Orzeczenie · 2014-05-09

II AKA 96/14

Sąd
Sąd Apelacyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2014-05-09
SAOSKarneodpowiedzialność Skarbu PaństwaŚredniaapelacyjny
aresztowanieodszkodowaniezadośćuczynienieniesłuszne tymczasowe aresztowanieodpowiedzialność Skarbu Państwaapelacjapostępowanie karnekrzywdaszkoda majątkowa

Wnioskodawca W. P. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa 750 000 zł odszkodowania i 600 000 zł zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r. zasądził 75 000 zł odszkodowania i 75 000 zł zadośćuczynienia, oddalając wniosek w pozostałej części. Pełnomocnik wnioskodawcy złożył apelację, zarzucając m.in. obrazę przepisów postępowania, błędy w ustaleniach faktycznych oraz rażące zaniżenie kwot odszkodowania i zadośćuczynienia. W apelacji podniesiono m.in. zarzuty dotyczące błędnego ustalenia dochodów wnioskodawcy, braku związku przyczynowego między aresztowaniem a szkodą majątkową, utratą perspektyw życiowych, niemożnością nabycia udziałów w spółce, a także nieuwzględnieniem zmiany siły nabywczej pieniądza i kosztów obrony. Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 maja 2014 r. utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w zaskarżonej części, oddalając apelację jako bezzasadną. Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, dokonał wszechstronnych rozważań i prawidłowo ustalił wysokość odszkodowania i zadośćuczynienia. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 424 § 1 pkt 1 kpk i art. 558 kpk w zw. z art. 322 kpc, uznano za niezasadne. Sąd Apelacyjny szczegółowo odniósł się do zarzutów dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych, w tym wysokości dochodów wnioskodawcy, związku przyczynowego między aresztowaniem a szkodą, utraty korzyści związanych z nabyciem udziałów w spółce, a także kwestii zmiany siły nabywczej pieniądza. Uznano, że Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił dochody wnioskodawcy na podstawie zeznań podatkowych i zasadnie przyjął możliwość oszczędności. Stwierdzono brak bezpośredniego i adekwatnego związku przyczynowego między aresztowaniem a utratą zarobków po opuszczeniu aresztu, gdyż wnioskodawca nie wykazał, że nie mógł kontynuować działalności gospodarczej. Zarzut dotyczący utraconych korzyści z nabycia udziałów w spółce uznano za nieudowodniony. Sąd Apelacyjny podkreślił, że kwota 5000 zł miesięcznych oszczędności zawiera w sobie element waloryzacyjny. W kwestii zadośćuczynienia, Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił krzywdę, uwzględniając cierpienia fizyczne i psychiczne, warunki pobytu w areszcie, przydzielenie statusu więźnia niebezpiecznego, brak widzeń z rodziną oraz naruszenie godności. Stwierdzono brak związku przyczynowego między schorzeniami wnioskodawcy a pobytem w areszcie, gdyż ujawniły się one wcześniej. Uznano, że sam fakt zainteresowania mediów sprawą nie stanowi automatycznie o utracie dobrego imienia. Kwota zadośćuczynienia nie została uznana za rażąco niską, a jej wysokość mieści się w rozsądnych granicach. Koszty postępowania obciążono Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, w szczególności w zakresie związku przyczynowego, dowodzenia szkody i krzywdy, a także zasad zwrotu kosztów obrony.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji niesłusznego tymczasowego aresztowania; niektóre argumenty dotyczące oceny dowodów i uzasadnienia mogą mieć szersze zastosowanie w postępowaniach karnych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy zasądzona kwota odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie jest adekwatna do poniesionej szkody i krzywdy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zasądzone kwoty są adekwatne i odzwierciedlają prawidłowo ustaloną szkodę majątkową oraz doznaną krzywdę.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił wysokość odszkodowania na podstawie dochodów wnioskodawcy i możliwości oszczędności, a także prawidłowo ocenił krzywdę psychiczną i fizyczną, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy. Kwoty nie zostały uznane za rażąco niskie ani nadmierne.

Czy istnieje bezpośredni i adekwatny związek przyczynowy między niesłusznym tymczasowym aresztowaniem a utratą zarobków po opuszczeniu aresztu oraz obniżeniem perspektyw życiowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wnioskodawca nie wykazał istnienia takiego związku przyczynowego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że wnioskodawca nie udowodnił, iż po opuszczeniu aresztu nie mógł znaleźć zatrudnienia z powodu aresztowania, ani że nie mógł kontynuować swojej działalności gospodarczej. Brak inicjatywy dowodowej w tym zakresie obciążał wnioskodawcę.

Czy można dochodzić zwrotu kosztów obrony sądowej w postępowaniu o odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie na podstawie art. 552 kpk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, koszty obrony sądowej należy dochodzić na podstawie art. 632 pkt 2 kpk w osobnym postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że art. 552 kpk nie obejmuje zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem obrońcy w postępowaniu, które było podstawą roszczeń. Podstawę zwrotu takich wydatków stanowi art. 632 pkt 2 kpk.

Czy Sąd Okręgowy prawidłowo sporządził uzasadnienie wyroku zgodnie z art. 424 § 1 pkt 1 kpk?

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie spełnia wymogi formalne i pozwala na kontrolę instancyjną.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy wskazał fakty uznane za udowodnione i nieudowodnione, dowody, na których się oparł, oraz podstawę prawną wyroku, co pozwala na instancyjną kontrolę.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku w zaskarżonej części
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
W. P.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowypozwany

Przepisy (15)

Główne

k.p.k. art. 552 § § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 554 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 558

Kodeks postępowania karnego

k.p.c. art. 322

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 77 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 41 § ust. 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa ocena dowodów przez Sąd Okręgowy. • Brak bezpośredniego i adekwatnego związku przyczynowego między aresztem a szkodą majątkową. • Niewykazanie przez wnioskodawcę utraty zarobków po opuszczeniu aresztu. • Nieudowodnienie utraty korzyści z nabycia udziałów w spółce. • Kwota oszczędności zawiera element waloryzacyjny. • Brak związku przyczynowego między schorzeniami a pobytem w areszcie. • Koszty obrony nie podlegają zwrotowi w trybie art. 552 kpk. • Zadośćuczynienie nie jest rażąco niskie ani nadmierne.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania (art. 4, 7, 410, 424, 558 kpk). • Błędy w ustaleniach faktycznych (dochody, związek przyczynowy, udziały w spółce, siła nabywcza pieniądza). • Rażące zaniżenie kwot odszkodowania i zadośćuczynienia. • Naruszenie konstytucyjnej zasady przyznawania należnej rekompensaty.

Godne uwagi sformułowania

nie wystarczy więc stwierdzenie istnienia związku jako takiego, czy jakiegokolwiek, ale chodzi o następstwa normalne wedle reguł ustalonych obiektywnie • w postępowaniu o odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie ciężar dowodu spoczywa na stronie wywodzącej z określonego twierdzenia określone skutki prawne • w trybie art. 552 kpk nie mogą być dochodzone wydatki związane z ustanowieniem obrońcy w postępowaniu będącym podstawą roszczeń zgłaszanych na podstawie tego przepisu • kwota zadośćuczynienia powinna ulec podwyższeniu na skutek wniesionej apelacji tylko wtedy, gdy jest kwotą rażąco niską, wręcz symboliczną • kwota 5000 zł za każdy miesiąc niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania odbiega in plus od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia

Skład orzekający

Krzysztof Karpiński

przewodniczący

Anna Zdziarska

sędzia

Monika Niezabitowska-Nowakowska

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, w szczególności w zakresie związku przyczynowego, dowodzenia szkody i krzywdy, a także zasad zwrotu kosztów obrony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niesłusznego tymczasowego aresztowania; niektóre argumenty dotyczące oceny dowodów i uzasadnienia mogą mieć szersze zastosowanie w postępowaniach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odszkodowania za błędy państwa, ale rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, co czyni ją interesującą głównie dla prawników procesowych.

Czy 75 tys. zł to wystarczające zadośćuczynienie za niesłuszne aresztowanie? Sąd Apelacyjny odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 1 350 000 PLN

odszkodowanie: 75 000 PLN

zadośćuczynienie: 75 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst