II AKz 533/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny utrzymał w mocy postanowienie o przejęciu do wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej w Niemczech, oddalając zażalenie obrońcy obywatela Polski.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu rozpatrywał zażalenie obrońcy obywatela Polski, P. Z., na postanowienie o przejęciu do wykonania kary 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej w Niemczech za przestępstwa narkotykowe. Obrońca argumentował, że czyn został popełniony na terytorium Polski i powinien być kwalifikowany jako usiłowanie, co stanowi negatywną przesłankę do wykonania europejskiego nakazu aresztowania. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że sąd wykonujący nakaz nie jest władny badać merytorycznych kwestii związanych z zarzutem, a ustalenia faktyczne dotyczące miejsca popełnienia przestępstwa nie mogą być kwestionowane w tym postępowaniu. Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu rozpoznał zażalenie obrońcy obywatela Polski, P. Z., na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu o przejęciu do wykonania kary 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Krajowego w Osnabrück. P. Z. poszukiwany był europejskim nakazem aresztowania w celu wykonania kary za przestępstwa narkotykowe popełnione w Niemczech. Obrońca zaskarżył postanowienie w części dotyczącej przejęcia kary do wykonania, argumentując, że czyn został popełniony na terytorium Polski (zlecenie przemytu, wynajęcie samochodu, zamiar dostarczenia narkotyków do Polski) i powinien być kwalifikowany jako usiłowanie przemytu, co stanowi negatywną przesłankę do wykonania nakazu zgodnie z art. 607p § 2 k.p.k. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za niezasadne. Podkreślono, że sąd wykonujący europejski nakaz aresztowania nie jest uprawniony do badania kwestii merytorycznych związanych z zarzutem ani do weryfikacji charakteru przestępstwa, chyba że ujawnią się okoliczności podważające wzajemne zaufanie między państwami członkowskimi. W tej sprawie zasada wzajemnego zaufania nie została zanegowana. Sąd Apelacyjny stwierdził, że akta sprawy jednoznacznie wskazują na transgraniczny przewóz narkotyków między Niemcami a Holandią, a czyn został popełniony poza granicami Polski. Nawet hipotetyczne przyjęcie, że celem była Polska, nie zmieniałoby faktu, że czyn został popełniony poza terytorium Polski. Podkreślono, że w przypadku odmowy przejęcia kary do wykonania, wszczęte mogłoby zostać postępowanie karne w Polsce, które mogłoby skutkować surowszą karą. Z tego względu utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd wykonujący europejski nakaz aresztowania nie jest władny badać kwestii merytorycznych związanych z postawionym zarzutem ani dokonywać nowych ustaleń faktycznych, chyba że ujawnią się okoliczności podważające wzajemne zaufanie między państwami członkowskimi.
Uzasadnienie
Sąd wykonujący ENA opiera się na zasadzie wzajemnego zaufania do organów państwa członkowskiego wydającego nakaz. Weryfikacja zarzutów i miejsca popełnienia przestępstwa jest wyłączona, chyba że istnieją oczywiste podstawy do podważenia tego zaufania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Strona wygrywająca
Prokuratura
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. Z. | osoba_fizyczna | ściganym |
| Prokurator Prok. Okręg. w P. | organ_państwowy | prokurator |
| Sąd Krajowy w O. | organ_państwowy | organ wydający nakaz |
| obrońca ściganego | inne | obrońca |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 607p § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 607s § § 3 i § 4 zd. I
Kodeks postępowania karnego
u.p.n. art. 55 § ust. 1 i 3
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Pomocnicze
u.p.n. art. 4 § pkt 33
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Definicja wewnątrzwspólnotowego nabycia i przewiezienia środków odurzających.
k.k. art. 109
Kodeks karny
Zasada stosowania polskiej ustawy karnej do obywatela polskiego popełniającego przestępstwo za granicą.
k.k. art. 114 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 114 § § 3 pkt 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd wykonujący ENA nie bada merytorycznie zarzutów. Zasada wzajemnego zaufania między państwami UE. Czyn został popełniony poza granicami Polski. Odmowa przejęcia kary skutkowałaby ponownym postępowaniem karnym w Polsce i potencjalnie surowszą karą.
Odrzucone argumenty
Czyn popełniony na terytorium Polski (zlecenie, wynajęcie samochodu, zamiar dostarczenia). Kwalifikacja czynu jako usiłowanie przemytu. Negatywna przesłanka do wykonania ENA z art. 607p § 2 k.p.k. Oddalenie wniosków dowodowych obrońcy.
Godne uwagi sformułowania
sąd wykonujący europejski nakaz aresztowania nie jest władny badać kwestii merytorycznych związanych z postawionym ściganemu zarzutem. Weryfikację wskazanych okoliczności wyklucza założenie, że „sąd [państwa członkowskiego], który wydał nakaz, dysponuje dowodami popełnienia przestępstwa […]. Jedynie gdy ujawnią się okoliczności podważające wzajemne zaufanie, z których w sposób oczywisty wynika, że w ogóle brak było podstaw do wydania (...) , obowiązkiem sądu jest zweryfikowanie tych danych”. brak było podstaw do weryfikacji danych przedstawionych przez odpowiedni organ N. w treści europejskiego nakazu aresztowania – również w zakresie miejsca popełnienia przestępstwa. nie sposób w postępowaniu o wykonanie (...) i przejęcia kary do wykonania czynić nowe ustalenia faktyczne i prowadzić postępowanie dowodowe zmierzające do podważenia opisu czynu przypisanego ściganemu. Działania obrońcy kwestionującego przejęcia kary do wykonania są niekorzystne dla skazanego, albowiem odmowa przyjęcia do wykonania kary, skutkowałaby wszczęciem postepowania karnego zgodnie art. 114 §1 k.k. , co mogłoby doprowadzić do skazania ściganego na terytorium P. za ten sam czyn na karę nie krótszą niż 3 lata pozbawienia wolności.
Skład orzekający
Krzysztof Lewandowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad wykonywania europejskiego nakazu aresztowania w kontekście jurysdykcji krajowej i zasady wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obywatela polskiego ściganego ENA za przestępstwo popełnione w innym państwie UE, z argumentacją dotyczącą miejsca popełnienia czynu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów międzynarodowej współpracy sądowej w sprawach karnych, w szczególności stosowania europejskiego nakazu aresztowania i kolizji jurysdykcji, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie karnym międzynarodowym.
“Czy polski obywatel może uniknąć kary z Niemiec, argumentując, że przestępstwo popełnił w Polsce?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II AKz 533/23 POSTANOWIENIE Dnia 11 września 2023 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: Sędzia Krzysztof Lewandowski Protokolant: st.sekr.sąd. Małgorzata Zwierzchlewska przy udziale Prokuratora Prok. Okręg. w P. Anny Skrzypczak po rozpoznaniu w sprawie P. Z. ściganego na podstawie europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez Sąd Krajowy w O. w dniu (...) r. w sprawie (...) (...) (16/21) zażalenia obrońcy ściganego na zawarte w pkt 2 postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia (...) r. w sprawie (...) o przejęciu kary do wykonania i określeniu kwalifikacji prawnej czynu według prawa p. na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. UZASADNIENIE Obywatel p. P. Z. jest poszukiwany na podstawie europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez Sąd Krajowy w O. w dniu (...) r. w sprawie (...) (...) (16/21) w celu wykonania orzeczonej wobec niego wyrokiem Sądu Krajowego w O. z dnia (...) r. w sprawie (...) (...) (16/21) kary 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności za popełnienie przestępstwa z § 1, 3, 29a ust. 1 nr 2, 30 ust. 4 nr 4, 33 n. ustawy o środkach odurzających, § 25 ust. 2, 27, 52 niemieckiego kodeksu karnego . P. Z. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w P. o godzinie w dniu (...) roku. W dniu (...) r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w P. wniósł o odmowę przekazania P. Z. organom ścigania R. oraz o przejęcie do wykonania na terytorium R. (1) kary 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wobec niego wyrokiem Sądu Krajowego w O. z dnia (...) r. w sprawie (...) (...) (16/21). Na posiedzeniu Sądu w dniu (...) P. Z. nie wyraził zgody na przekazanie stronie n. , nie zrzekł się zasady specjalności oraz podtrzymał swoje oświadczenie, że karę chciałby odbywać w P. dodając jednak, że jeśli jest to możliwe to chciałby tego uniknąć. Obrońca ściganego wnosząc o odmowę wykonania (...) wniósł jednocześnie, by nie przejmować kary do wykonania w P. , albowiem w jego ocenie zachodzi negatywna przesłanka do tegoż określona w art.607p§2 k.p.k. . Podniósł, że ścigany zlecenie przemytu narkotyków przyjął w P. , tu też został wynajęty samochód, którym ścigany przewoził narkotyki, do P. też miały trafić narkotyki przemycone z H. , jednak ten zamiar ściganego został przerwany na skutek działań n. funkcjonariuszy policji, wobec czego zachowanie ściganego należy kwalifikować jako usiłowanie przemytu narkotyków do P. , a nie dokonanie przestępstwa z art.55 ust.3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Obrońca odniósł się do orzecznictwa Sądów Okręgowego i Apelacyjnego w P. , w szczególności sprawy o sygn. akt (...) , w której po odmowie wykonania (...) doszło do odmowy przejęcia do wykonania w P. kary wymierzonej w innym kraju po stwierdzeniu, że przypisane przestępstwo zostało popełniane w części w P. Sąd Okręgowy w P. , po rozpoznaniu wniosku prokuratora, zaskarżonym postanowieniem w pkt 2 na podstawie art.607s §3 i § 4 zd. I k.p.k. postanowił przejąć do wykonania na terytorium R. (1) w stosunku do P. Z. karę 2 /dwóch/ lat i 8 /ośmiu/ miesięcy pozbawienia wolności wymierzoną mu wyrokiem Sądu Krajowego w O. z dnia (...) r. w sprawie o sygnaturze (...) (...) (16/21), określając kwalifikację prawną czynu popełnionego przez P. Z. w ten sposób, że wyczerpuje on według prawa p. znamiona przestępstwa z art. 55 ust. 1 i 3 ustawy z dnia (...) roku o przeciwdziałaniu narkomanii. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył ścigany, zaskarżając je w zakresie pkt 2, czyli w części dotyczącej przyjęcia do wykonania kary pozbawienia wolności, podnosząc, że naruszono przepisy postępowania poprzez oddalenie jego wniosków dowodowych oraz przepisy odnośnie obligatoryjnej odmowy wykonania nakazu, albowiem czyn, wedle obrońcy – popełniony został w R. (1) (k. 91). Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie okazało się niezasadne. Podkreślenia wymagało przy tym, że sąd wykonujący europejski nakaz aresztowania nie jest władny badać kwestii merytorycznych związanych z postawionym ściganemu zarzutem. Przedmiotem badania sądu nie jest nawet samo wykazanie przypuszczenia, że aresztowany dopuścił się za granicą przestępstwa, czy też weryfikacja charakteru tego przestępstwa. Weryfikację wskazanych okoliczności wyklucza założenie, że „sąd [państwa członkowskiego], który wydał nakaz, dysponuje dowodami popełnienia przestępstwa […]. Jedynie gdy ujawnią się okoliczności podważające wzajemne zaufanie, z których w sposób oczywisty wynika, że w ogóle brak było podstaw do wydania (...) , obowiązkiem sądu jest zweryfikowanie tych danych” (tak: postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. II AKz 214/14). Zatem w sytuacji, gdy zasada wzajemnego zaufania do organu Państwa Członkowskiego nie została zanegowana, brak było podstaw do weryfikacji danych przedstawionych przez odpowiedni organ N. w treści europejskiego nakazu aresztowania – również w zakresie miejsca popełnienia przestępstwa. W konsekwencji nie sposób w postępowaniu o wykonanie (...) i przejęcia kary do wykonania czynić nowe ustalenia faktyczne i prowadzić postępowanie dowodowe zmierzające do podważenia opisu czynu przypisanego ściganemu. Z kolei wnioski dowodowe złożone przez obrońcę ściganego na posiedzeniu w żadnym razie nie miały kluczowego wpływu na ocenę niniejszej sprawy i nie zmierzały do czynienia kluczowych ustaleń w przedmiocie przejęcie do wykonania prawomocnie orzeczonej kary na terytorium N. . W art. 607p § 2 k.p.k. określono negatywne przesłanki wykonania europejskiego nakazu aresztowania dotyczącego obywatela p. . Zgodnie z tym przepisem, jeżeli europejski nakaz aresztowania został wydany wobec osoby ściganej, która jest obywatelem p. , wykonanie nakazu może nastąpić pod warunkiem, że czyn będący podstawą europejskiego nakazu aresztowania nie został popełniony na terytorium R. (1) ani na p. statku wodnym lub powietrznym oraz stanowił przestępstwo według prawa p. lub stanowiłby przestępstwo według prawa p. w razie jego popełnienia na terytorium R. (1) zarówno w czasie jego popełnienia, jak i w chwili wpłynięcia europejskiego nakazu aresztowania. Akta sprawy w sposób wręcz oczywisty, co również dobitnie podkreślał Sąd Okręgowy, pozwalają przyjąć, że przestępstwo dotyczyło transgranicznego przewozu narkotyków miedzy H. , a N. . Czyn przypisany ściganemu wskazuje, że (...) wjechał na teren R. autostradą federalną 30 przy B. wspólnie ze współsprawcą około godziny (...) jadąc z H. przewożąc w bagażniku auta narkotyki (1.236,89 g i kolejne 1.734,02 g konopii). Przy czym jeżeli chodzi o podnoszą kwestię kwalifikowania przedmiotowego czynu jako usiłowania wewnątrzwspólnotowego nabycia środków odurzających i zamiar późniejszego wprowadzenia ich do obrotu, to pod żadnym względem nawet przy tak przyjętej koncepcji nie można mówić, że w sytuacji zatrzymania sprawcy w czasie drogi do P. – czyn ten został popełniony na terytorium R. . Zgodnie z art. 4 pkt 33 u.p.n. wewnątrzwspólnotowe nabycie i przewiezienie środków odurzających jest przemieszczenie środków odurzających, substancji psychotropowych lub nowych substancji psychoaktywnych z terytorium państwa członkowskiego U. na terytorium R. (1) . Z treści (...) z kolei wynika, że ścigany przewoził środki między H. , a N. , zatem doszło do realizacji wszystkich znamion czynu zabronionego przestępstwa polegającego na przewiezieniu środków odurzających między dwoma państwami U. , a zatem Sąd Okręgowy w P. w sposób trafny i wyczerpujący określił kwalifikację prawną zarzucanego czynu, mając na względzie, że wszystkie znamiona czynności wykonawczej czynu, za który został skazany ścigany zostały wypełnione poza granicami P. . Co więcej, nawet gdyby przyjąć, jak wyjaśnia ścigany, że celem przewozu narkotyków była P. , to wówczas ten rodzaj aktywności nie mógłby być traktowany jako usiłowanie przestępstwa z art. 55 ust. 1 i 3 ustawy z dnia (...) roku o przeciwdziałaniu narkomanii oraz czyn ten mógłby być ścigany na terytorium P. z uwagi na zasadę narodowości podmiotowej, o której mowa w art. 109 k.k. Obecnie, w wyniku skazania za ten sam czyn przez sąd n. , uznać należy, że mimo nawet możliwego kwalifikowania tego czynu na terenie P. jako usiłowanie wewnątrzwspólnotowej dostawy narkotyków, w ramach uznawania orzeczeń sądów Państw Członkowskich (...) – czyn ten został już prawomocnie osądzony. Obocznie należy wskazać, że kara wymierzona za popełnione przestępstwo poza granicami P. wynosi 2 lata i 8 miesięcy, zaś w razie hipotetycznego skazania za ten czyn w ramach p. jurysdykcji – przestępstwo jakiego dopuścił się ścigany byłoby zagrożone karą nie krótszą niż 3 lata pozbawienia wolności, zatem kara za popełnione przestępstwo jest niższa niż dolna granica p. ustawowego zagrożenia, co uznać należy za korzystne dla ściganego. Z kolei w razie odmowy przejęcia do wykonania kary pozbawienia wolności – zastosowanie wówczas znajdzie art. 114 § 1 k.k. zgodnie z którym orzeczenie zapadłe za granicą nie stanowi przeszkody do wszczęcia lub prowadzenia postępowania karnego o ten sam czyn zabroniony przed sądem p. . Jednakże powyższa reguła ulega wyłączeniu, zgodnie z art. 114 § 3 pkt 1 k.k. zgodnie z którym przepisu § 1 nie stosuje się jeżeli wyrok skazujący zapadły za granicą został przejęty do wykonania na terytorium R. (1) . Jeżeli zażalenie obrońcy zostałoby uwzględnione – prowadzone byłoby kolejne postępowanie karne wobec skazanego. Uwzględniając powyższe, należy jeszcze raz podkreślić, że z zasady personalnej o stosowaniu polskiej ustawy karnej do obywatela p. , który popełnił przestępstwo za granicą ( art. 109 k.k. ), nie można wywodzić, iż obywatel p. winien, bez względu na miejsce popełnienia przestępstwa, podlegać wyłącznie jurysdykcji polskiej. Sprzeciwia się temu zasada lojalności państw w ramach U. , która nakazuje im stosować wzajemnie europejski nakaz aresztowania. Ponadto działania obrońcy kwestionującego przejęcia kary do wykonania są niekorzystne dla skazanego, albowiem odmowa przyjęcia do wykonania kary, skutkowałaby wszczęciem postepowania karnego zgodnie art. 114 §1 k.k. , co mogłoby doprowadzić do skazania ściganego na terytorium P. za ten sam czyn na karę nie krótszą niż 3 lata pozbawienia wolności. Zatem nie sposób uznać, że zażalenie obrońcy prowadzi do polepszenia sytuacji skazanego w długoterminowym ujęciu. Odnosząc się natomiast do ponoszonych przez ściganego oraz jego obrońcę kwestii sytuacji rodzinnej skazanego, która wymaga od niego stałego wsparcia członków swojej rodziny, zaznaczyć należy, że powyższe okoliczności dają podstawy ubiegania się o odroczenia wykonania kary. Brak było podstaw do przyjęcia – jak wywodził autor zażalenia – jakoby w przypadku ściganego zachodziła jakakolwiek obligatoryjna przesłanka odmowy wykonania (...) . K. L. Pouczenie Niniejsze postanowienie jest prawomocne i nie podlega zaskarżeniu
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI