II AKa 91/00

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2000-04-18
SAOSKarneinneŚredniaapelacyjny
represjeodszkodowaniepowstanie śląskiearesztowaniedeportacjazwiązek przyczynowyhistorialustracja

Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego oddalający wniosek o odszkodowanie za niesłuszne represje, uznając brak udowodnionego związku przyczynowego między działalnością powstańczą a aresztowaniem i deportacją.

Sąd Okręgowy oddalił wniosek o odszkodowanie za niesłuszne aresztowanie i deportację ojca wnioskodawców, stwierdzając brak udowodnionego związku przyczynowego między jego działalnością powstańczą a represjami. Pełnomocnik wnioskodawcy w apelacji zarzucił błędne ustalenie tego braku związku. Sąd Apelacyjny uznał apelację za niezasadną, podzielając ustalenia Sądu I instancji i podkreślając, że sam fakt aresztowania i wywiezienia do ZSRR nie dowodzi związku z działalnością powstańczą, a określenie 'element niepewny politycznie' nie przesądza o przyczynie represji.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach, który oddalił wniosek F. M., G. P. i J. M. o odszkodowanie za niesłuszne aresztowanie ich ojca, P. M., w dniu 17 marca 1945 r., jego deportację do ZSRR i internowanie w obozie pracy. Sąd Okręgowy uznał, że nie został udowodniony związek przyczynowy między działalnością P. M. na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego a późniejszymi represjami w latach 1945-1947. Pełnomocnik wnioskodawcy w apelacji zarzucił błędne ustalenie braku tego związku i wniósł o zmianę lub uchylenie wyroku. Sąd Apelacyjny uznał apelację za niezasadną, stwierdzając, że Sąd I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oparte na wszechstronnej analizie materiału dowodowego. Podkreślono, że sam fakt aresztowania i wywiezienia do ZSRR nie dowodzi związku z działalnością powstańczą, a tego typu represje dotykały wiele osób bez wyraźnego powodu. Subiektywne przekonanie P. M. o przyczynie prześladowań nie zastąpiło wymaganego dowodu. Sąd Apelacyjny zinterpretował również sformułowanie 'element niepewny politycznie' jako wskazujące jedynie na niezgodność postawy z wyobrażeniami władzy, a niekoniecznie na związek z działalnością powstańczą, wyjaśniając jednocześnie potencjalną sprzeczność w uzasadnieniu Sądu Okręgowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, związek przyczynowy nie został udowodniony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sam fakt aresztowania i wywiezienia do ZSRR nie dowodzi związku z działalnością powstańczą, a represje dotykały wiele osób bez wyraźnego powodu. Określenie 'element niepewny politycznie' nie przesądza o przyczynie represji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście oddalenia wniosku)

Strony

NazwaTypRola
F. M.osoba_fizycznawnioskodawca
G. P.osoba_fizycznawnioskodawca
J. M.osoba_fizycznawnioskodawca
P. M.osoba_fizycznaojciec wnioskodawców (reprezentowany)
Skarb Państwaorgan_państwowystrona obciążona kosztami

Przepisy (1)

Główne

Ustawa z 23-02.1991 r.

Ustawa o odszkodowaniu za niesłuszne aresztowanie, skazanie i inne represje

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak udowodnionego związku przyczynowego między działalnością P. M. a represjami. Aresztowanie i deportacja nie dowodzą związku z działalnością powstańczą. Określenie 'element niepewny politycznie' nie jest jednoznaczne.

Odrzucone argumenty

Istnienie związku przyczynowego między działalnością P. M. a represjami.

Godne uwagi sformułowania

nie został udowodniony związek przyczynowy pomiędzy działalnością P. M. na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, a późniejszymi represjami sam fakt aresztowania P. M. w 1945r i wywiezienia go na teren ZSRR w żadnym stopniu nie sugeruje, iż powodem tego była jego działalność powstańcza tego typu represje napotkały w tamtym czasie ogromną liczbę osób, praktycznie bez żadnego powodu czy uzasadnienia Samo subiektywne przekonanie P. M. ... nie zastąpi przekonującego dowodu istnienia takiego związku pojęcie 'element niepewny politycznie' nie wskazuje jednoznacznie na związek takiej oceny z działalnością powstańczą P. M.

Skład orzekający

Grażyna Chart

przewodniczący

Barbara Suchowska

sędzia

Jolanta Śpiechowicz

sędzia (spr.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów dowodowych w sprawach o odszkodowanie za represje historyczne, zwłaszcza w kontekście braku jednoznacznych dowodów na związek przyczynowy między działalnością a represjami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu historycznego i rodzaju represji; wymaga indywidualnej oceny dowodów w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy trudnego okresu powojennych represji i próby uzyskania odszkodowania za niesłuszne działania państwa, co ma duży ładunek historyczny i społeczny.

Czy można uzyskać odszkodowanie za represje, gdy związek przyczynowy jest nieudowodniony?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: II AKa 91/00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 kwietnia 2000 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący SSA Grażyna Chart Sędziowie SSA Barbara Suchowska SSA Jolanta Śpiechowicz (spr.) Protokolant Agnieszka Szendzielorz przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Andrzeja Jużkowa po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2000 r. sprawy z wniosku F. M. ur. (...) o odszkodowanie i zadośćuczynienie z powodu apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 16 lutego 2000r. sygn. akt XVI1 Ko 276/99 1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; 2. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. II AKa 91/00 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Katowicach, wyrokiem z dnia 16.02.2000 r. sygn. XVI 1 Ko 276/99 oddalił wniosek F. M. , G. P. i J. M. o odszkodowanie za niesłuszne aresztowanie ich ojca P. M. w dniu 17.03.1945 r., deportowanie do ZSRR, a następnie internowanie w obozie pracy, podnosząc, iż nie został udowodniony związek przyczynowy pomiędzy działalnością P. M. na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, a późniejszymi represjami w latach 1945-1947. W apelacji od powyższego wyroku pełnomocnik wnioskodawcy F. M. zarzuca błędne ustalenie, iż nie ma związku przyczynowego między działalnością P. M. na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego i jego późniejszymi represjami i wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie wniosku, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Apelacyjny uznał apelację za niezasadną. Wbrew jej wywodom, Sąd I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które oparł na niezwykle wnikliwej i wszechstronnej analizie zebranego materiału dowodowego a swoje stanowisko w sposób należyty i przekonujący uzasadnił. W szczególności należy podzielić zaprezentowane przez Sąd orzekający w uzasadnie­niu zaskarżonego orzeczenia stanowisko, iż sam fakt aresztowania P. M. w 1945r i wywiezienia go na teren ZSRR w żadnym stopniu nie sugeruje, iż powodem tego była jego działalność powstańcza, bowiem jak wynika jednoznacznie z akt Okręgowej Komisji w K. - Głównej Komisji Badania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu sygn. OKKa 5s/3/91 - tego typu represje napotkały w tamtym czasie ogromną liczbę osób, praktycznie bez żadnego powodu czy uzasadnienia. Samo subiektywne przekonanie P. M. , znajdujące odbicie w załączonym odpisie życiorysu /k.28/, różniącym się od oryginału /k.105/ i przekazywanych dzieciom informacjach, iż powodem jego prześladowania był właśnie udział w III Powstaniu Śląskim, nie zastąpi przekonującego dowodu istnienia takiego związku, wymaganego dla zasądzenia żądanego odszkodowania w trybie Ustawy z 23-02.1991 r. Trafnie Sąd Okręgowy uznał, iż z użytego w zapisach ewidencyjnych Urzędu Ochrony Państwa sformułowania: "element niepewny politycznie", można jedynie domniemywać, iż prezentowana przez wnioskodawcę w ówczesnym czasie postawa nie była zgodna z wyobrażeniami tamtejszej władzy, natomiast wysuwanie dalej Idącego wniosku byłoby niczym nie uzasadnione. Rzeczywiście cytowane w apelacji sformułowanie Sądu Okręgowego wydaje się być wewnętrznie sprzeczne, jednak analiza całej treści uzasadnienia wskazuje jednoznacznie na intencję tej wypowiedzi - chodziło bowiem oczywiście o podkreślenie, iż pojęcie "element niepewny politycznie" nie wskazuje jednoznacznie na związek takiej oceny z działalnością powstańczą P. M. . W końcu należy zauważyć, iż Sąd Okręgowy, wbrew twierdzeniom apelacji nie wiązał cytowanego wyżej określenia z działalnością zdradziecką P. M. , jako że na str.2 uzasadnienia stwierdził wyraźnie, iż wobec braku pełnych danych osobowych, znajdujące się w repertoriach Specjalnego Sądu Karnego zapisy nie przesądzają o takiej działalności ojca wnioskodawców. Mając to wszystko na uwadze, Sąd Apelacyjny orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI