II AKo 12/15

Sąd Apelacyjny w BiałymstokuBiałystok2015-01-16
SAOSKarnepostępowanie karneŚredniaapelacyjny
wyłączenie sędziegobezstronnośćiudex suspectuspostępowanie karnesąd apelacyjnysąd okręgowysąd rejonowyobstrukcja procesowa

Sąd Apelacyjny nie uwzględnił wniosku o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w Olsztynie, uznając brak obiektywnych podstaw do wątpliwości co do ich bezstronności.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku rozpatrywał wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w Olsztynie od rozpoznania sprawy dotyczącej wyłączenia sędziów Sądu Rejonowego w Olsztynie od rozpoznania zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa. Sąd Apelacyjny nie znalazł obiektywnych podstaw do wyłączenia sędziów SO, podkreślając, że wątpliwości co do bezstronności muszą być uzasadnione i weryfikowalne zewnętrznie, a znajomość zawodowa czy zarzuty o popełnienie przestępstwa nie są wystarczające.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Olsztynie dotyczący wyłączenia sędziów tego sądu od rozpoznania sprawy VII Ko 743/14. Sprawa ta dotyczyła wyłączenia sędziów Sądu Rejonowego w Olsztynie od rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie Z. O. Sąd Apelacyjny, analizując przesłanki wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności (iudex suspectus), uznał, że w przedmiotowej sprawie takie okoliczności nie zachodzą. Podkreślono, że wątpliwości muszą mieć charakter obiektywny i podlegać zewnętrznej weryfikacji. Sąd zaznaczył, że sama znajomość zawodowa sędziów czy nawet formułowanie zarzutów o popełnienie przestępstwa wobec innych osób w sądzie nie stanowi automatycznie podstawy do wyłączenia. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby prowadzić do obstrukcji procesowej. Sąd Apelacyjny wskazał również, że sędziowie SO w Olsztynie mieli orzekać jedynie w kwestii wyłączenia, a nie co do meritum sprawy, co pozwalało na obiektywną ocenę podstaw do wyłączenia sędziów SR.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów Sądu Okręgowego w Olsztynie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że wątpliwości co do bezstronności muszą mieć charakter obiektywny i podlegać zewnętrznej weryfikacji. Sama znajomość zawodowa czy zarzuty o popełnienie przestępstwa nie są wystarczające do wyłączenia, a przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby prowadzić do obstrukcji procesowej. Sędziowie SO mieli orzekać jedynie w kwestii wyłączenia, co pozwalało na obiektywną ocenę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku o wyłączenie sędziów

Strona wygrywająca

Sędziowie Sądu Okręgowego w Olsztynie

Strony

NazwaTypRola
Z. O.innewnioskodawca (w sprawie o wyłączenie sędziów)
Sąd Okręgowy w Olsztynieinstytucjawnioskujący o wyłączenie sędziów
Sąd Rejonowy w Olsztynieinstytucjasędziowie, których wyłączenia dotyczyło
Sędziowie Sądu Okręgowego w Olsztynieinstytucjasędziowie, których wyłączenia dotyczyło
Prokuratura Okręgowa w Białymstokuorgan_państwowyprokurator

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przesłanka wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności (iudex suspectus) wymaga istnienia szczególnych okoliczności zagrażających bezstronności, które poddają się zewnętrznej weryfikacji.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 43

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi istnieć obiektywnie i poddawać się zewnętrznej weryfikacji. Znajomość sędziów wyłącznie z tytułu kontaktów zawodowych nie jest podstawą do wyłączenia. Formułowanie zarzutów o popełnienie przestępstwa nie jest równoznaczne z wszczęciem postępowania karnego i nie uzasadnia wyłączenia. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby prowadzić do obstrukcji procesowej. Sędziowie SO mieli orzekać jedynie w kwestii wyłączenia, a nie co do meritum sprawy.

Godne uwagi sformułowania

iudex suspectus Utrwalenie przekonania co do niezależności sądów i niezawisłości sędziów sprzeciwia się ich wyłączaniu od rozpoznania sprawy bez istotnych, obiektywnych przyczyn. Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi istnieć obiektywnie i poddawać się zewnętrznej weryfikacji oraz ocenie. Takie zaś nie występują w przedmiotowej sprawie. samo formułowanie pod adresem sędziego [...] zarzutów popełnienia przestępstwa, a nawet ewentualne złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przez niego przestępstwa nie jest równoznaczne z wszczęciem postępowania karnego in personam i nie stanowi okoliczności uzasadniającej zaistnienie wobec innych sędziów [...] przesłanki iudex suspectus. mogłoby prowadzić do obstrukcji procesowej, dając stronie możliwość – poprzez formułowanie pod adresem sędziów nawet niczym nie popartych zarzutów - dowolnego i nieograniczonego blokowania postępowania

Skład orzekający

Alina Kamińska

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Czapka

sędzia

Janusz Sulima

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przesłanek wyłączenia sędziego z powodu wątpliwości co do jego bezstronności w polskim postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu karnym, gdzie wnioskowano o wyłączenie sędziów sądu okręgowego od rozpoznania kwestii wyłączenia sędziów sądu rejonowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości - bezstronności sędziów i zapobiegania obstrukcji procesowej. Choć dotyczy postępowania karnego, zasady wyłączenia sędziego są uniwersalne.

Kiedy zarzuty o przestępstwo nie wystarczą do wyłączenia sędziego? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II AKo 12/15 POSTANOWIENIE Dnia 16 stycznia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący :SSA Alina Kamińska (spr.) Sędziowie :SSA Andrzej Czapka SSA Janusz Sulima Protokolant :Agnieszka Rezanow-Stöcker przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Białymstoku – Beaty Kwiećkowskiej – delegowanej do Prokuratury Apelacyjnej po rozpoznaniu w sprawie Z. O. wniosku Sądu Okręgowego w Olsztynie o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w Olsztynie od rozpoznania sprawy VII Ko 743/14 o wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego w Olsztynie od rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanawia: wniosku o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w Olsztynie od rozpoznawania sprawy VII Ko 743/14 nie uwzględnić UZASADNIENIE Prezes Sądu Okręgowego w Olsztynie przekazał Sądowi Apelacyjnemu w Białymstoku - do dalszych decyzji - akta sprawy VII Ko 743/14 (II Kp (...) Sądu Rejonowego w Olsztynie) wraz z oświadczeniami wszystkich sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Olsztynie o wyłączenie ich od rozpoznania wniosków sędziów Sądu Rejonowego w Olsztynie o wyłączenie ich od rozpoznania zażalenia Z. O. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie 1 Ds (...) . Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Podkreślić należy, że do wyłączenia sędziego na podstawie przesłanki iudex suspectus zaistnieć muszą szczególne okoliczności, które z istoty swej mają charakter zagrażający bezstronności sędziego. Utrwalenie przekonania co do niezależności sądów i niezawisłości sędziów sprzeciwia się ich wyłączaniu od rozpoznania sprawy bez istotnych, obiektywnych przyczyn. Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi istnieć obiektywnie i poddawać się zewnętrznej weryfikacji oraz ocenie. Takie zaś nie występują w przedmiotowej sprawie. Sąd Apelacyjny, pomimo treści oświadczeń złożonych w tym przedmiocie przez sędziów Sądu Okręgowego w Olsztynie, nie dopatrzył się istnienia w niniejszej sprawie okoliczności, o których mowa w art. 41 § 1 k.p.k. , mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tych sędziów przy orzekaniu w kwestii wyłączenia sędziów Sądu Rejonowego w Olsztynie od rozpoznania sprawy II Kp (...) i ewentualnie przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 42 § 4 k.p.k. i art. 43 k.p.k. Należy podkreślić, że znajomość sędziów wyłącznie z tytułu kontaktów zawodowych nie oznacza, że tylko z tego powodu istnieją podejrzenia co do nieobiektywnego rozpoznania sprawy. Nadto Prezes Sądu Apelacyjnego sprawuje wyłącznie nadzór administracyjny, sędziów nie łączy z nim zależność służbowa, w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości pozostają oni niezawiśli. Trzeba też mieć na uwadze, że samo formułowanie pod adresem sędziego, w tym przypadku Prezesa Sądu Apelacyjnego B. D. , zarzutów popełnienia przestępstwa, a nawet ewentualne złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przez niego przestępstwa nie jest równoznaczne z wszczęciem postępowania karnego in personam i nie stanowi okoliczności uzasadniającej zaistnienie wobec innych sędziów orzekających w tym samym sądzie, okręgu lub apelacji przesłanki iudex suspectus . Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby prowadzić do obstrukcji procesowej, dając stronie możliwość – poprzez formułowanie pod adresem sędziów nawet niczym nie popartych zarzutów - dowolnego i nieograniczonego blokowania postępowania, bądź wpływania na to, którzy konkretnie sędziowie będą rozpoznawać jego sprawę. Niezależnie od tego należy wskazać, że sędziowie Sądu Okręgowego w Olsztynie nie będą orzekać co do meritum sprawy, tj. rozpoznawać zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie Z. O. , a tylko w osobnej kwestii wyłączenia sędziów. Z całą pewnością są oni w stanie w sposób obiektywny ocenić, czy w sprawie zachodzą podstawy do wyłączenia sędziów Sądu Rejonowego w O. . Z tych też względów Sąd Apelacyjny orzekł jak na wstępie. A.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI