II AKz 128/12

Sąd Apelacyjny w WarszawieWarszawa2012-03-15
SAOSKarneśrodki zapobiegawczeŚredniaapelacyjny
środek zapobiegawczyzawieszenie w czynnościachprawo karne procesoweprawo do obronyprzesłuchanie oskarżonegozażaleniesąd apelacyjnysąd okręgowy

Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie o zawieszeniu oskarżonego w czynnościach służbowych z powodu niezastosowania się przez Sąd Okręgowy do wymogu przesłuchania oskarżonego przed zastosowaniem środka zapobiegawczego.

Sąd Apelacyjny rozpoznał zażalenie obrońcy na postanowienie Sądu Okręgowego o zastosowaniu środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia oskarżonego J. B. w czynnościach służbowych. Głównym zarzutem obrony była obraza art. 249 § 3 k.p.k. polegająca na niezastosowaniu przez Sąd Okręgowy obowiązku przesłuchania oskarżonego przed podjęciem decyzji o środku zapobiegawczym. Sąd Apelacyjny uznał ten zarzut za zasadny, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał zażalenie obrońcy oskarżonego J. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2011 r., które zastosowało wobec oskarżonego środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych. Obrońca zarzucił Sądowi Okręgowemu m.in. rażącą obrazę prawa procesowego, w tym art. 249 § 1 k.p.k. (mylne uznanie prawdopodobieństwa popełnienia czynu i niezbędności środka zapobiegawczego) oraz art. 249 § 3 k.p.k. (zaniechanie przesłuchania oskarżonego przed zastosowaniem środka zapobiegawczego). Sąd Apelacyjny uznał zarzut naruszenia art. 249 § 3 k.p.k. za zasadny. Podkreślił, że przepis ten nakłada na sąd obowiązek przesłuchania oskarżonego przed zastosowaniem środka zapobiegawczego, chyba że oskarżony się ukrywa lub jest nieobecny w kraju. Niewysłuchanie oskarżonego stanowi naruszenie jego prawa do obrony i może mieć wpływ na treść orzeczenia. Sąd Apelacyjny stwierdził, że obecność obrońcy na posiedzeniu nie zastępuje przesłuchania oskarżonego. W związku z tym, na mocy art. 437 § 1 i § 2 k.p.k., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, który przed wydaniem decyzji o środku zapobiegawczym będzie musiał przesłuchać oskarżonego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest zobowiązany do przesłuchania oskarżonego przed zastosowaniem środka zapobiegawczego, chyba że jest to niemożliwe z powodu jego ukrywania się lub nieobecności w kraju.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wskazał, że art. 249 § 3 k.p.k. jednoznacznie nakłada obowiązek przesłuchania oskarżonego przed zastosowaniem środka zapobiegawczego, a jego niedopełnienie narusza prawo do obrony. Obecność obrońcy nie zastępuje tego wymogu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżony J. B. (w zakresie zaskarżonego postanowienia)

Strony

NazwaTypRola
J. B.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Leszek Woźniakorgan_państwowyprokurator

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 249 § 3

Kodeks postępowania karnego

Sąd dopuścił się obrazy przepisu poprzez niewysłuchanie oskarżonego przed zastosowaniem środka zapobiegawczego.

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego postanowienia.

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 249 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd błędnie uznał, że materiał dowodowy wskazuje na duże prawdopodobieństwo popełnienia czynu i że niezbędne jest zastosowanie środka zapobiegawczego.

k.p.k. art. 276

Kodeks postępowania karnego

Zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych było nieuzasadnione, gdy zarzucony czyn nie miał związku z wykonywaniem funkcji.

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

Zastosowanie przy nierozpatrywaniu pozostałych zarzutów po uwzględnieniu jednego z nich.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obraza art. 249 § 3 k.p.k. przez niezastosowanie obowiązku przesłuchania oskarżonego przed zastosowaniem środka zapobiegawczego.

Godne uwagi sformułowania

Niedopełnienie tej powinności, powoduje, iż prawo do obrony oskarżonego zostało naruszone. Sam fakt obecności obrońcy na posiedzeniu i zajęcie przez niego stanowiska w przedmiocie środka zapobiegawczego nie może zastąpić przesłuchania oskarżonego.

