II AKz 47/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał zażalenia adwokatów M. M., D. M. i J. M. na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach, które zwalniało ich z obowiązku zachowania tajemnicy adwokackiej w związku z ich przesłuchaniem w charakterze świadków w śledztwie Prokuratury Regionalnej w Lublinie. Adwokaci zarzucali Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 178 kpk (tajemnica obrońcy) i art. 180 § 2 kpk (zwolnienie z tajemnicy zawodowej). Sąd Apelacyjny uznał zażalenia za zasadne. Kluczowym problemem było to, że Sąd Okręgowy nie zbadał, czy wiedza, o którą pytano adwokatów, została przez nich uzyskana w związku z pełnieniem funkcji obrońcy (co podlega bezwzględnemu zakazowi), czy też w ramach szerszej działalności zawodowej. Sąd odwoławczy podkreślił, że tajemnica obrończa ma charakter bezwzględny, podczas gdy z tajemnicy adwokackiej można być zwolnionym, ale tylko w wyjątkowych sytuacjach. Ponadto, Sąd Okręgowy nie wykazał w uzasadnieniu, że przesłanki z art. 180 § 2 kpk (niezbędność dla dobra wymiaru sprawiedliwości i brak możliwości ustalenia faktów z innych dowodów) zostały spełnione kumulatywnie. Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd Okręgowy uchylił się od zbadania tych kwestii, dlatego postanowienie zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących tajemnicy adwokackiej i obrończej w postępowaniu karnym, a także wymogów formalnych przy zwalnianiu z tych tajemnic.
Dotyczy specyficznej sytuacji przesłuchania adwokatów w charakterze świadków w kontekście śledztwa karnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd może zwolnić adwokata z obowiązku zachowania tajemnicy adwokackiej w celu przesłuchania go w charakterze świadka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy spełnione są kumulatywnie przesłanki określone w art. 180 § 2 kpk (niezbędność dla dobra wymiaru sprawiedliwości i brak możliwości ustalenia faktów z innych dowodów), a także po uprzednim zbadaniu, czy wiedza nie pochodzi z funkcji obrońcy (art. 178 pkt 1 kpk).
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że Sąd Okręgowy nie zbadał należycie, czy wiedza adwokatów pochodzi z funkcji obrońcy, co podlega bezwzględnemu zakazowi. Ponadto, nie wykazano w uzasadnieniu, że przesłanki z art. 180 § 2 kpk zostały spełnione kumulatywnie, co czyni zwolnienie z tajemnicy wyjątkiem, a nie regułą.
Jaka jest relacja między tajemnicą obrończą (art. 178 pkt 1 kpk) a tajemnicą adwokacką, z której można być zwolnionym (art. 180 § 2 kpk)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tajemnica obrończa ma charakter bezwzględny i dotyczy faktów uzyskanych w związku z prowadzeniem sprawy lub udzielaniem porady prawnej w ramach obrony. Tajemnica adwokacka jest szersza, ale z niej można być zwolnionym, jeśli spełnione są określone warunki procesowe.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że art. 180 § 2 kpk dotyczy okoliczności, o których adwokat dowiedział się w związku z wykonywaniem zawodu, ale niekoniecznie w ramach funkcji obrońcy. Tajemnica obrończa jest ściśle związana z obroną w sprawie karnej i ma charakter bezwzględny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokurator Prokuratury Regionalnej w Lublinie | organ_państwowy | wnioskodawca |
| adwokat M. M. | osoba_fizyczna | zażalający |
| adwokat D. M. | osoba_fizyczna | zażalający |
| adwokat J. M. | osoba_fizyczna | zażalający |
| Sąd Okręgowy w Katowicach | sąd | sąd pierwszej instancji |
| r.pr. A. G. | osoba_fizyczna | usługodawca prawny |
| Ł. M. | osoba_fizyczna | oskarżony/podejrzany |
| T. F. | osoba_fizyczna | oskarżony/podejrzany |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | klient |
Przepisy (12)
Główne
k.p.k. art. 178 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Nie wolno przesłuchiwać jako świadka obrońcy albo adwokata lub radcy prawnego działającego na podstawie art. 245 § 1 kpk, co do faktów, o których ten się dowiedział, udzielając porady prawnej lub prowadząc sprawę. Tajemnica obrończa ma charakter bezwzględny.
k.p.k. art. 180 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Osoby obowiązane do zachowania tajemnicy m.in. adwokackiej, mogą być przesłuchiwane co do faktów objętych tą tajemnicą tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność nie może być ustalona na podstawie innego dowodu. Przesłanki te muszą wystąpić kumulatywnie.
Pomocnicze
Prawo o adwokaturze art. 6 § ust. 3
Ustawa - Prawo o adwokaturze
Zakazuje zwolnienia adwokata od obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej co do faktów, o których dowiedział się udzielając pomocy prawnej lub prowadząc sprawę.
k.p.k. art. 437
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 245 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 169 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 2 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 94 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 2 zd. 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy nie zbadał, czy wiedza adwokatów pochodzi z funkcji obrońcy (art. 178 pkt 1 kpk). • Sąd Okręgowy nie wykazał, że przesłanki z art. 180 § 2 kpk (niezbędność dla dobra wymiaru sprawiedliwości i brak możliwości ustalenia faktów z innych dowodów) zostały spełnione kumulatywnie. • Uzasadnienie Sądu Okręgowego było ogólnikowe i nie odnosiło się do konkretnych realiów sprawy.
Godne uwagi sformułowania
tajemnica obrończa ma charakter bezwzględny • zwolnienie z tajemnicy adwokackiej ma charakter wyjątkowy • nie może służyć wygodzie organów ścigania • uchylił się od zbadania
Skład orzekający
Marcin Schoenborn
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tajemnicy adwokackiej i obrończej w postępowaniu karnym, a także wymogów formalnych przy zwalnianiu z tych tajemnic."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przesłuchania adwokatów w charakterze świadków w kontekście śledztwa karnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii tajemnicy adwokackiej i obrończej, która jest kluczowa dla zaufania do systemu prawnego i ochrony praw obywatelskich. Pokazuje, jak ważne jest rzetelne stosowanie przepisów procesowych.
“Czy adwokat zawsze musi milczeć? Sąd Apelacyjny wyjaśnia granice tajemnicy zawodowej.”
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.