II AKa 95/13

Sąd Apelacyjny w BiałymstokuBiałystok2014-01-09
SAOSKarnepostępowanie kasacyjneWysokaapelacyjny
kasacjaobrońca z urzęduniedopuszczalnośćkodeks postępowania karnegoprawo karnesąd apelacyjnyinteres prawny

Sąd Apelacyjny odmówił wyznaczenia obrońcy z urzędu do sporządzenia kasacji, uznając ją za niedopuszczalną z mocy prawa.

Oskarżony K. W. wnioskował o wyznaczenie obrońcy z urzędu do sporządzenia kasacji, powołując się na trudną sytuację materialną. Sąd Apelacyjny uznał wniosek za bezzasadny, ponieważ kasacja od wyroku Sądu Apelacyjnego, który uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, jest niedopuszczalna. Podobnie, kasacja od wyroku uniewinniającego w części, która stała się prawomocna, jest niedopuszczalna na korzyść oskarżonego.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku rozpoznał wniosek oskarżonego K. W. o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji. Oskarżony powołał się na trudną sytuację materialną. Sąd uznał jednak, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na oczywistą niedopuszczalność kasacji. Zgodnie z art. 519 k.p.k., kasacja może być wniesiona od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie. W rozpatrywanej sprawie, wyrok Sądu Apelacyjnego uchylił wyrok sądu pierwszej instancji uniewinniający oskarżonego w jednym z punktów i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Takie orzeczenie nie kończy postępowania, a zatem kasacja w tym zakresie jest niedopuszczalna. W odniesieniu do pozostałych czynów, w których Sąd Apelacyjny utrzymał uniewinnienie, kasacja na korzyść oskarżonego jest niedopuszczalna na podstawie art. 523 § 2 k.p.k., ponieważ dopuszcza on kasację na korzyść wyłącznie w przypadku skazania. Sąd podkreślił, że oskarżony nie ma interesu prawnego (gravamen) do zaskarżenia wyroku uniewinniającego kasacją. W związku z tym, wyznaczenie obrońcy z urzędu do wykonania czynności prawnie niedopuszczalnej byłoby bezcelowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki nie może zostać uwzględniony, gdyż wyznaczenie obrońcy do wykonania czynności prawnie niedopuszczalnej byłoby bezcelowe.

Uzasadnienie

Kasacja jest niedopuszczalna od wyroku sądu odwoławczego, który nie kończy postępowania, a także na korzyść oskarżonego od wyroku uniewinniającego, gdyż brak jest interesu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa

Strony

NazwaTypRola
K. W.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratura Okręgowa w Białymstokuorgan_państwowyprokurator

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Kasacja może być wniesiona od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie w sprawie.

k.p.k. art. 523 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Kasacja na korzyść może być wniesiona wyłącznie w przypadku skazania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 81 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczy ustanowienia obrońcy z urzędu, ale sąd może odmówić jego zastosowania, gdy czynność, do której obrońca miałby zostać ustanowiony, jest oczywiście niedopuszczalna.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa bezwzględne podstawy odwoławcze, które mogą wpływać na dopuszczalność kasacji, jednak nie zmieniają faktu, że wyrok musi kończyć postępowanie.

k.p.k. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Ograniczenia w zaskarżaniu wyroków, które nie kończą postępowania.

k.p.k. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Wyjątki od ograniczeń z § 2, ale nie dotyczą sytuacji, gdy wyrok nie kończy postępowania.

k.p.k. art. 423 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wyłączenia ograniczeń w przypadku bezwzględnych przyczyn odwoławczych, ale odnosi się do rodzaju skazania, a nie jego braku.

k.p.k. art. 425 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Instytucja gravamen, czyli interesu prawnego w zaskarżeniu, ma zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Ogólne odesłanie do stosowania przepisów o postępowaniu zwyczajnym w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.k. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek organu prowadzącego postępowanie do udzielania pouczeń.

k.p.k. art. 16 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zakres pouczeń udzielanych stronom.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja od wyroku sądu odwoławczego, który nie kończy postępowania, jest niedopuszczalna. Kasacja na korzyść oskarżonego od wyroku uniewinniającego jest niedopuszczalna z uwagi na brak interesu prawnego. Wyznaczenie obrońcy z urzędu do wykonania czynności prawnie niedopuszczalnej jest bezcelowe i niezasadne.

