II AKo 12/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny nie uwzględnił wniosku o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w Olsztynie, uznając brak obiektywnych podstaw do wątpliwości co do ich bezstronności.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku rozpatrywał wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w Olsztynie od rozpoznania sprawy dotyczącej wyłączenia sędziów Sądu Rejonowego w Olsztynie od rozpoznania zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa. Sąd Apelacyjny nie znalazł obiektywnych podstaw do wyłączenia sędziów SO, podkreślając, że wątpliwości co do bezstronności muszą być uzasadnione i weryfikowalne zewnętrznie, a znajomość zawodowa czy zarzuty o popełnienie przestępstwa nie są wystarczające.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Olsztynie dotyczący wyłączenia sędziów tego sądu od rozpoznania sprawy VII Ko 743/14. Sprawa ta dotyczyła wyłączenia sędziów Sądu Rejonowego w Olsztynie od rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie Z. O. Sąd Apelacyjny, analizując przesłanki wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności (iudex suspectus), uznał, że w przedmiotowej sprawie takie okoliczności nie zachodzą. Podkreślono, że wątpliwości muszą mieć charakter obiektywny i podlegać zewnętrznej weryfikacji. Sąd zaznaczył, że sama znajomość zawodowa sędziów czy nawet formułowanie zarzutów o popełnienie przestępstwa wobec innych osób w sądzie nie stanowi automatycznie podstawy do wyłączenia. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby prowadzić do obstrukcji procesowej. Sąd Apelacyjny wskazał również, że sędziowie SO w Olsztynie mieli orzekać jedynie w kwestii wyłączenia, a nie co do meritum sprawy, co pozwalało na obiektywną ocenę podstaw do wyłączenia sędziów SR.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów Sądu Okręgowego w Olsztynie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wątpliwości co do bezstronności muszą mieć charakter obiektywny i podlegać zewnętrznej weryfikacji. Sama znajomość zawodowa czy zarzuty o popełnienie przestępstwa nie są wystarczające do wyłączenia, a przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby prowadzić do obstrukcji procesowej. Sędziowie SO mieli orzekać jedynie w kwestii wyłączenia, co pozwalało na obiektywną ocenę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku o wyłączenie sędziów
Strona wygrywająca
Sędziowie Sądu Okręgowego w Olsztynie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. O. | inne | wnioskodawca (w sprawie o wyłączenie sędziów) |
| Sąd Okręgowy w Olsztynie | instytucja | wnioskujący o wyłączenie sędziów |
| Sąd Rejonowy w Olsztynie | instytucja | sędziowie, których wyłączenia dotyczyło |
| Sędziowie Sądu Okręgowego w Olsztynie | instytucja | sędziowie, których wyłączenia dotyczyło |
| Prokuratura Okręgowa w Białymstoku | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przesłanka wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności (iudex suspectus) wymaga istnienia szczególnych okoliczności zagrażających bezstronności, które poddają się zewnętrznej weryfikacji.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 43
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi istnieć obiektywnie i poddawać się zewnętrznej weryfikacji. Znajomość sędziów wyłącznie z tytułu kontaktów zawodowych nie jest podstawą do wyłączenia. Formułowanie zarzutów o popełnienie przestępstwa nie jest równoznaczne z wszczęciem postępowania karnego i nie uzasadnia wyłączenia. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby prowadzić do obstrukcji procesowej. Sędziowie SO mieli orzekać jedynie w kwestii wyłączenia, a nie co do meritum sprawy.
Godne uwagi sformułowania
iudex suspectus Utrwalenie przekonania co do niezależności sądów i niezawisłości sędziów sprzeciwia się ich wyłączaniu od rozpoznania sprawy bez istotnych, obiektywnych przyczyn. Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi istnieć obiektywnie i poddawać się zewnętrznej weryfikacji oraz ocenie. Takie zaś nie występują w przedmiotowej sprawie. samo formułowanie pod adresem sędziego [...] zarzutów popełnienia przestępstwa, a nawet ewentualne złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przez niego przestępstwa nie jest równoznaczne z wszczęciem postępowania karnego in personam i nie stanowi okoliczności uzasadniającej zaistnienie wobec innych sędziów [...] przesłanki iudex suspectus. mogłoby prowadzić do obstrukcji procesowej, dając stronie możliwość – poprzez formułowanie pod adresem sędziów nawet niczym nie popartych zarzutów - dowolnego i nieograniczonego blokowania postępowania
Skład orzekający
Alina Kamińska
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Czapka
sędzia
Janusz Sulima
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przesłanek wyłączenia sędziego z powodu wątpliwości co do jego bezstronności w polskim postępowaniu karnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu karnym, gdzie wnioskowano o wyłączenie sędziów sądu okręgowego od rozpoznania kwestii wyłączenia sędziów sądu rejonowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości - bezstronności sędziów i zapobiegania obstrukcji procesowej. Choć dotyczy postępowania karnego, zasady wyłączenia sędziego są uniwersalne.
“Kiedy zarzuty o przestępstwo nie wystarczą do wyłączenia sędziego? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II AKo 12/15 POSTANOWIENIE Dnia 16 stycznia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący :SSA Alina Kamińska (spr.) Sędziowie :SSA Andrzej Czapka SSA Janusz Sulima Protokolant :Agnieszka Rezanow-Stöcker przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Białymstoku – Beaty Kwiećkowskiej – delegowanej do Prokuratury Apelacyjnej po rozpoznaniu w sprawie Z. O. wniosku Sądu Okręgowego w Olsztynie o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w Olsztynie od rozpoznania sprawy VII Ko 743/14 o wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego w Olsztynie od rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanawia: wniosku o wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w Olsztynie od rozpoznawania sprawy VII Ko 743/14 nie uwzględnić UZASADNIENIE Prezes Sądu Okręgowego w Olsztynie przekazał Sądowi Apelacyjnemu w Białymstoku - do dalszych decyzji - akta sprawy VII Ko 743/14 (II Kp (...) Sądu Rejonowego w Olsztynie) wraz z oświadczeniami wszystkich sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Olsztynie o wyłączenie ich od rozpoznania wniosków sędziów Sądu Rejonowego w Olsztynie o wyłączenie ich od rozpoznania zażalenia Z. O. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie 1 Ds (...) . Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Podkreślić należy, że do wyłączenia sędziego na podstawie przesłanki iudex suspectus zaistnieć muszą szczególne okoliczności, które z istoty swej mają charakter zagrażający bezstronności sędziego. Utrwalenie przekonania co do niezależności sądów i niezawisłości sędziów sprzeciwia się ich wyłączaniu od rozpoznania sprawy bez istotnych, obiektywnych przyczyn. Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi istnieć obiektywnie i poddawać się zewnętrznej weryfikacji oraz ocenie. Takie zaś nie występują w przedmiotowej sprawie. Sąd Apelacyjny, pomimo treści oświadczeń złożonych w tym przedmiocie przez sędziów Sądu Okręgowego w Olsztynie, nie dopatrzył się istnienia w niniejszej sprawie okoliczności, o których mowa w art. 41 § 1 k.p.k. , mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tych sędziów przy orzekaniu w kwestii wyłączenia sędziów Sądu Rejonowego w Olsztynie od rozpoznania sprawy II Kp (...) i ewentualnie przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 42 § 4 k.p.k. i art. 43 k.p.k. Należy podkreślić, że znajomość sędziów wyłącznie z tytułu kontaktów zawodowych nie oznacza, że tylko z tego powodu istnieją podejrzenia co do nieobiektywnego rozpoznania sprawy. Nadto Prezes Sądu Apelacyjnego sprawuje wyłącznie nadzór administracyjny, sędziów nie łączy z nim zależność służbowa, w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości pozostają oni niezawiśli. Trzeba też mieć na uwadze, że samo formułowanie pod adresem sędziego, w tym przypadku Prezesa Sądu Apelacyjnego B. D. , zarzutów popełnienia przestępstwa, a nawet ewentualne złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przez niego przestępstwa nie jest równoznaczne z wszczęciem postępowania karnego in personam i nie stanowi okoliczności uzasadniającej zaistnienie wobec innych sędziów orzekających w tym samym sądzie, okręgu lub apelacji przesłanki iudex suspectus . Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby prowadzić do obstrukcji procesowej, dając stronie możliwość – poprzez formułowanie pod adresem sędziów nawet niczym nie popartych zarzutów - dowolnego i nieograniczonego blokowania postępowania, bądź wpływania na to, którzy konkretnie sędziowie będą rozpoznawać jego sprawę. Niezależnie od tego należy wskazać, że sędziowie Sądu Okręgowego w Olsztynie nie będą orzekać co do meritum sprawy, tj. rozpoznawać zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie Z. O. , a tylko w osobnej kwestii wyłączenia sędziów. Z całą pewnością są oni w stanie w sposób obiektywny ocenić, czy w sprawie zachodzą podstawy do wyłączenia sędziów Sądu Rejonowego w O. . Z tych też względów Sąd Apelacyjny orzekł jak na wstępie. A.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI