II AKZ 197/01
Podsumowanie
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej przepisów o areszcie tymczasowym, uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia swoich praw konstytucyjnych.
Skarżący Piotr Madej zaskarżył przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące aresztu tymczasowego, twierdząc, że uzasadnianie go surową karą lub przedłużającym się opracowaniem opinii biegłego narusza jego prawa konstytucyjne. Trybunał Konstytucyjny odmówił jednak nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że skarżący nie wykazał, iż zakwestionowane przepisy stanowiły podstawę naruszenia jego praw, a sądy niższych instancji powołały się również na inne przesłanki zatrzymania. Ponadto, skarżący nie sprecyzował wystarczająco zarzutów dotyczących niezgodności z częścią przepisów Konstytucji.
Skarżący Piotr Madej złożył skargę konstytucyjną kwestionując zgodność art. 258 § 2 oraz art. 263 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego z przepisami Konstytucji RP. Zarzucił, że stosowanie aresztu tymczasowego uzasadniane surową karą grożącą oskarżonemu oraz przedłużające się opracowanie opinii biegłego narusza jego prawa konstytucyjne, wskazując na postanowienia Sądu Okręgowego w Częstochowie i Sądu Apelacyjnego w Katowicach, które przedłużyły stosowanie aresztu. Skarżący twierdził, że takie praktyki prowadzą do pozbawienia wolności nawet bez dowodów popełnienia przestępstwa. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, odmówił nadania jej dalszego biegu. Uzasadnił to przede wszystkim tym, że skarżący nie wykazał, iż zakwestionowane regulacje prawne stanowiły podstawę wydania orzeczenia naruszającego jego konstytucyjne prawa lub wolności. Trybunał podkreślił, że sądy obu instancji, przedłużając areszt, powołały się nie tylko na przesłanki wskazane przez skarżącego, ale również na konieczność zabezpieczenia świadków i uprawdopodobnienie popełnienia czynu, odwołując się do art. 249 § 1 oraz 258 § 1 pkt 2 k.p.k. Ponadto, Trybunał stwierdził, że skarżący nie sprecyzował w sposób wystarczający zarzutów dotyczących niezgodności z częścią przepisów Konstytucji, mimo wezwania. W związku z tym, uznano, że nie doszło do naruszenia praw skarżącego w sposób przez niego określony, a także nie spełniono warunków formalnych skargi, co skutkowało odmową jej merytorycznego rozpoznania.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał naruszenia swoich praw konstytucyjnych.
Uzasadnienie
Sądy niższych instancji, przedłużając areszt, powołały się również na inne przesłanki (uprawdopodobnienie czynu, zabezpieczenie świadków), a nie tylko na te wskazane przez skarżącego. Ponadto, skarżący nie sprecyzował wystarczająco zarzutów dotyczących niezgodności z częścią przepisów Konstytucji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Piotr Madej | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (15)
Główne
u.o. TK art. 79 § ust. 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Warunek merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej - wykazanie naruszenia praw konstytucyjnych.
Pomocnicze
k.p.k. art. 258 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Skarżący zarzucił, że stanowi samodzielną podstawę przedłużenia aresztu.
k.p.k. art. 263 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Skarżący zarzucił, że stanowi samodzielną podstawę przedłużenia aresztu.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 9
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 41
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 42 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 91 § 1-3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o. TK art. 66
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Związanie granicami skargi wyznaczonymi przez skarżącego.
k.p.k. art. 249 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Jedna z przesłanek stosowania tymczasowego aresztowania.
k.p.k. art. 258 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Jedna z przesłanek stosowania tymczasowego aresztowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał naruszenia swoich praw konstytucyjnych. Sądy niższych instancji powołały się na dodatkowe przesłanki zatrzymania. Skarżący nie sprecyzował wystarczająco zarzutów dotyczących części przepisów Konstytucji.
Odrzucone argumenty
Art. 258 § 2 k.p.k. i art. 263 § 4 k.p.k. stanowią samodzielną podstawę do przedłużenia aresztu tymczasowego, naruszając prawa konstytucyjne.
Godne uwagi sformułowania
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej wykazanie, iż zakwestionowane regulacje prawne stanowiły podstawę wydania orzeczenia sądu lub organu administracji publicznej naruszającego konstytucyjne prawa lub wolności skarżącego zarzuty nie mają oczywiście bezzasadnego charakteru przesłanka "surowej kary" oraz "przedłużającego się opracowania opinii biegłego" ma charakter samodzielnej podstawy przedłużenia aresztu tymczasowego
Skład orzekający
Andrzej Mączyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpoznawania skarg konstytucyjnych i wymogi formalne."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i proceduralnego, nie stanowi przełomowej wykładni prawa materialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do wolności osobistej i funkcjonowaniem Trybunału Konstytucyjnego, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na formalnych przesłankach, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiego grona odbiorców.
Lexedit — asystent AI dla prawników
Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.
Analiza umów
Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian
Pełna anonimizacja
Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI
Bezpieczeństwo danych
Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
61 POSTANOWIENIE z dnia 3 sierpnia 2001 r. Sygn. Ts 50/01 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Mączyński po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Piotra Madeja w sprawie zgodności: art. 258 § 2 oraz art. 263 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) z art. 2, art. 5, art. 8, art. 9, art. 31, art. 41, art. 42 ust. 3, art. 87 ust. 1 oraz art. 91 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a : odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej Piotra Madeja zarzucono, iż art. 258 § 2 kodeksu postępowania karnego, w zakresie, w jakim stosowanie aresztu tymczasowego uzasadnia surową karą grożącą oskarżonemu oraz art. 263 § 4 tego kodeksu, w zakresie w jakim przedłużenie stosowania aresztu tymczasowego uzasadnia przedłużającym się opracowaniem opinii biegłego jest niezgodny z art. 2, art. 5, art. 8, art. 9, art. 31, art. 41, art. 42 ust. 3, art. 87 ust. 1 oraz art. 91 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wskazał, iż postanowieniem Sądu Okręgowego w Częstochowie z 22 lutego 2001 r. (sygn. akt II Ko1 34/01) zostało przedłużone stosowanie w stosunku do niego aresztu tymczasowego. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 21 marca 2001 r. (sygn. akt II Akz 197/01). Zdaniem skarżącego wskazane przez niego orzeczenia sądowe prowadzą do naruszenia wolności człowieka. Kwestionowanym zaś regulacjom prawnym skarżący zarzucił, iż są one w sposób rozbieżny interpretowane przez sądy, zaś przesłanka “zagrożenia surową karą” oraz “przedłużającego się opracowania opinii biegłego” ma charakter samodzielnej podstawy przedłużenia aresztu tymczasowego, co w praktyce prowadzi do pozbawienia wolności nawet, gdy nie ma dowodów popełnienia przestępstwa. Skarżący podniósł także, iż regulacje prawne będące przedmiotem skargi konstytucyjnej prowadzą do ograniczenia konstytucyjnej ochrony wolności. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wykazanie, iż zakwestionowane regulacje prawne stanowiły podstawę wydania orzeczenia sądu lub organu administracji publicznej naruszającego konstytucyjne prawa lub wolności skarżącego. Niezależnie od kwestii spełnienia warunków dopuszczalności skargi konstytucyjnej w trakcie rozpoznania wstępnego Trybunał Konstytucyjny ocenia czy dochowane zostały warunki formalne skargi konstytucyjnej oraz czy przedstawione w niej zarzuty nie mają oczywiście bezzasadnego charakteru. W ocenie tej Trybunał Konstytucyjny związany jest granicami skargi wyznaczonymi przez samego skarżącego (art. 66 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym – Dz.U. Nr 102, poz. 643 ze zm.). Jak wynika z treści skargi konstytucyjnej, naruszenia przysługujących mu praw i wolności konstytucyjnych skarżący upatruje w fakcie, iż przedłużając tymczasowe aresztowanie sądy odwołały się wyłącznie do przesłanki “surowej kary grożącej oskarżonemu” (art. 258 § 1 kpk) oraz “przedłużającego się opracowania opinii biegłego” (art. 263 § 4 kpk). Twierdzenie to nie znajduje wszakże potwierdzenia w treści obu orzeczeń sądowych. Sądy obu instancji dokonując oceny materiału dowodowego stwierdziły, iż w znacznym stopniu uprawdopodobniony został fakt popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu. Sądy wskazały ponadto na konieczność zabezpieczenia świadków przed próbami wpływania na treść składanych zeznań. Powołały się więc na przesłanki określone w art. 249 § 1 oraz 258 § 1 pkt 2 kpk. Za bezpodstawny należy w tym kontekście uznać zarzut skarżącego, iż doszło do pozbawienia go wolności w sytuacji braku dowodów popełnienia przestępstwa oraz wyłącznie z uwagi na wysoką karę grożącą za zarzucany mu czyn i przedłużające się opracowywanie opinii przez biegłego. Także same zakwestionowane przez skarżącego regulacje prawne nie dają podstaw do twierdzenia, iż wspomniane powyżej przesłanki mogą stanowić samodzielną podstawę do wydania postanowienia o przedłużeniu tymczasowego aresztowania. Uznając więc, iż nie doszło do naruszenia konstytucyjnych praw skarżącego w sposób przez niego określony, należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z uwagi na niespełnienie warunków jej merytorycznego rozpoznania wynikających z treści art. 79 ust. 1 Konstytucji RP. Niezależnie od powyższych okoliczności Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż mimo wezwania skierowanego do pełnomocnika skarżącego zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 16 maja 2001 r., nie zostało określone, na czym polega niezgodność zakwestionowanych w skardze konstytucyjnej regulacji prawnych z art. 2, art. 5, art. 9, art. 41, art. 42 ust. 3 art. 87 ust. 1 oraz art. 91 ust. 1-3 Konstytucji RP. W tym stanie rzeczy zarzuty te nie mogły stanowić przedmiotu merytorycznego rozpoznania.