Godne uwagi sformułowania

wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu celem sporządzenia kasacji kasacja jest niedopuszczalna z powodów oczywistych orzeczenie to, pomimo że z punktu widzenia procesowego interesu oskarżonego jest dla niego ,,tymczasowo” niekorzystne, to nie kończy przecież postępowania zaskarżenie tego orzeczenia kasacją jest niedopuszczalne nie ma on interesu - w rozumieniu art. 425 § 3 k.p.k. – do zaskarżenia tego wyroku kasacją wyznaczenie mu obrońcy z urzędu byłoby w sposób oczywisty bezcelowe odmowa ustanowienia obrońcy z urzędu do wykonania czynności, która w sposób oczywisty jest prawnie niedopuszczalna, może być samoistną, niezależną od przyczyn określonych w art. 78 § 1 k.p.k., przesłanką nieuwzględnienia wniosku procedowanie w kwestii takiego zwolnienia byłoby uprawianiem swoistej ,,sztuki dla sztuki” nie podlega uwzględnieniu żądanie strony o ustanowienie jej obrońcy z urzędu [...] jeśli żądanie to zmierza do wykonania czynności, które w świetle jasnych i bezspornych przepisów prawa są niedopuszczalne z mocy ustawy.

Skład orzekający

Dariusz Czajkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Piotr Sławomir Niedzielak

sędzia

Andrzej Ulitko

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu w sytuacji oczywistej niedopuszczalności czynności procesowej, jaką jest kasacja."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie prawa karnego procesowego i specyfiki postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą dopuszczalności kasacji i prawa do obrony z urzędu, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego.