Skład orzekający

Małgorzata Mojkowska

przewodniczący

Ewa Plawgo

sędzia-sprawozdawca

Anna Zdziarska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do obrony poprzez niezastosowanie obowiązku przesłuchania oskarżonego przed zastosowaniem środka zapobiegawczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania środka zapobiegawczego w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie podkreśla fundamentalne prawo oskarżonego do obrony, w szczególności wymóg przesłuchania go przed zastosowaniem środków zapobiegawczych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Niezapomniane prawo oskarżonego: dlaczego sąd musi Cię przesłuchać przed zastosowaniem środków zapobiegawczych?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II AKz 128/12 POSTANOWIENIE Dnia 15 marca 2012 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: SSA – Małgorzata Mojkowska Sędziowie: SA – Ewa Plawgo – ( spr. ) SA - Anna Zdziarska Protokolant: - sekr. sąd. Anna Korzeniecka- Plewka przy udziale prokuratora Leszka Woźniaka po rozpoznaniu w sprawie przeciwko J. B. oskarżonemu o przestępstwo z art. 296 § 3 k.k. w zw. z art. 296 § 1 k.k. zażalenia wniesionego przez obrońcę na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2011 r. w przedmiocie zastosowania środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia J. B. w czynnościach służbowych na podstawie art. 437 § 1 i § 2 k.p.k. p o s t a n a w i a : uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Warszawie zastosował wobec oskarżonego J. B. środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia oskarżonego w czynnościach służbowych polegających na pełnieniu funkcji (...) Sp. z o.o. Zażalenie na to postanowienie złożył obrońca oskarżonego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1. Rażącą obrazę prawa karnego procesowego- art. 249 § 1 k.p.k. polegający na mylnym uznaniu, że: - zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na duże prawdopodobieństwo popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu; - na obecnym etapie postępowania niezbędne jest zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia oskarżonego w czynnościach służbowych polegających na pełnieniu funkcji (...) Sp. z o.o., materiał dowodowy został w pełni zgromadzony i zabezpieczony, zaś okoliczności czy oskarżony zajmuje przedmiotowe stanowisko nie ma wpływu na prowadzone postępowanie karne; 2. Rażącą obrazę prawa karnego procesowego- art. 249 § 3 k.p.k. polegającą na zaniechaniu przez Sąd przesłuchania J. B. przed zastosowaniem środka zapobiegawczego. 3. Rażąca obrazę prawa karnego procesowego – art. 276 k.p.k. polegającą na zastosowaniu środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych- pełnienia funkcji (...) Sp. z o.o. w sytuacji, gdy zarzucony oskarżonemu czyn nie ma związku z wykonywaniem funkcji (...) Sp. z o.o. (...) bez żadnego uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia. Konkludując obrońca oskarżonego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zasadny jest zarzut obrazy art. 249 § 3 k.p.k. , a jego zasadność prowadzi do konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia. Orzekając o zastosowaniu względem oskarżonego środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych Sąd Okręgowy dopuścił się obrazy przepisu art. 249 § 3 k.p.k. – który powołał w podstawie prawnej postanowienia - poprzez niewysłuchanie oskarżonego i obraza ta mogła mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Zgodnie z ww. przepisem przed zastosowaniem środka zapobiegawczego sąd albo prokurator stosujący środek przesłuchuje oskarżonego, chyba że jest to niemożliwe z powodu jego ukrywania się lub jego nieobecności w kraju. Powyższe oznacza, iż Sąd stosujący środek zapobiegawczy zobligowany jest do przesłuchania oskarżonego w każdym przypadku stosowania środka zapobiegawczego, chyba że zachodzi jedna z dwóch przesłanek zwalniających z tego obowiązku, tj. oskarżony ukrywa się lub jest nieobecny w kraju. Art. 249 § 3 k.p.k. ma zastosowanie także w przypadku rozpoznania wniosku o zastosowanie środka zapobiegawczego w oparciu o art. 276 k.p.k. Niedopełnienie tej powinności, powoduje, iż prawo do obrony oskarżonego zostało naruszone. Sam fakt obecności obrońcy na posiedzeniu i zajęcie przez niego stanowiska w przedmiocie środka zapobiegawczego nie może zastąpić przesłuchania oskarżonego. W związku z koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia, z uwagi na zaniechanie przesłuchania oskarżonego, pozostałe zarzuty zażalenia nie były – zgodnie z art. 436 k.p.k. - przedmiotem rozważań Sądu Apelacyjnego, bowiem uwzględnienie zarzutu obrazy art. 249 § 3 k.p.k. jest wystarczające dla wydania orzeczenia. Rozpoznając sprawę ponownie, Sąd I instancji winien przesłuchać oskarżonego przed wydaniem postanowienia co do wniosku o ewentualne zastosowanie tego środka zapobiegawczego. W tym przypadku należy wezwać go do obowiązkowego stawiennictwa na posiedzenie związane z rozpoznaniem tegoż wniosku. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na mocy art. 437 § 1 i § 2 k.p.k. orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI