II AKz 504/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał zażalenie obrońcy podejrzanego O. J. na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt V Kp 58/23, o odmowie wydania listu żelaznego. Obrońca zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 281 § 2 k.p.k. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, twierdząc, że sprzeciw prokuratora nie powinien stanowić negatywnej przesłanki do wydania listu żelaznego. Sąd Apelacyjny, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, podkreślił, że wykładnia literalna art. 281 § 2 k.p.k. jest jasna i wskazuje, iż list żelazny w postępowaniu przygotowawczym może być wydany jedynie przy braku sprzeciwu prokuratora. Ponieważ prokurator konsekwentnie sprzeciwiał się wydaniu listu żelaznego, Sąd Okręgowy był związany tym stanowiskiem i zobowiązany do wydania decyzji odmownej. Sąd odwoławczy odrzucił argumentację obrońcy o potrzebie wykładni systemowej, celowościowej czy historycznej, uznając, że wykładnia językowa przepisu nie budzi wątpliwości i nie prowadzi do wniosków niemożliwych do zaakceptowania. Ponadto, Sąd Apelacyjny nie znalazł żadnych powodów, dla których wydanie listu żelaznego O. J. byłoby uzasadnione. Wskazano na charakter śledztwa (zorganizowana grupa przestępcza, przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu, środowisku, mieniu, wiarygodności dokumentów, nielegalny obrót odpadami), a także na dotychczasowe zachowanie podejrzanego, który wyjechał za granicę po tym, jak dowiedział się o postępowaniu, co mogło być ocenione jako ukrywanie się. Sąd uznał, że wydanie listu żelaznego byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości i nie zabezpieczyłoby prawidłowego toku postępowania, a deklaracje podejrzanego o gotowości stawiennictwa uznał za nieprzekonujące. W związku z brakiem materialnych podstaw do wydania listu żelaznego, zaskarżona decyzja została uznana za trafną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 281 § 2 k.p.k. w kontekście sprzeciwu prokuratora jako przesłanki negatywnej do wydania listu żelaznego w postępowaniu przygotowawczym.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym; wykładnia literalna przepisu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sprzeciw prokuratora stanowi bezwzględną przesłankę negatywną do wydania przez sąd okręgowy listu żelaznego w postępowaniu przygotowawczym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd okręgowy jest związany sprzeciwem prokuratora w kwestii wydania listu żelaznego w postępowaniu przygotowawczym.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na wykładni literalnej art. 281 § 2 k.p.k., która jednoznacznie wskazuje, że list żelazny w postępowaniu przygotowawczym może być wydany tylko przy braku sprzeciwu prokuratora. Sąd odrzucił argumentację obrońcy o potrzebie wykładni systemowej, uznając, że wykładnia językowa jest jasna i nie budzi wątpliwości.
Czy istnieją podstawy do wydania listu żelaznego podejrzanemu O. J. w kontekście prowadzonych przeciwko niemu postępowań?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją podstawy do wydania listu żelaznego, ponieważ dotychczasowe zachowanie podejrzanego (wyjazd za granicę po dowiedzeniu się o postępowaniu) nie daje gwarancji zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wydanie listu żelaznego byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości, biorąc pod uwagę charakter sprawy (zorganizowana grupa przestępcza, poważne zarzuty) oraz fakt, że podejrzany wyjechał za granicę, co może być ocenione jako ukrywanie się. Deklaracje podejrzanego o gotowości stawiennictwa uznano za nieprzekonujące.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| O. J. | osoba_fizyczna | podejrzany |
| Prokuratura Rejonowa Częstochowa – Południe | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 281 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Jeżeli podejrzany (oskarżony) przebywający za granicą złoży oświadczenie, że stawi się do sądu lub do prokuratora w oznaczonym terminie pod warunkiem odpowiadania z wolnej stopy, właściwy miejscowo sąd okręgowy może wydać oskarżonemu list żelazny.
k.p.k. art. 281 § § 2
Kodeks postępowania karnego
List żelazny w postępowaniu przygotowawczym może być wydany tylko przy braku sprzeciwu prokuratora.
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia literalna art. 281 § 2 k.p.k. jest jasna i wiążąca dla sądu. • Sprzeciw prokuratora jest negatywną przesłanką do wydania listu żelaznego w postępowaniu przygotowawczym. • Dotychczasowe zachowanie podejrzanego (wyjazd za granicę) nie daje gwarancji zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania. • Wydanie listu żelaznego byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości.
Odrzucone argumenty
Art. 281 § 2 k.p.k. powinien być interpretowany systemowo, celowościowo, historycznie, porównawczo i logicznie, co prowadziłoby do wniosku, że sąd nie jest związany sprzeciwem prokuratora. • Sprzeciw prokuratora nie pozbawia sądu możliwości uwzględnienia wniosku podejrzanego o wydanie listu żelaznego.
Godne uwagi sformułowania
wykładnia literalna art. 281 § 2 in fine k.p.k., która wskazuje, że list żelazny w postępowaniu przygotowawczym może być wydany (w domyśle – tylko) przy braku sprzeciwu prokuratora. • w świetle powołanego wyżej przepisu Sąd Okręgowy był tym stanowiskiem związany, co obligowało go do wydania decyzji odmownej. • forsowany przez obrońcę sposób rozumienia powołanej normy oznaczałby wykładnię contra legem. • dominus litis na etapie postępowania przygotowawczego jest prokurator. • nie znalazł żadnych powodów, dla których aktualnie miałoby dojść do wydania O. J. listu żelaznego. • odpowiadając aktualnie z wolnej stopy wymieniony podejrzany mógłby utrudnić postępowanie, m.in. kontaktując się ze współpodejrzanymi i świadkami w sprawie. • Wydanie listu żelaznego byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. • całokształt dotychczasowego zachowania podejrzanego nie przekonuje do wywiedzenia wniosku, że list żelazny wobec O. J. będzie wystarczającym środkiem dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania. • podejrzany co najmniej od 1 marca 2022 r. [...] ma świadomość prowadzenia postępowania przygotowawczego [...] jednak wyjechał poza granice kraju, co należy oceniać jako ukrywanie się przed polskimi organami ścigania.
Skład orzekający
Teresa Jędrzejas-Paluch
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 281 § 2 k.p.k. w kontekście sprzeciwu prokuratora jako przesłanki negatywnej do wydania listu żelaznego w postępowaniu przygotowawczym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym; wykładnia literalna przepisu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej instytucji procesowej, jaką jest list żelazny, i przedstawia konkretną interpretację przepisów Kodeksu postępowania karnego, która może być istotna dla praktyków prawa karnego.
“Sprzeciw prokuratora blokuje list żelazny? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.