Kiedy obrońca z urzędu nie pomoże? Sąd wyjaśnia niedopuszczalność kasacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn.akt II AKa 95/13 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący : SSA Dariusz Czajkowski (spr.) Sędziowie : SSA Piotr Sławomir Niedzielak : SSA Andrzej Ulitko Protokolant : Agnieszka Rezanow-Stöcker przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Białymstoku – Pawła Dacewicza –upoważnionego do udziału w sprawie przez Prokuratora Apelacyjnego w Białymstoku po rozpoznaniu w sprawie K. W. s. J. wniosku oskarżonego w przedmiocie wyznaczenia obrońcy z urzędu celem sporządzenia kasacji na podstawie art. 81 § 1 k.p.k. a contrario postanawia: wniosku nie uwzględnić UZASADNIENIE K. W. pismem z dnia 20.12.2013 r. zwrócił się z wnioskiem o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu do sporządzenia i podpisania kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 30 września 2013 r., wydanego w sprawie o sygn. II AKa 95/13 wskazując, iż z uwagi na trudną sytuację materialną nie jest w stanie ponieść kosztów obrony. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Niezależnie od ogólnikowości argumentacji oskarżonego w przedmiocie istnienia określonych w art. 78 § 1 k.p.k. podstaw do ustanowienia mu obrońcy z urzędu z uwagi na jego stan majątkowy, wskazać należy na inne kwestie, które decyzję o przydzieleniu mu takiego obrońcy czynią niezasadną z powodów oczywistych. Oskarżony zdaje się nie przyjmować do wiadomości argumentów przedstawionych w piśmie z dnia 24 października 2013 r., skierowanym do niego przez Przewodniczącą Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, wyjaśniających bezprzedmiotowość jego żądania o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w celu wniesienia kasacji, która jest niedopuszczalna, zatem konieczne wydaje się ponowne przedstawienie przepisów regulujących możliwość wszczęcia postępowania kasacyjnego. Po pierwsze, zgodnie z art. 519 k.p.k. , kasacja może być wniesiona od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie w sprawie (podkr. SA). Co do czynu opisanego w pkt XLV aktu oskarżenia, Sąd odwoławczy uchylił wydany w pierwszej instancji wyrok uniewinniający oskarżonego i sprawę w tym zakresie przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ostrołęce ( vide pkt. I ppkt 1 wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 30 września 2013 r.). Orzeczenie to, pomimo że z punktu widzenia procesowego interesu oskarżonego jest dla niego ,,tymczasowo” niekorzystne, to nie kończy przecież postępowania, które będzie w zakresie tego czynu toczyło się ponownie przed Sądem a quo . Z tego też względu zaskarżenie tego orzeczenia kasacją jest niedopuszczalne nawet wtedy, gdyby zawierało ono rzekome bezwzględne powody odwoławcze, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k. , a na ,,prawdopodobieństwo” istnienia których powołuje się K. W. w swoim piśmie do Sądu Apelacyjnego noszącym datę 14.10.2013 r. Co do pozostałych rozstrzygnięć wydanych przez Sąd Apelacyjny w odniesieniu do wyroku Sądu Okręgowego w Ostrołęce, w zakresie czynów zarzucanych K. W. w pkt XLIII, XLIV i XLVI aktu oskarżenia, to zauważyć należy, że usankcjonowały one uniewinnienie oskarżonego od tych czynów. Orzeczenie to stało się prawomocne i kończyło postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 519 k.p.k. , a wobec powoływania się przez oskarżonego na przesłanki z art. 439 § 1 k.p.k. - wniesieniu kasacji zdają się nie stać na przeszkodzie ograniczenia wymienione w art. 520 § 2 k.p.k. (patrz art. 520 § 3 k.p.k. ). Niedopuszczalność kasacji w tym zakresie wynika jednak z przepisu art. 523 § 2 k.p.k. , skoro dopuszcza on kasację na korzyść wyłącznie w przypadku skazania . Podnieść przy tym należy, że wyłączenie ograniczenia zawartego w cyt. wyżej przepisie z powodu istnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. , (patrz art. 423 § 4 pkt. 1 k.p.k. ) odnosi się do rodzaju skazania (kara bezwzględna lub z warunkowym zawieszeniem jej wykonania), a nie jego samej istoty. Powyższe w pełni harmonizuje z instytucją gravamen, która w postępowaniu kasacyjnym ma zastosowanie z mocy art. 425 § 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. Skoro zatem w sprawie niniejszej zapadł wyrok uniewinniający K. W. , to nie ma on interesu - w rozumieniu art. 425 § 3 k.p.k. – do zaskarżenia tego wyroku kasacją. Na marginesie podnieść tylko należy, że w postępowaniu kasacyjnym wyłączona jest możliwość zaskarżania ,,niekorzystnych treści” uzasadnienia wyroku nie tylko uniewinniającego, ale nawet skazującego, co expressis verbis wynika z brzmienia art. 519 k.p.k. zd. drugie. Tym samym ewentualne uwzględnienie wniosku K. W. i wyznaczenie mu obrońcy z urzędu byłoby w sposób oczywisty bezcelowe, albowiem w żadnym razie tak ustanowiony obrońca nie mógłby wnieść kasacji korzyść K. W. , który został częściowo uniewinniony, a częściowo pozostaje w stanie oskarżenia, bowiem w uchylonej części wyroku Sądu I instancji sprawa jego będzie rozpoznawana przed tym Sądem ponownie. Odmowa ustanowienia obrońcy z urzędu do wykonania czynności, która w sposób oczywisty jest prawnie niedopuszczalna, może być samoistną, niezależną od przyczyn określonych w art. 78 § 1 k.p.k. , przesłanką nieuwzględnienia wniosku w tym przedmiocie. Sąd Apelacyjny w składzie niniejszym w pełni podziela analogiczne stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy, który uznał, że również odmowa zwolnienia od opłaty kasacyjnej może być uzasadniona tym, że kasacja jest z mocy prawa niedopuszczalna, gdyż w takiej sytuacji procedowanie w kwestii takiego zwolnienia byłoby uprawianiem swoistej ,,sztuki dla sztuki” (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 1996 r. , sygn. akt V KZ 19/96, OSNKW 1996, z. 7-8, poz. 41). Zreasumować zatem należy, że nie podlega uwzględnieniu żądanie strony o ustanowienie jej obrońcy z urzędu w drodze określonego w art. 78 § 1 k.p.k. ,,prawa ubogich”, jeśli żądanie to zmierza do wykonania czynności, które w świetle jasnych i bezspornych przepisów prawa są niedopuszczalne z mocy ustawy. Wszędzie tam, gdzie pouczenie prawne dotyczy kwestii elementarnych, które postulowaną czynność procesową uznają za oczywiście pozbawioną podstawy prawnej, pouczenia tego nie musi dokonywać fachowy, opłacany przez podatnika podmiot zewnętrzny, bowiem wystarczy, że uczyni to organ prowadzący postępowanie karne, co należy do jego obowiązków ( art. 16 § 1 i 2 k.p.k. ). W tej sytuacji Sąd Apelacyjny orzekł jak wyżej. D.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI