II AKZ 508/10

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2010-08-04
SAOSKarnetymczasowe aresztowanieWysokaapelacyjny
tymczasowe aresztowanieprzekazanie sprawywłaściwość sąduzażaleniezarządzeniepostanowieniekodeks postępowania karnegosąd apelacyjnysąd okręgowy

Sąd Apelacyjny uchylił zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego o odmowie przyjęcia zażalenia, uznając, że błędnie nazwane zarządzenie o przekazaniu sprawy do innego sądu jest w istocie postanowieniem, na które przysługuje zażalenie.

Obrońca podejrzanego złożył zażalenie na zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego, które odmówiło przyjęcia zażalenia na wcześniejsze zarządzenie o przekazaniu wniosku o przedłużenie aresztowania do Sądu Rejonowego. Prezes Sądu Okręgowego uznał, że przekazanie wniosku było prawidłowe i nie podlegało zaskarżeniu. Sąd Apelacyjny, powołując się na art. 118 kpk, uznał, że błędne oznaczenie czynności procesowej nie pozbawia jej znaczenia prawnego i że zarządzenie o przekazaniu sprawy było w istocie postanowieniem o niewłaściwości rzeczowej sądu, na które przysługuje zażalenie. W konsekwencji, zaskarżone zarządzenie zostało uchylone.

Sprawa dotyczy zażalenia obrońcy podejrzanego P. K. na zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 7 lipca 2010 roku, które odmówiło przyjęcia zażalenia na zarządzenie z dnia 10 czerwca 2010 roku. Zarządzenie z 10 czerwca, wydane przez Prezesa Sądu Okręgowego, dotyczyło przekazania omyłkowo wpisanego wniosku o przedłużenie tymczasowego aresztowania do rozpoznania sądowi właściwemu, czyli Sądowi Rejonowemu, zgodnie z art. 263 § 1 kpk i § 55 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych. Prezes Sądu Okręgowego uznał, że zażalenie na takie przekazanie jest niedopuszczalne z mocy prawa. Obrońca podejrzanego zarzucił obrazę przepisów postępowania, w tym art. 429 § 1 kpk i art. 25 § 1 i 3 kpk, twierdząc, że przekazanie sprawy według właściwości rzeczowej powinno nastąpić w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. Sąd odwołał się do art. 118 § 1 i 2 kpk, który stanowi, że znaczenie czynności procesowej ocenia się według jej treści, a nie nazwy, i że błędne oznaczenie czynności nie pozbawia jej znaczenia prawnego. Sąd Apelacyjny stwierdził, że zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 10 czerwca 2010 roku, mimo nazwania go „zarządzeniem”, w istocie stanowiło postanowienie o uznaniu niewłaściwości rzeczowej sądu okręgowego, ponieważ dotyczyło przekazania sprawy do sądu właściwego na podstawie art. 35 § 1 kpk. Skoro czynność ta powinna być dokonana w formie postanowienia, to błędne jej nazwanie „zarządzeniem” nie zmienia jej charakteru. W związku z tym, Prezes Sądu Okręgowego powinien był przyjąć zażalenie obrońcy i przekazać je do rozpoznania sądowi wyższego rzędu. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone zarządzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego o przekazaniu wniosku o przedłużenie tymczasowego aresztowania do sądu właściwego, mimo błędnego nazwania go „zarządzeniem”, jest w istocie postanowieniem o uznaniu niewłaściwości rzeczowej sądu, na które przysługuje zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny powołał się na art. 118 § 1 i 2 kpk, zgodnie z którym znaczenie czynności procesowej ocenia się według jej treści, a nie nazwy, a błędne oznaczenie czynności nie pozbawia jej znaczenia prawnego. Stwierdzono, że czynność przekazania sprawy do sądu właściwego powinna nastąpić w formie postanowienia, a jej błędne nazwanie zarządzeniem nie zmienia jej materialnej istoty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie

Strona wygrywająca

Obrońca podejrzanego

Strony

NazwaTypRola
P. K.osoba_fizycznapodejrzany
Prokuratororgan_państwowyoskarżyciel
Obrońca podejrzanegoinneobrońca

Przepisy (9)

Główne

kpk art. 118 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Znaczenie każdej czynności procesowej ocenia się według treści złożonego oświadczenia, a nie według nazwy nadanej tej czynności.

kpk art. 118 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Błędne oznaczenie czynności procesowej nie pozbawia tej czynności znaczenia prawnego.

kpk art. 35 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna dla postanowienia o uznaniu niewłaściwości rzeczowej sądu.

Pomocnicze

kpk art. 263 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o przedłużenie tymczasowego aresztowania powinien być skierowany do sądu właściwego.

kpk art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 25 § § 1

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 25 § § 3

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 93 § § 1

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 93 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego o przekazaniu sprawy do innego sądu, mimo nazwania go zarządzeniem, w istocie jest postanowieniem o niewłaściwości rzeczowej, na które przysługuje zażalenie. Art. 118 kpk ma zastosowanie w drodze analogii do czynności organów procesowych, aby zapewnić ochronę praw procesowych stron.

Odrzucone argumenty

Zażalenie na zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego o przekazaniu wniosku o przedłużenie tymczasowego aresztowania do sądu właściwego jest niedopuszczalne z mocy prawa.

Godne uwagi sformułowania

znaczenie każdej czynności procesowej ocenia się według treści złożonego oświadczenia, a nie według nazwy nadanej tej czynności błędne oznaczenie czynności procesowej nie pozbawia tej czynności znaczenia prawnego orzeczenie, zapadłe w niewłaściwej formie, należy oceniać nie z punktu widzenia błędnej formy (ustawowego formalizmu), ale z punktu widzenia jego materialnej istoty i procesowego znaczenia.

Skład orzekający

Michał Marzec

przewodniczący-sprawozdawca

Piotr Mirek

sędzia

Wiesław Kosowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 118 kpk w kontekście błędnego oznaczania czynności procesowych przez organy sądowe oraz dopuszczalności zażaleń na postanowienia o przekazaniu sprawy do innego sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu karnym, ale zasada interpretacji przepisów procesowych ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną zasadę interpretacji przepisów proceduralnych, która może mieć zastosowanie w różnych rodzajach spraw. Pokazuje, jak sąd potrafi przezwyciężyć formalizm na rzecz merytorycznego rozstrzygnięcia.

Czy nazwa czynności procesowej ma znaczenie? Sąd Apelacyjny odpowiada: liczy się treść!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II AKz 508/10 POSTANOWIENIE Dnia 4 sierpnia 2010 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący-Sędzia: SA Michał Marzec (spr.) Sędziowie: SA Piotr Mirek SO (del.) Wiesław Kosowski Protokolant: Bożena Drzymalla przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Dariusza Wiory po rozpoznaniu w sprawie P. K. podejrzanego o przestępstwo z art. 286 § 1 kk . i art. 297 § 1 kk . i art. 270 § 1 kk . i art. 271 § 1 i 3 kk . w zw. z art. 11 § 2 kk . i inne zażalenia obrońcy podejrzanego na zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 7 lipca 2010 roku w przedmiocie odmowy przyjęcia zażalenia na podstawie art. 437 § 2 kpk . p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 7 lipca 2010 roku Prezes Sądu Okręgowego w C. odmówił przyjęcia zażalenia obrońcy podejrzanego P. K. na zarządzenie z dnia 10 czerwca 2010 roku, sygn. akt II Kp 145/10 o przekazaniu omyłkowo wpisanego wniosku o przedłużenie tymczasowego aresztowania do rozpoznania sądowi właściwemu, wobec niedopuszczalności zażalenia z mocy prawa. Uzasadniając zarządzenie Prezes Sądu Okręgowego w Częstochowie wskazał, iż zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2010 roku, sygn. akt II K 145/10 odwołano termin posiedzenia i przekazano omyłkowo zarejestrowany w wydziale II Karnym Sądu Okręgowego w Częstochowie wniosek o przedłużenie tymczasowego aresztowania wobec P. K. , który to wniosek winien być skierowany do Sądu Rejonowego, z uwagi na treść art. 263 § 1 kpk . Przewodniczący powołał się na treść § 55 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 roku – Regulamin urzędowania sądów powszechnych, zgodnie z którym należało postąpić w opisany wyżej sposób, to jest przekazać wniosek Sądowi Rejonowemu. Dodał, że z uwagi na krótki termin, w jakim upływał okres, na jaki zastosowano środek zapobiegawczy, niezbędne było przekazanie wniosku sądowi właściwemu. Rozpoznanie sprawy merytorycznie i oczekiwanie na uprawomocnienie postanowienia jedynie niepotrzebnie przedłużyłoby czynności w sprawie i w praktyce mogłoby uniemożliwić sądowi właściwemu terminowe rozpoznanie wniosku. Zażalenie na wyżej opisane zarządzenie złożył obrońca podejrzanego, który zarzucił mu obrazę przepisów postępowania, to jest art. 429 § 1 kk . w zw. z art. 25 § 1 i 3 kpk . oraz art. 93 § 1 i 2 kpk ., poprzez odmowę przyjęcia zażalenia, w sytuacji gdy przekazanie sprawy według właściwości rzeczowej następuje w formie postanowienia, na które to orzeczenie przysługuje zażalenie. Uzasadniając zażalenie jego autor wskazał, że zgodnie z art. 35 § 1 i 3 kpk . w zw. z art. 93 § 1 i 2 kpk . w zakresie właściwości – w tym rzeczowej – orzeka sąd wydając postanowienie. Innej możliwości przekazania sprawy między sądami przepisy kodeksu postępowania karnego nie przewidują. Dodał, że nie budzi wątpliwości, iż zaskarżone zażaleniem „zarządzenie” o przekazaniu wniosku prokuratora do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Częstochowie jest w sensie procesowym niczym innym jak tylko „postanowieniem w kwestii właściwości”, albowiem w takie formie procesowej może nastąpić przekazanie do innego sądu błędnie skierowanego wniosku prokuratora. Stawiając tak opisany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie okazało się zasadne, wobec czego konsekwencją jego wniesienia stało się uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Zgodnie z art. 118 § 1 kpk ., znaczenie każdej czynności procesowej ocenia się według treści złożonego oświadczenia, a nie według nazwy nadanej tej czynności, a – zgodnie z § 2 tego art. 118 kpk . – błędne oznaczenie czynności procesowej nie pozbawia tej czynności znaczenia prawnego. Wprawdzie art. 118 kpk . jako zamieszczony w rozdziale 13 , zatytułowanym „Porządek czynności procesowych stron”, odnosi się przede wszystkim do stron, a nie do innych uczestników procesu, ale zważywszy, że rozdział 13 zawarty jest w dziale IV kodeksu postępowania karnego , zatytułowanym „Czynności procesowe”, a więc w dziale, który odnosi się do czynności procesowych któregokolwiek z uczestników procesu, a w tym i organu procesowego, a nie tylko samych stron, i że ewentualne błędne oznaczenie czynności procesowej strony może być konsekwencją błędnego oznaczenia czynności procesowej organu procesowego, uznać należy, że w wypadku błędnego oznaczenia czynności procesowej dokonanej nie przez stronę, lecz przez organ procesowy, art. 118 § 1 i 2 kpk . ma również zastosowanie - w drodze analogii ( tak też Sąd Najwyższy w: wyroku z dnia 16 marca 2006 roku, sygn. akt V KK 85/06, postanowieniu z dnia 29 listopada 2000 roku, sygn. akt III KZ 21/00, wyroku z dnia 3 listopada 2004 roku, sygn. akt V KK 69/04, postanowieniu z dnia 19 sierpnia 1983 roku, sygn. akt IV KZ 99/83 oraz uchwale z dnia 30 czerwca 1971 roku, VI KZP 23/71). Reprezentowanie odmiennego poglądu prowadziłoby bowiem do wniosku, że brak podstawy prawnej do zakwestionowania błędnego oznaczenia czynności procesowej dokonanej przez organ procesowy, co w konsekwencji mogłoby prowadzić niekiedy do pozbawienia stron przysługujących im uprawnień procesowych. Wobec powyższego uznać należy, iż orzeczenie, zapadłe w niewłaściwej formie, należy oceniać nie z punktu widzenia błędnej formy (ustawowego formalizmu), ale z punktu widzenia jego materialnej istoty i procesowego znaczenia. W przedmiotowej sprawie analiza treści „zarządzenia” z dnia 10 czerwca 2010 roku wskazuje, iż przedmiotem decyzji Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Częstochowie było w istocie uznanie niewłaściwości rzeczowej tegoż sądu, co do wniosku prokuratora o przedłużenie tymczasowego aresztowania wobec podejrzanego P. K. . Opisane zarządzenie zawiera bowiem wszystkie cechy rozstrzygnięcia, właściwe postanowieniu o uznaniu niewłaściwości rzeczowej. W tej sytuacji, jak słusznie zauważa skarżący, podstawą prawną uznania swej niewłaściwości rzeczowej stanowić więc mógł wyłącznie art. 35 § 1 kpk . (w zw. z art. 263 § 1 i 2 kpk .), który przewiduje decyzję sądu, a nie prezesa, a więc powinna ona nastąpić w formie postanowienia, a nie zarządzenia. Skoro zatem ze względu na przedmiot decyzji powinna ona była zapaść w formie postanowienia sądu, to błędne określenie jej jako zarządzenia prezesa niczego nie zmienia. Stwierdzając powyższe prezes Sądu Okręgowego w Częstochowie winien był przyjąć środek odwoławczy w postaci zażalenia od zarządzenia z dnia 10 czerwca 2010 roku, stanowiącego w istocie postanowienie o stwierdzeniu niewłaściwości rzeczowej i przekazać go do merytorycznego rozpoznania sądowi wyższego rzędu. Mając na uwadze powyższe należało wydać orzeczenie o charakterze kasatoryjnym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI