieniem przyjętej w nieprawomocnym wyroku kwalifikacji prawnej odmiennej od tej wskazanej w akcie oskarżenia. W świetle orzecznictwa już samo skazanie oskarżonego nieprawomocnym wyrokiem uzasadnia wystarczająco duże prawdopodobieństwo, że popełnił on zarzucane jej przestępstwo i zwalnia sąd od dalszej argumentacji tego przekonania ( zob. m.in. postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II AKz 3/09, LEX nr 593390, z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II AKz 19/07, KZS 2007/2/39 oraz z dnia 27 lipca 2005 r., sygn. akt II AKz 288/05, KZS 2005/7-8/87, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 10 czerwca 2003 r., sygn. akt II AKz 473/03, KZS 2003/11/55 ). Skarżący zresztą podstawy dowodowej przedłużenia stosowania środka zapobiegawczego nie kwestionuje. Mając w polu widzenia powyższe rozważania, trzeba jednocześnie uznać, że sąd I instancji, najpewniej omyłkowo, nie zamieścił art. 249 § 1 k.p.k. w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia, co musi skutkować dokonaniem przez sąd odwoławczy korekty orzeczenia poprzez uzupełnienia tej podstawy o wskazany przepis. W niniejszej sprawie aktualność zachowuje także przesłanka szczególna określona w art. 258 § 2 kpk , będąca podstawą dalszego stosowania tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego. Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2019 roku, D. P. został skazany za czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na karę 4 lat pozbawienia wolności (a więc spełniającą kryterium, o jakim mowa w art. 258 § 2 kpk ), co uzasadnia obawę, że oskarżony, mając w perspektywie ewentualną konieczność odbycia surowej kary pozbawienia wolności, mógłby zakłócać prawidłowy tok toczącego się postępowania, np. poprzez ucieczkę, bądź też ukrywanie się. Wymierzenie nieprawomocnym wyrokiem surowej kary rodzi bowiem domniemanie, że oskarżony może podejmować próby bezprawnych działań mających na celu destabilizację toku postępowania. Z uwagi na to, że powyższe ma charakter domniemania prawnego, nie jest konieczne dowodowe wykazywanie, aby oskarżony podejmował wcześniej konkretne działania w kierunku bezprawnego utrudniania prowadzonego przeciwko niemu postępowania. Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa, podstawy stosowania tymczasowego aresztowania, określone w art. 258 § 2 k.p.k. , przy spełnieniu przesłanek wskazanych w art. 249 § 1 k.p.k. i art. 257 § 1 k.p.k. (a taka sytuacja ma miejsce w odniesieniu do oskarżonego), oraz przy braku przesłanek negatywnych z art. 259 § 1 i 2 k.p.k. , stanowią samodzielne przesłanki stosowania tego środka zapobiegawczego ( zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2012 r., I KZP 18/11, OSNKW 2012, z. 1, poz. 1 ). Jednocześnie trzeba mieć na uwadze, że po myśli art. 249 § 4 kpk środki zapobiegawcze mogą być stosowane aż do chwili rozpoczęcia wykonania kary, a więc nie służą jedynie zabezpieczeniu prawidłowego toku postępowania dowodowego przed sądem I instancji. Wbrew twierdzeniom skarżącego, rodzaj i stopień nasilenia wskazanej wyżej obawy, przy uwzględnieniu zagrożenia dla prawidłowego przebiegu postępowania i jednocześnie zasady ultima ratio stosowania środków zapobiegawczych o charakterze izolacyjnym, uznać należy, że tylko izolacyjny środek zapobiegawczy jest w stanie zabezpieczyć prawidłowy tok postępowania na jego obecnym etapie, a celu tego nie spełniłyby środki zapobiegawcze o charakterze wolnościowym, w szczególności nie uniemożliwiłyby w wystarczającym stopniu podjęcia przez oskarżonego próby ucieczki czy ukrycia aby uchronić się przed wykonaniem kary lub przynajmniej oddalić je w czasie. Dlatego też nie sposób uznać, by sąd I instancji naruszył zasadę minimalizacji stosowania środków zapobiegawczych określoną w art. 257 § 1 kpk . Ponadto w ocenie sądu odwoławczego, tymczasowe aresztowanie stosowane dotychczas wobec oskarżonego przez okres roku i 1 miesiąca, przy uwzględnieniu wymiaru nieprawomocnie orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności, nadal pełni funkcję zabezpieczającą, nie można zatem mówić, że stosowanie środka zapobiegawczego przerodziło się w antycypację kary, jak sugeruje skarżący. Z kolei okres, na jaki przedłużono tymczasowe aresztowanie uzasadniony jest toczącym się obecnie postepowaniem międzyinstancyjnym. Zażalenie nie zawierało żadnych argumentów przemawiających za uchyleniem czy zmianą zaskarżonego postanowienia. W związku z powyższym, stwierdzając jednocześnie, że po stronie oskarżonego nie zachodzą okoliczności z art. 259 § 1 i 2 k.p.k. , Sąd Apelacyjny orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. SSA Grzegorz Wątroba SSA Gwidon Jaworski SSA Piotr Pośpiech ZARZĄDZENIE - odpis postanowienia doręczyć oskarżonemu z pouczeniem o prawomocności i jego obrońcy; - zwrócić akta sprawy. Katowice, dnia 24 września 2019 roku

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI