V KZ 18/16

Sąd Najwyższy2016-05-24
SNKarnekoszty postępowaniaŚrednianajwyższy
koszty sądowepomoc prawna z urzęduadwokatkasacjawynagrodzenierozporządzenieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie sądu niższej instancji dotyczące wynagrodzenia adwokata z urzędu za opinię o braku podstaw do wniesienia kasacji, uznając je za prawidłowe.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie obrońcy z urzędu na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie dotyczące kosztów pomocy prawnej. Sąd Okręgowy przyznał adwokatowi wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji w kwocie 442,80 zł (wliczając VAT). Adwokat zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, twierdząc, że należna stawka powinna wynosić 720 zł plus VAT. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne, wyjaśniając, że nowe rozporządzenie określa maksymalne stawki, a sąd ma prawo ustalić opłatę w niższej wysokości, uwzględniając kryteria ustawowe.

Przedmiotem postępowania było zażalenie obrońcy z urzędu na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie, które przyznało adwokatowi wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji. Sąd Okręgowy ustalił to wynagrodzenie na kwotę 442,80 zł, uwzględniając 23% VAT. Adwokat zarzucił naruszenie § 17 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, twierdząc, że błędnie zastosowano stawkę, a należało się 720 zł plus VAT. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w Izbie Karnej, uznał zażalenie za niezasadne. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z nowym rozporządzeniem, stawki wynagrodzenia stanowią opłaty maksymalne, a nie minimalne. Sąd Okręgowy miał prawo ustalić opłatę w niższej wysokości, zgodnie z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia, który przewiduje ustalenie opłaty w wysokości co najmniej połowy stawki maksymalnej, z możliwością jej podwyższenia w zależności od oceny sądu. Sąd Najwyższy stwierdził, że przy maksymalnej stawce 720 zł, kwota 360 zł (stanowiąca połowę tej stawki) plus VAT (23%) daje prawidłową kwotę 442,80 zł. Ponieważ nie podniesiono innych zarzutów, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Prawidłowa stawka jest ustalana na podstawie przepisów rozporządzenia, które określa stawki maksymalne, a sąd ma prawo przyznać wynagrodzenie w niższej wysokości, nie niższej niż połowa stawki maksymalnej, z uwzględnieniem kryteriów ustawowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że rozporządzenie z 2015 r. ustanawia stawki maksymalne, a nie minimalne. Sąd ma prawo ustalić opłatę w wysokości niższej niż maksymalna, ale nie niższej niż połowa stawki maksymalnej, zgodnie z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia. Kwota przyznana przez Sąd Okręgowy (360 zł + VAT) była zgodna z tymi przepisami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
R. Z.osoba_fizycznaosoba, na rzecz której udzielono pomocy prawnej
obrońca z urzędu R. Z.osoba_fizycznaskarżący
adw. E. M.osoba_fizycznabeneficjent pomocy prawnej

Przepisy (3)

Główne

Dz. U. z 2015 r., poz. 1801 art. 17 § ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Określa maksymalną stawkę za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji na 720 zł.

Dz. U. z 2015 r., poz. 1801 art. 4 § ust. 1 i 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej, a opłata podlega podwyższeniu o VAT. Ustalenie opłaty wyższej niż ½ stawki maksymalnej zależy od oceny sądu.

Pomocnicze

Dz. U. z 2013 r., poz. 461

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Wspomniane jako poprzednio obowiązujące rozporządzenie, które ustanawiało minimalne stawki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozporządzenie z 2015 r. określa stawki maksymalne, a nie minimalne. Sąd ma prawo ustalić wynagrodzenie adwokata z urzędu na poziomie niższym niż maksymalny, ale nie niższym niż połowa stawki maksymalnej. Przyznana kwota 360 zł plus VAT (łącznie 442,80 zł) była zgodna z przepisami rozporządzenia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie § 17 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia przez błędne zastosowanie stawki (skarżąca twierdziła, że należało się 720 zł + VAT).

Godne uwagi sformułowania

Skarżąca przeoczyła, że unormowania przytoczonego rozporządzenia, obowiązującego od dnia 1 stycznia 2016 r., ustanawiają nie minimalną, jak w dotąd obowiązującym rozporządzeniu [...], a maksymalną wysokość opłat za udzieloną pomoc Określają więc również maksymalną opłatę w wysokości 720 zł za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji Autorka zażalenia nie zauważyła także treści przepisu § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia – przywołanych wszak w podstawie zaskarżonego postanowienia, z których to przepisów wynika wprost, że opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej

Skład orzekający

Dorota Rysińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania wynagrodzenia adwokatów z urzędu za sporządzanie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji, w kontekście stawek maksymalnych określonych w rozporządzeniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wynagrodzenia za opinię o braku podstaw do kasacji, zgodnie z rozporządzeniem z 2015 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów rozliczania kosztów pomocy prawnej udzielanej z urzędu, co jest istotne dla prawników praktyków, ale nie zawiera elementów zaskakujących dla szerszej publiczności.

Jak prawidłowo rozliczyć koszty opinii adwokata z urzędu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

wynagrodzenie adwokata z urzędu: 442,8 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KZ 18/16
POSTANOWIENIE
Dnia 24 maja 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dorota Rysińska
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 maja 2016 r.
zażalenia
obrońcy z urzędu R. Z.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 25 marca 2016 r., sygn. akt IV WKK 10/16,
w przedmiocie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu
p o s t a n a w i a:
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Przytoczonym powyżej postanowieniem Sąd Okręgowy przyznał adw. E. M. wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji na korzyść R. Z. w kwocie 442,80 zł, wliczając w to 23 % VAT.
W zażaleniu na to postanowienie adwokat zarzuciła naruszenie § 17 ust. 4 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801),
„przez błędne jego zastosowanie polegające na przyznaniu opłaty w wysokości nieprzewidzianej przez normę prawną przywołanego przepisu polegające na zastosowaniu stawki niewłaściwej w miejsce kwoty wymienionej w przepisie”
. Na tej podstawie wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie na jej rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 720 zł (plus VAT).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie jest niezasadne.
Podstawą sformułowanego zarzutu autorka zażalenia uczyniła zawarte w jego uzasadnieniu jednozdaniowe stwierdzenie, że zgodnie treścią § 17 ust. 4 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), stawka za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji wynosi 720 zł, a nie 442,80 zł, jaką to kwotę przyznano adwokatowi w zaskarżonym postanowieniu.
Stwierdzenie to jest jednak nietrafne. Skarżąca przeoczyła, że unormowania przytoczonego rozporządzenia, obowiązującego od dnia 1 stycznia 2016 r., ustanawiają nie minimalną, jak w dotąd obowiązującym rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz. U. z 2013 r., poz. 461, a maksymalną wysokość opłat za udzieloną pomoc (§ 1). Określają więc również maksymalną opłatę w wysokości 720 zł za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji (§ 17 ust. 4 pkt. 2). Autorka zażalenia nie zauważyła także treści przepisu § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia – przywołanych wszak w podstawie zaskarżonego postanowienia, z których to przepisów wynika wprost, że opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej, określonej w konkretnych unormowaniach rozporządzenia, a opłata ta podlega podwyższeniu o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej według odnośnych przepisów. Wreszcie skarżąca nie zwróciła uwagi i na to, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej, niż ½ stawki maksymalnej, uzależnione jest od oceny sądu, uwzględniającej kryteria określone w § 4 ust. 3 omawianego rozporządzenia.
Dostrzeżenie powyższego pozwalało więc na łatwe stwierdzenie, że skoro maksymalna opłata za sporządzenie rzeczonej opinii wynosi 720 zł, to prosty rachunek prowadzi do wyliczenia, iż w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo określono należną adwokatowi opłatę na kwotę 360 zł; powiększenie tej kwoty o 23 % z tytułu VAT, doprowadziło zaś do trafnego ustalenia ostatecznej kwoty 442,80 zł, jako kosztu Skarbu Państwa z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Skoro też w zażaleniu nie podniesiono żadnych innych zarzutów przeciwko zaskarżonemu rozstrzygnięciu, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do jego podważenia i dlatego orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI