II AKz 265/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Białymstoku rozpoznał zażalenie pełnomocnika wnioskodawcy A. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 30 lipca 2013 r., które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie. Pełnomocnik zarzucił sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na mylnym przyjęciu, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn zależnych od wnioskodawcy. Sąd Apelacyjny uznał jednak zażalenie za bezzasadne. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie charakteru terminu określonego w art. 555 kpk. Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo, stwierdził, że jest to termin przedawnienia w rozumieniu art. 117 § 1 kc, a nie termin zawity w rozumieniu art. 126 § 1 kpk. W konsekwencji, termin ten nie podlega przywróceniu, co czyni zarzuty zażalenia niezasadnymi. Sąd wskazał również, że mimo upływu terminu przedawnienia, roszczenie nie wygasa, a jedynie strona przeciwna (Skarb Państwa, reprezentowany przez prokuratora) może uchylić się od jego zaspokojenia, zgłaszając zarzut przedawnienia. Sąd podkreślił, że prokurator ma prawo zgłosić taki zarzut, a sąd musi go uwzględnić, chyba że stanowiłoby to nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. W związku z tym, wniosek o przywrócenie terminu był bezprzedmiotowy, a Sąd Okręgowy powinien był nadać bieg wnioskowi o odszkodowanie i dopiero rozważyć zarzut przedawnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja charakteru terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie za niesłuszne skazanie oraz jego konsekwencje procesowe i cywilne.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o odszkodowanie za niesłuszne skazanie i interpretacji art. 555 kpk.
Zagadnienia prawne (2)
Czy termin do złożenia wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie, określony w art. 555 kpk, jest terminem zawitym podlegającym przywróceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, termin określony w art. 555 kpk nie jest terminem zawitym, lecz terminem przedawnienia w rozumieniu Kodeksu cywilnego, który nie podlega przywróceniu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że termin wskazany w art. 555 kpk ma charakter przedawnienia zgodnie z art. 117 § 1 kc, a nie termin zawity w rozumieniu art. 126 § 1 kpk, co oznacza, że nie można go przywrócić.
Jakie są konsekwencje upływu terminu przedawnienia dla roszczenia o odszkodowanie za niesłuszne skazanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Upływ terminu przedawnienia nie powoduje wygaśnięcia roszczenia, ale umożliwia stronie przeciwnej (Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez prokuratora) uchylenie się od jego zaspokojenia poprzez zgłoszenie zarzutu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że mimo przedawnienia, roszczenie nadal istnieje, a jego zaspokojenie zależy od tego, czy prokurator zgłosi zarzut przedawnienia, który sąd musi uwzględnić, chyba że stanowi to nadużycie prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Anna Malczyk | inne | Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Białymstoku |
Przepisy (4)
Główne
kpk art. 555
Kodeks postępowania karnego
Termin do złożenia wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie jest terminem przedawnienia, a nie zawitym, i nie podlega przywróceniu.
kc art. 117 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja przedawnienia roszczeń.
Pomocnicze
kpk art. 126 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Definicja terminu zawitego, do którego nie stosuje się przepisów o przywróceniu terminu.
kc art. 5
Kodeks cywilny
Zasada zakazu nadużywania prawa podmiotowego, która może mieć zastosowanie przy ocenie zarzutu przedawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin z art. 555 kpk jest terminem przedawnienia, a nie zawitym, i nie podlega przywróceniu. • Zażalenie zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych, podczas gdy sąd pierwszej instancji nie badał przyczyn uchybienia terminu, a jedynie jego charakter.
Odrzucone argumenty
Zarzut pełnomocnika o błędnym przyjęciu przez Sąd Okręgowy, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn zależnych od wnioskodawcy.
Godne uwagi sformułowania
termin o jakim mowa w art. 555 kpk , nie jest terminem zawitym w rozumieniu art. 126 § 1 kpk . Jest to termin przedawnienia w rozumieniu art. 117 § 1 kc , ze wszystkimi tego konsekwencjami określonymi w Kodeksie cywilnym • nie ma możliwości jego skracania, wydłużania czy też przywracania, tak jak żąda tego skarżący • Sąd z kolei musi ten zarzut uwzględnić, chyba że uzna, iż zgłoszenie zarzutu w okolicznościach konkretnej sprawy stanowiło nadużycie prawa
Skład orzekający
Alina Kamińska
przewodniczący-sprawozdawca
Halina Czaban
sędzia
Piotr Sławomir Niedzielak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie za niesłuszne skazanie oraz jego konsekwencje procesowe i cywilne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o odszkodowanie za niesłuszne skazanie i interpretacji art. 555 kpk.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię prawną dotyczącą przedawnienia roszczeń o odszkodowanie za niesłuszne skazanie, co jest istotne dla osób pokrzywdzonych przez wymiar sprawiedliwości.
“Czy można odzyskać pieniądze za niesłuszne skazanie po latach? Sąd wyjaśnia pułapkę przedawnienia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.