II AKZ 508/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny uchylił zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego o odmowie przyjęcia zażalenia, uznając, że błędnie nazwane zarządzenie o przekazaniu sprawy do innego sądu jest w istocie postanowieniem, na które przysługuje zażalenie.
Obrońca podejrzanego złożył zażalenie na zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego, które odmówiło przyjęcia zażalenia na wcześniejsze zarządzenie o przekazaniu wniosku o przedłużenie aresztowania do Sądu Rejonowego. Prezes Sądu Okręgowego uznał, że przekazanie wniosku było prawidłowe i nie podlegało zaskarżeniu. Sąd Apelacyjny, powołując się na art. 118 kpk, uznał, że błędne oznaczenie czynności procesowej nie pozbawia jej znaczenia prawnego i że zarządzenie o przekazaniu sprawy było w istocie postanowieniem o niewłaściwości rzeczowej sądu, na które przysługuje zażalenie. W konsekwencji, zaskarżone zarządzenie zostało uchylone.
Sprawa dotyczy zażalenia obrońcy podejrzanego P. K. na zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 7 lipca 2010 roku, które odmówiło przyjęcia zażalenia na zarządzenie z dnia 10 czerwca 2010 roku. Zarządzenie z 10 czerwca, wydane przez Prezesa Sądu Okręgowego, dotyczyło przekazania omyłkowo wpisanego wniosku o przedłużenie tymczasowego aresztowania do rozpoznania sądowi właściwemu, czyli Sądowi Rejonowemu, zgodnie z art. 263 § 1 kpk i § 55 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych. Prezes Sądu Okręgowego uznał, że zażalenie na takie przekazanie jest niedopuszczalne z mocy prawa. Obrońca podejrzanego zarzucił obrazę przepisów postępowania, w tym art. 429 § 1 kpk i art. 25 § 1 i 3 kpk, twierdząc, że przekazanie sprawy według właściwości rzeczowej powinno nastąpić w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. Sąd odwołał się do art. 118 § 1 i 2 kpk, który stanowi, że znaczenie czynności procesowej ocenia się według jej treści, a nie nazwy, i że błędne oznaczenie czynności nie pozbawia jej znaczenia prawnego. Sąd Apelacyjny stwierdził, że zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 10 czerwca 2010 roku, mimo nazwania go „zarządzeniem”, w istocie stanowiło postanowienie o uznaniu niewłaściwości rzeczowej sądu okręgowego, ponieważ dotyczyło przekazania sprawy do sądu właściwego na podstawie art. 35 § 1 kpk. Skoro czynność ta powinna być dokonana w formie postanowienia, to błędne jej nazwanie „zarządzeniem” nie zmienia jej charakteru. W związku z tym, Prezes Sądu Okręgowego powinien był przyjąć zażalenie obrońcy i przekazać je do rozpoznania sądowi wyższego rzędu. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone zarządzenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego o przekazaniu wniosku o przedłużenie tymczasowego aresztowania do sądu właściwego, mimo błędnego nazwania go „zarządzeniem”, jest w istocie postanowieniem o uznaniu niewłaściwości rzeczowej sądu, na które przysługuje zażalenie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na art. 118 § 1 i 2 kpk, zgodnie z którym znaczenie czynności procesowej ocenia się według jej treści, a nie nazwy, a błędne oznaczenie czynności nie pozbawia jej znaczenia prawnego. Stwierdzono, że czynność przekazania sprawy do sądu właściwego powinna nastąpić w formie postanowienia, a jej błędne nazwanie zarządzeniem nie zmienia jej materialnej istoty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie
Strona wygrywająca
Obrońca podejrzanego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | podejrzany |
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel |
| Obrońca podejrzanego | inne | obrońca |
Przepisy (9)
Główne
kpk art. 118 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Znaczenie każdej czynności procesowej ocenia się według treści złożonego oświadczenia, a nie według nazwy nadanej tej czynności.
kpk art. 118 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Błędne oznaczenie czynności procesowej nie pozbawia tej czynności znaczenia prawnego.
kpk art. 35 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna dla postanowienia o uznaniu niewłaściwości rzeczowej sądu.
Pomocnicze
kpk art. 263 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wniosek o przedłużenie tymczasowego aresztowania powinien być skierowany do sądu właściwego.
kpk art. 429 § § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 25 § § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 25 § § 3
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 93 § § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 93 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego o przekazaniu sprawy do innego sądu, mimo nazwania go zarządzeniem, w istocie jest postanowieniem o niewłaściwości rzeczowej, na które przysługuje zażalenie. Art. 118 kpk ma zastosowanie w drodze analogii do czynności organów procesowych, aby zapewnić ochronę praw procesowych stron.
Odrzucone argumenty
Zażalenie na zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego o przekazaniu wniosku o przedłużenie tymczasowego aresztowania do sądu właściwego jest niedopuszczalne z mocy prawa.
Godne uwagi sformułowania
znaczenie każdej czynności procesowej ocenia się według treści złożonego oświadczenia, a nie według nazwy nadanej tej czynności błędne oznaczenie czynności procesowej nie pozbawia tej czynności znaczenia prawnego orzeczenie, zapadłe w niewłaściwej formie, należy oceniać nie z punktu widzenia błędnej formy (ustawowego formalizmu), ale z punktu widzenia jego materialnej istoty i procesowego znaczenia.
Skład orzekający
Michał Marzec
przewodniczący-sprawozdawca
Piotr Mirek
sędzia
Wiesław Kosowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 118 kpk w kontekście błędnego oznaczania czynności procesowych przez organy sądowe oraz dopuszczalności zażaleń na postanowienia o przekazaniu sprawy do innego sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu karnym, ale zasada interpretacji przepisów procesowych ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną zasadę interpretacji przepisów proceduralnych, która może mieć zastosowanie w różnych rodzajach spraw. Pokazuje, jak sąd potrafi przezwyciężyć formalizm na rzecz merytorycznego rozstrzygnięcia.
“Czy nazwa czynności procesowej ma znaczenie? Sąd Apelacyjny odpowiada: liczy się treść!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II AKz 508/10 POSTANOWIENIE Dnia 4 sierpnia 2010 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący-Sędzia: SA Michał Marzec (spr.) Sędziowie: SA Piotr Mirek SO (del.) Wiesław Kosowski Protokolant: Bożena Drzymalla przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Dariusza Wiory po rozpoznaniu w sprawie P. K. podejrzanego o przestępstwo z art. 286 § 1 kk . i art. 297 § 1 kk . i art. 270 § 1 kk . i art. 271 § 1 i 3 kk . w zw. z art. 11 § 2 kk . i inne zażalenia obrońcy podejrzanego na zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 7 lipca 2010 roku w przedmiocie odmowy przyjęcia zażalenia na podstawie art. 437 § 2 kpk . p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 7 lipca 2010 roku Prezes Sądu Okręgowego w C. odmówił przyjęcia zażalenia obrońcy podejrzanego P. K. na zarządzenie z dnia 10 czerwca 2010 roku, sygn. akt II Kp 145/10 o przekazaniu omyłkowo wpisanego wniosku o przedłużenie tymczasowego aresztowania do rozpoznania sądowi właściwemu, wobec niedopuszczalności zażalenia z mocy prawa. Uzasadniając zarządzenie Prezes Sądu Okręgowego w Częstochowie wskazał, iż zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2010 roku, sygn. akt II K 145/10 odwołano termin posiedzenia i przekazano omyłkowo zarejestrowany w wydziale II Karnym Sądu Okręgowego w Częstochowie wniosek o przedłużenie tymczasowego aresztowania wobec P. K. , który to wniosek winien być skierowany do Sądu Rejonowego, z uwagi na treść art. 263 § 1 kpk . Przewodniczący powołał się na treść § 55 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 roku – Regulamin urzędowania sądów powszechnych, zgodnie z którym należało postąpić w opisany wyżej sposób, to jest przekazać wniosek Sądowi Rejonowemu. Dodał, że z uwagi na krótki termin, w jakim upływał okres, na jaki zastosowano środek zapobiegawczy, niezbędne było przekazanie wniosku sądowi właściwemu. Rozpoznanie sprawy merytorycznie i oczekiwanie na uprawomocnienie postanowienia jedynie niepotrzebnie przedłużyłoby czynności w sprawie i w praktyce mogłoby uniemożliwić sądowi właściwemu terminowe rozpoznanie wniosku. Zażalenie na wyżej opisane zarządzenie złożył obrońca podejrzanego, który zarzucił mu obrazę przepisów postępowania, to jest art. 429 § 1 kk . w zw. z art. 25 § 1 i 3 kpk . oraz art. 93 § 1 i 2 kpk ., poprzez odmowę przyjęcia zażalenia, w sytuacji gdy przekazanie sprawy według właściwości rzeczowej następuje w formie postanowienia, na które to orzeczenie przysługuje zażalenie. Uzasadniając zażalenie jego autor wskazał, że zgodnie z art. 35 § 1 i 3 kpk . w zw. z art. 93 § 1 i 2 kpk . w zakresie właściwości – w tym rzeczowej – orzeka sąd wydając postanowienie. Innej możliwości przekazania sprawy między sądami przepisy kodeksu postępowania karnego nie przewidują. Dodał, że nie budzi wątpliwości, iż zaskarżone zażaleniem „zarządzenie” o przekazaniu wniosku prokuratora do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Częstochowie jest w sensie procesowym niczym innym jak tylko „postanowieniem w kwestii właściwości”, albowiem w takie formie procesowej może nastąpić przekazanie do innego sądu błędnie skierowanego wniosku prokuratora. Stawiając tak opisany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie okazało się zasadne, wobec czego konsekwencją jego wniesienia stało się uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Zgodnie z art. 118 § 1 kpk ., znaczenie każdej czynności procesowej ocenia się według treści złożonego oświadczenia, a nie według nazwy nadanej tej czynności, a – zgodnie z § 2 tego art. 118 kpk . – błędne oznaczenie czynności procesowej nie pozbawia tej czynności znaczenia prawnego. Wprawdzie art. 118 kpk . jako zamieszczony w rozdziale 13 , zatytułowanym „Porządek czynności procesowych stron”, odnosi się przede wszystkim do stron, a nie do innych uczestników procesu, ale zważywszy, że rozdział 13 zawarty jest w dziale IV kodeksu postępowania karnego , zatytułowanym „Czynności procesowe”, a więc w dziale, który odnosi się do czynności procesowych któregokolwiek z uczestników procesu, a w tym i organu procesowego, a nie tylko samych stron, i że ewentualne błędne oznaczenie czynności procesowej strony może być konsekwencją błędnego oznaczenia czynności procesowej organu procesowego, uznać należy, że w wypadku błędnego oznaczenia czynności procesowej dokonanej nie przez stronę, lecz przez organ procesowy, art. 118 § 1 i 2 kpk . ma również zastosowanie - w drodze analogii ( tak też Sąd Najwyższy w: wyroku z dnia 16 marca 2006 roku, sygn. akt V KK 85/06, postanowieniu z dnia 29 listopada 2000 roku, sygn. akt III KZ 21/00, wyroku z dnia 3 listopada 2004 roku, sygn. akt V KK 69/04, postanowieniu z dnia 19 sierpnia 1983 roku, sygn. akt IV KZ 99/83 oraz uchwale z dnia 30 czerwca 1971 roku, VI KZP 23/71). Reprezentowanie odmiennego poglądu prowadziłoby bowiem do wniosku, że brak podstawy prawnej do zakwestionowania błędnego oznaczenia czynności procesowej dokonanej przez organ procesowy, co w konsekwencji mogłoby prowadzić niekiedy do pozbawienia stron przysługujących im uprawnień procesowych. Wobec powyższego uznać należy, iż orzeczenie, zapadłe w niewłaściwej formie, należy oceniać nie z punktu widzenia błędnej formy (ustawowego formalizmu), ale z punktu widzenia jego materialnej istoty i procesowego znaczenia. W przedmiotowej sprawie analiza treści „zarządzenia” z dnia 10 czerwca 2010 roku wskazuje, iż przedmiotem decyzji Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Częstochowie było w istocie uznanie niewłaściwości rzeczowej tegoż sądu, co do wniosku prokuratora o przedłużenie tymczasowego aresztowania wobec podejrzanego P. K. . Opisane zarządzenie zawiera bowiem wszystkie cechy rozstrzygnięcia, właściwe postanowieniu o uznaniu niewłaściwości rzeczowej. W tej sytuacji, jak słusznie zauważa skarżący, podstawą prawną uznania swej niewłaściwości rzeczowej stanowić więc mógł wyłącznie art. 35 § 1 kpk . (w zw. z art. 263 § 1 i 2 kpk .), który przewiduje decyzję sądu, a nie prezesa, a więc powinna ona nastąpić w formie postanowienia, a nie zarządzenia. Skoro zatem ze względu na przedmiot decyzji powinna ona była zapaść w formie postanowienia sądu, to błędne określenie jej jako zarządzenia prezesa niczego nie zmienia. Stwierdzając powyższe prezes Sądu Okręgowego w Częstochowie winien był przyjąć środek odwoławczy w postaci zażalenia od zarządzenia z dnia 10 czerwca 2010 roku, stanowiącego w istocie postanowienie o stwierdzeniu niewłaściwości rzeczowej i przekazać go do merytorycznego rozpoznania sądowi wyższego rzędu. Mając na uwadze powyższe należało wydać orzeczenie o charakterze kasatoryjnym.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI