II AKz 492/13

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2013-12-12
SAOSKarneśrodki zapobiegawczeWysokaapelacyjny
tymczasowe aresztowanieśrodki zapobiegawczepostępowanie karnezażalenieorganizacja postępowaniaprawo karnesąd apelacyjnysąd okręgowy

Sąd Apelacyjny uchylił tymczasowe aresztowanie podejrzanych P. Z. i S. W. z powodu wadliwej organizacji postępowania przygotowawczego, zastępując je dozorem policji.

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał zażalenia obrońców na postanowienie o przedłużeniu tymczasowego aresztowania wobec podejrzanych P. Z. i S. W. Sąd uznał, że sąd pierwszej instancji naruszył przepis art. 263 § 2 k.p.k. poprzez brak wskazania konkretnych "szczególnych okoliczności" uniemożliwiających zakończenie postępowania przygotowawczego w terminie. Stwierdzono wadliwą organizację śledztwa, a nie szczególne okoliczności. W konsekwencji uchylono tymczasowe aresztowanie i zastosowano dozór policji.

Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając zażalenia obrońców na postanowienie Sądu Okręgowego w T. o przedłużeniu tymczasowego aresztowania wobec podejrzanych P. Z. i S. W., uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd pierwszej instancji przedłużył aresztowanie na okres dwóch miesięcy, powołując się na ogólne i szczególne przesłanki stosowania tego środka oraz na "szczególne okoliczności sprawy" uniemożliwiające ukończenie postępowania przygotowawczego w terminie. Obrońcy zarzucili m.in. obrazę art. 263 § 2 k.p.k. Sąd Apelacyjny uznał za zasadny zarzut naruszenia tego przepisu, wskazując na ogólnikowe uzasadnienie sądu okręgowego dotyczące "szczególnych okoliczności". Stwierdzono, że opóźnienia w uzyskaniu danych (wykazu połączeń telefonicznych) wynikały z wadliwej organizacji śledztwa, a nie z przyczyn niezależnych od organów prowadzących postępowanie. Podkreślono, że podejrzani nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji wadliwej organizacji postępowania i mają prawo do osądzenia bez zbędnej zwłoki. Wobec braku przesłanki z art. 263 § 2 k.p.k., tymczasowe aresztowanie zostało uchylone. Z uwagi na prawdopodobieństwo popełnienia zarzucanych przestępstw, zastosowano wobec podejrzanych środek zapobiegawczy w postaci dozoru policji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji naruszył przepis art. 263 § 2 k.p.k. poprzez ogólnikowe uzasadnienie dotyczące "szczególnych okoliczności" i brak wskazania konkretnych przyczyn uniemożliwiających zakończenie postępowania w terminie. Opóźnienia wynikały z wadliwej organizacji śledztwa.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że sąd okręgowy nie wykazał konkretnych, obiektywnych "szczególnych okoliczności" uniemożliwiających zakończenie postępowania przygotowawczego w terminie. Wskazano, że opóźnienia w uzyskaniu danych dowodowych świadczą o wadliwej organizacji śledztwa, a nie o szczególnych okolicznościach, za które nie mogą odpowiadać podejrzani.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie tymczasowego aresztowania i zastosowanie dozoru policji

Strona wygrywająca

P. Z. i S. W.

Strony

NazwaTypRola
P. Z.osoba_fizycznapodejrzany
S. W.osoba_fizycznapodejrzany
Prokuratura Apelacyjnaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 263 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymaga wskazania konkretnych, obiektywnych "szczególnych okoliczności" uniemożliwiających zakończenie postępowania przygotowawczego w terminie, a nie ogólnikowych stwierdzeń czy wadliwej organizacji śledztwa.

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Możliwość zmiany zaskarżonego postanowienia.

k.p.k. art. 275 § § 1 i § 2

Kodeks postępowania karnego

Możliwość zastosowania innych środków zapobiegawczych.

Pomocnicze

k.p.k. art. 249 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Ogólna przesłanka stosowania środków zapobiegawczych.

k.p.k. art. 258 § § 1 pkt 2 i § 2

Kodeks postępowania karnego

Szczególne przesłanki stosowania tymczasowego aresztowania.

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

Sąd odnosi się do zarzutów w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia.

Konstytucja RP art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i szybkiego rozpatrzenia sprawy.

k.p.k. art. 297 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Cele postępowania przygotowawczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 263 § 2 k.p.k. przez sąd pierwszej instancji z powodu braku konkretnego uzasadnienia "szczególnych okoliczności" uniemożliwiających zakończenie postępowania przygotowawczego w terminie. Opóźnienia w postępowaniu przygotowawczym wynikające z wadliwej organizacji, a nie z przyczyn niezależnych od organów ścigania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące braku uprawdopodobnienia popełnienia przestępstwa przez podejrzanych (nie rozstrzygnięte przez SA z powodu uchylenia aresztu z innych przyczyn). Zarzuty dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych mającego wpływ na treść orzeczenia (nie rozstrzygnięte przez SA z powodu uchylenia aresztu z innych przyczyn).

Godne uwagi sformułowania

podejrzani nie mogą ponosić negatywnych skutków wadliwej organizacji postępowania mają prawo do osądzenia bez zbędnej zwłoki zbieranie materiału dowodowego (...) nie może być równoznaczne ze „szczególnymi okolicznościami sprawy” sankcjonowałoby wadliwą organizację śledztwa i brak należytej troski o jego sprawność

Skład orzekający

Paweł Anczykowski

przewodniczący

Anna Grabczyńska-Mikocka

sprawozdawca

Marek Stempniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przedłużenia tymczasowego aresztowania, zwłaszcza wymogu wykazania \"szczególnych okoliczności\" oraz odpowiedzialności za wadliwą organizację postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych, w których rozpatrywane jest przedłużenie tymczasowego aresztowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie pokazuje, jak błędy proceduralne i wadliwa organizacja postępowania mogą prowadzić do uchylenia nawet najsurowszych środków zapobiegawczych, co jest istotne dla zrozumienia praw podejrzanych.

Błędy w organizacji śledztwa doprowadziły do uchylenia aresztu. Sąd wskazuje na prawo do szybkiego procesu.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II AKz 492/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2013 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: SSA Paweł Anczykowski Sędziowie: SSA Anna Grabczyńska- Mikocka (spr.) SSO Marek Stempniak (del.) Protokolant: st. sekr. sądowy Monika Palonek przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Krzysztofa Knapika po rozpoznaniu w sprawie P. Z. i S. W. podejrzanych z art. 59 ust.2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zażaleń obrońców na postanowienie Sądu Okręgowego w T. z dnia 14.XI.2013 r. sygn. akt (...) w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania na podstawie art. 437§2 i art. 275§1i§2 k.p.k. . postanawia 1.Zmienić zaskarżone postanowienie i uchylić zastosowany wobec P. Z. i S. W. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. 2.Zastosować wobec każdego z podejrzanych dozór policji zobowiązując ich do stawiennictwa dwa razy w tygodniu we właściwej dla miejsca zamieszkania jednostce policji. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 listopada 2013 roku sygn. (...) Sąd Okręgowy w T. uwzględniając wniosek prokuratora przedłużył stosowanie wobec P. Z. i S. W. tymczasowego aresztowania na okres dalszych dwóch miesięcy tj. do 24 stycznia 2014 roku uznając, że w sprawie spełniają się ogólna z art. 249§1 k.p.k. i szczególne z art. 258§1 pkt 2 i § 2 k.p.k. przesłanki najsurowszego środka zapobiegawczego i ustalając, że ze względu na szczególne okoliczności sprawy postępowania przygotowawczego nie można było ukończyć w terminie dotychczasowego stosowania tego środka. Postanowienie to zażaleniami zaskarżyli obrońcy podejrzanych. Skarga obrońcy podejrzanego P. Z. zaskarża postanowienie w całości zarzucając obrazę prawa procesowego, a to art. 263§2 k.p.k. poprzez brak ustalenia przez sąd, że ukończenie postępowania przygotowawczego w terminie dwóch miesięcy nie było możliwe, a nadto obrazę przepisu art. 249§1 k.p.k i 258§1 pkt 2 i §2 k.p.k. mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia poprzez przedłużenie tymczasowego aresztowania w sytuacji, - gdy zdaniem żalącego – zebrane w sprawie dowody nie uprawdopodobniły, że podejrzany dopuścił się przestępstwa oraz przez uznanie, że będzie on nakłaniał do fałszywych zeznań lub w inny bezprawny sposób utrudniał postępowanie. W konkluzji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i uchylenie tymczasowego aresztowania lub zmianę tego postanowienia i zastosowanie w miejsce tymczasowego aresztowania dozoru policji połączonego z zakazem opuszczania kraju oraz poręczenia majątkowego w wysokości wskazanej przez sąd, ewentualnie uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zażalenie obrońcy podejrzanego S. W. zaskarża postanowienie w całości i powołując się na przepis art. 438 pkt 3 k.p.k. zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść polegający na uznaniu, że zabezpieczenie prawidłowego toku postępowania wymaga przedłużenia tymczasowego aresztowania podejrzanego, w sytuacji gdy ten przyznał się do części zarzucanego czynu, co zdaniem obrońcy oddala obawę bezprawnego wpływu na tok postępowania. Konkludując żalący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie tymczasowego aresztowania S. W. i zastosowanie środków zapobiegawczych o charakterze nieizolacyjnym. Sąd Apelacyjny zważył co następuje. Zażalenie obrońcy P. Z. jest zasadne jedynie w zakresie w jakim zarzuca naruszenie przepisu art. 263§2 k.p.k. , które miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Skarga obrońcy S. W. nie jest słuszna, jednakże jej wniesienie skutkowało uchyleniem tymczasowego aresztowania z powodu naruszenia przez sąd przepisu art. 263§2 k.p.k. które miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia. Wprawdzie Sąd Okręgowy jako jedną z podstaw prawnych postanowienia powołał przepis art. 263§2 k.p.k. , to jednak bardzo ogólnikowo odniósł się do okoliczności, o których mowa w tym przepisie, a których wystąpienie było konieczne do uwzględnienia wniosku prokuratora. Zaskarżone postanowienie nie wskazuje jednoznacznie na czym ma polegać przesłanka uzasadniająca przedłużenie tymczasowego aresztowania podejrzanych zawarta w art.263§2 k.p.k. dotycząca „szczególnych okoliczności” uniemożliwiających zakończenie postępowania przygotowawczego w terminie i ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że ze względu na „zakres czynności dowodowych jakie muszą być przeprowadzone nie było możliwości zakończenia” postępowania w czasie stosowania tymczasowego aresztowania. Wydaje się -bo sąd pierwszej instancji nie poświęcił tej kwestii żadnej uwagi,- że chodzi tu o konieczność uzyskania przez prokuratora wykazu połączeń telefonicznych obrazujących częstotliwość kontaktów pomiędzy podejrzanymi. Lektura akt sprawy nie potwierdza ustaleń Sądu Okręgowego jakoby postępowanie przygotowawcze przebiegało sprawnie. Skoro jak pisze prokurator we wniosku z dnia 12 listopada, przesłuchanie niektórych podejrzanych w sprawie (mające miejsce w dniach 11, 14 i 16 października) spowodowało konieczność przeprowadzenia dowodu z wykazu rozmów telefonicznych, to zwrócenie się o te dane dopiero w dniu 22 listopada świadczy o wadliwej organizacji śledztwa, a podejrzani nie mogą ponosić negatywnych skutków wad organizacyjnych postępowania i mają prawo do osądzenia bez zbędnej zwłoki ( art. 45 Konstytucji RP ). Należy nadto zauważyć, że zbieranie materiału dowodowego jest istotą każdego postępowania przygotowawczego i służy realizacji celów określonych w art. 297 §1k .p.k. tym samym nie może być równoznaczne ze „szczególnymi okolicznościami sprawy” o jakich mowa w art. 263§2 k.p.k. Takie okoliczności powstają niezależnie od prowadzącego postępowanie przygotowawcze i obiektywnie nie dają się usunąć. Dlatego oczekiwanie na sporządzenie dowodu z wykazu rozmów telefonicznych przy bezczynności prokuratora nie może być uznane za „szczególną okoliczność” uniemożliwiającą zakończenie postępowania w terminie dotychczasowego tymczasowego aresztowania. Przyjęcie poglądu przeciwnego, jak to uczyniono w zaskarżonym postanowieniu w istocie sankcjonowałoby wadliwą organizację śledztwa i brak należytej troski o jego sprawność. W tej sytuacji nie zachodzi przesłanka z art.263§2k.p.k., która pozwalałaby tymczasowe aresztowanie podejrzanych przedłużyć. Wobec tego należy stwierdzić, że okres trwania tego środka zapobiegawczego zakończył się z dniem ogłoszenia niniejszego postanowienia, które całkowicie zmieniając zaskarżone postanowienie jednocześnie oddaliło wniosek prokuratora o przedłużenie tymczasowego aresztowania P. Z. i S. W. . W związku z rozstrzygnięciem zawartym na wstępie Sąd Apelacyjny nie odnosi się do pozostałych zarzutów zawartych w zażaleniach ( art. 436 k.p.k. ). Mając jednak na uwadze to, że materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje na duże -w rozumieniu art.249§1k.p.k.- prawdopodobieństwo popełnienia przez podejrzanych zarzucanych im przestępstw Sąd Apelacyjny celem zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania zastosował wobec P. Z. i S. W. środek zapobiegawczy w postaci dozoru policji. Nie uznał sąd za wskazane zastosowanie sugerowanego przez obrońcę P. Z. poręczenia majątkowego, skoro podejrzany nie posiada majątku i przebywa na utrzymaniu rodziców. W tej sytuacji ten środek zapobiegawczy byłby fikcją i nie spełniał celu jego orzeczenia obciążając budżet rodziców P. Z. .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI