II AKz 265/13
Podsumowanie
Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy postanowienie Sądu Okręgowego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie za niesłuszne skazanie, wskazując, że termin ten ma charakter przedawnienia, a nie zawity, i nie podlega przywróceniu.
Sąd Apelacyjny rozpatrzył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie za niesłuszne skazanie. Pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn niezależnych od klienta. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że termin wskazany w art. 555 kpk nie jest terminem zawitym, lecz terminem przedawnienia w rozumieniu Kodeksu cywilnego, który nie podlega przywróceniu.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku rozpoznał zażalenie pełnomocnika wnioskodawcy A. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 30 lipca 2013 r., które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie. Pełnomocnik zarzucił sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na mylnym przyjęciu, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn zależnych od wnioskodawcy. Sąd Apelacyjny uznał jednak zażalenie za bezzasadne. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie charakteru terminu określonego w art. 555 kpk. Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo, stwierdził, że jest to termin przedawnienia w rozumieniu art. 117 § 1 kc, a nie termin zawity w rozumieniu art. 126 § 1 kpk. W konsekwencji, termin ten nie podlega przywróceniu, co czyni zarzuty zażalenia niezasadnymi. Sąd wskazał również, że mimo upływu terminu przedawnienia, roszczenie nie wygasa, a jedynie strona przeciwna (Skarb Państwa, reprezentowany przez prokuratora) może uchylić się od jego zaspokojenia, zgłaszając zarzut przedawnienia. Sąd podkreślił, że prokurator ma prawo zgłosić taki zarzut, a sąd musi go uwzględnić, chyba że stanowiłoby to nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. W związku z tym, wniosek o przywrócenie terminu był bezprzedmiotowy, a Sąd Okręgowy powinien był nadać bieg wnioskowi o odszkodowanie i dopiero rozważyć zarzut przedawnienia.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, termin określony w art. 555 kpk nie jest terminem zawitym, lecz terminem przedawnienia w rozumieniu Kodeksu cywilnego, który nie podlega przywróceniu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że termin wskazany w art. 555 kpk ma charakter przedawnienia zgodnie z art. 117 § 1 kc, a nie termin zawity w rozumieniu art. 126 § 1 kpk, co oznacza, że nie można go przywrócić.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Anna Malczyk | inne | Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Białymstoku |
Przepisy (4)
Główne
kpk art. 555
Kodeks postępowania karnego
Termin do złożenia wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie jest terminem przedawnienia, a nie zawitym, i nie podlega przywróceniu.
kc art. 117 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja przedawnienia roszczeń.
Pomocnicze
kpk art. 126 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Definicja terminu zawitego, do którego nie stosuje się przepisów o przywróceniu terminu.
kc art. 5
Kodeks cywilny
Zasada zakazu nadużywania prawa podmiotowego, która może mieć zastosowanie przy ocenie zarzutu przedawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin z art. 555 kpk jest terminem przedawnienia, a nie zawitym, i nie podlega przywróceniu. Zażalenie zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych, podczas gdy sąd pierwszej instancji nie badał przyczyn uchybienia terminu, a jedynie jego charakter.
Odrzucone argumenty
Zarzut pełnomocnika o błędnym przyjęciu przez Sąd Okręgowy, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn zależnych od wnioskodawcy.
Godne uwagi sformułowania
termin o jakim mowa w art. 555 kpk , nie jest terminem zawitym w rozumieniu art. 126 § 1 kpk . Jest to termin przedawnienia w rozumieniu art. 117 § 1 kc , ze wszystkimi tego konsekwencjami określonymi w Kodeksie cywilnym nie ma możliwości jego skracania, wydłużania czy też przywracania, tak jak żąda tego skarżący Sąd z kolei musi ten zarzut uwzględnić, chyba że uzna, iż zgłoszenie zarzutu w okolicznościach konkretnej sprawy stanowiło nadużycie prawa
Skład orzekający
Alina Kamińska
przewodniczący-sprawozdawca
Halina Czaban
sędzia
Piotr Sławomir Niedzielak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie za niesłuszne skazanie oraz jego konsekwencje procesowe i cywilne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o odszkodowanie za niesłuszne skazanie i interpretacji art. 555 kpk.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię prawną dotyczącą przedawnienia roszczeń o odszkodowanie za niesłuszne skazanie, co jest istotne dla osób pokrzywdzonych przez wymiar sprawiedliwości.
“Czy można odzyskać pieniądze za niesłuszne skazanie po latach? Sąd wyjaśnia pułapkę przedawnienia.”
Sektor
inne
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II AKz 265/13 POSTANOWIENIE Dnia 20 sierpnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący :SSA Alina Kamińska (spr) Sędziowie :SSA Halina Czaban SSA Piotr Sławomir Niedzielak Protokolant :Anna Takczyk przy udziale Anny Malczyk - Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Białystoku po rozpoznaniu w sprawie wnioskodawcy A. B. zażalenia wniesionego przez pełnomocnika wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 30 lipca 2013 r. sygn. akt II Ko 236/13 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie na podstawie art. 437§1 kpk postanawia: zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 30 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie odmówił wnioskodawcy A. B. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie. Rozstrzygnięcie powyższe zaskarżył pełnomocnik wnioskodawcy w całości zarzucając mu: - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogący mieć wpływ na jego treść, a polegający na mylnym przyjęciu, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie nastąpiło z przyczyn zależnych od zainteresowanego. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez przywrócenia A. B. terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie pełnomocnika wnioskodawcy jest bezzasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący pomijając całkowicie treść pisemnych motywów zaskarżonego postanowienia zarzuca Sądowi Okręgowemu błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że uchybienie temu terminowi nastąpiło z przyczyn zależnych od zainteresowanego. W ocenie Sądu Apelacyjnego z takim zarzutem nie sposób się zgodzić. Przede wszystkim podnieść należy, że przyczyny uchybienia terminowi do złożenia wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie nie były w ogóle przedmiotem rozważań Sądu Okręgowego. Jak bowiem trafnie ten sąd podniósł termin o jakim mowa w art. 555 kpk , nie jest terminem zawitym w rozumieniu art. 126 § 1 kpk . Jest to termin przedawnienia w rozumieniu art. 117 § 1 kc , ze wszystkimi tego konsekwencjami określonymi w Kodeksie cywilnym ( vide wyrok SA we Wrocławiu z dnia 20 listopada 2012 r. w sprawie o sygn. akt II Aka 288/12, Lex nr 1238657). Z tych względów nie ma możliwości jego skracania, wydłużania czy też przywracania, tak jak żąda tego skarżący. Dlatego zarzut podnoszony w zażaleniu nie może zostać uwzględniony. Niemniej jednak wskazać należy, że mimo upływu terminu o jakim mowa art. 555 kpk , roszczenie, nie wygasa. Ma on możliwość jego dalszego dochodzenia, jednakże, ten przeciwko komu przysługuje roszczenie zgodnie z obowiązującą regulacją cywilnoprawną, po upływie terminu przedawnienia może uchylić się od jego zaspokojenia. W sprawie o niesłuszne skazanie organem uprawnionym - w imieniu Skarbu Państwa - do zgłoszenia zrzutu przedawnienia jest prokurator (wyrok SN z dnia 17 marca 2000 r., WA 7/00, OSNKW 2000, nr 7-8, poz. 73). Sąd z kolei musi ten zarzut uwzględnić, chyba że uzna, iż zgłoszenie zarzutu w okolicznościach konkretnej sprawy stanowiło nadużycie prawa, a więc, w rozumieniu art. 5 k.c. , nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Ze względu na szczególny charakter roszczeń odszkodowawczych sąd w każdej sprawie, gdy prokurator zgłosił zarzut przedawnienia, powinien rozważyć, czy nie stanowi to nadużycia prawa (zob. SN WZ 141/95, OSNKW 1996, nr 5-6, poz. 30; SN III KK 169/03, LEX nr 81202; SA w Krakowie II AKa 19/11, KZS 2011, z. 5, poz. 57; SA w Szczecinie II AKa 54/10, KZS 2011, z. 5, poz. 104) Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należało uznać, iż wniosek pełnomocnika wnioskodawcy o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie, był bezprzedmiotowy Sąd Okręgowy nie powinien był go rozpoznawać, a winien nadać bieg wnioskowi o odszkodowanie i zadośćuczynienie i dopiero w momencie podniesienia przez prokuratora zarzutu przedawnienia ocenić podnoszone przez skarżącego okoliczności na tle bytu art. 5 k.c. W chwili obecnej, fakt nieuwzględnienia zażalenia skarżącego, nie zamyka drogi do dochodzenia przedmiotowego roszczenia i wniosek o odszkodowanie winien zostać przez Sąd Okręgowy rozpoznany. Mając na względzie powyższe, Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji. AK/ut
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę