II AKA 83/21

II AKa 83/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 stycznia 2023 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie, II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA Dorota Tyrała Sędziowie: SA Adam Wrzosek SO Paweł Dobosz (spr.) protokolant sekr. sąd. Ewelina Turlej przy udziale prokuratora Krzysztofa Olszewskiego po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2023 r. sprawy: 1. A. D. , syna I. i K. z d. K. , ur. (...) w S. (Ukraina) oskarżonego o czyny z art. 258§1 k.k. , z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 5 k.k.s. w zw. z art. 38 § 2 pkt 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s. , z art. 286 §1 k.k. w zw. z art. 294 §1 k.k. w zb. z art. 271 §3 k.k. w zb. z art. 272 kk w zw. z art. 65 §1 kk w zw. z art. 12 k .k. x 2 z art. 258§3 k.k. , z art. 54 §1 k.k.s. w zb. z art. 56 §1 k.k.s. w zw. z art. 37§1 pkt 5 k.k.s. w zw. z art. 38 §2 pkt 1 k.k.s. w zb. z art. 60 §1 k.k.s. , art. 61 §1 k.k.s. oraz w zb. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 §3 k.k.s. w zw. z art. 8 §1 k.k.s. , z art. 299 § 5 w zw. z art. 299 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. 2. B. B. (1) , syna J. i D. z domu K. urodzonego (...) w L. W. oskarżonego o czyny z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 56 §2 k.k.s. w zb. z art. 62 §2 k.k.s. w zw. z art. 6 §2 k.k.s. w zw. z art. 9 §3 k.k.s. w zw. z art. 8 §1 k.k.s. , z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. 3. R. C. (1) , syna J. i G. z domu G. , ur. (...) w M. oskarżonego o czyny z art. 258§1 k.k. , z art. 56 §1 k.k.s. w zb. z art. 54 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 5 k.k.s. w zw. z art. 38 § 2 pkt 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. w zb. z art. 60 § 1 k.k.s. w zb. z art. 61 § 1 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s. , z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 273 k.k. w zw. z art. 271 k.k. w zw. z art. 65 §1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. , z art. 299 § 5 w zw. z art. 299 § 1 k.k. w zw. z art. 65 §1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych oraz apelacji prokuratora wniesionej w stosunku do oskarżonych A. D. i B. B. (1) od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 27 października 2020 r. w sprawie VIII K 129/17 1. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonego A. D. w ten sposób, że: 1.1. uchyla orzeczenie z pkt 12 zaskarżonego wyroku o karze łącznej pozbawienia wolności i grzywny oraz orzeczenia z pkt 4, 5 i 10 wyroku; 1.2. uniewinnia oskarżonego A. D. od popełniania czynów zarzucanych mu pkt I, II i III aktu oskarżenia; 1.3. eliminuje z opisu czynu zarzucanego oskarżonemu A. D. w pkt IV aktu oskarżenia, a przypisanego w pkt 6 zaskarżonego wyroku wyrażenie „doprowadzeniu Skarbu Państwa do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w związku z zaniechaniem odprowadzenia należnego podatku VAT” ; 1.4. w ramach czynu zarzucanego oskarżonemu A. D. w pkt VI aktu oskarżenia uznaje go za winnego tego że działając w okresie od stycznia 2013r. do 26.07.2013r. w W. , W. oraz innych nieustalonych miejscach, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w ramach ustalonego i zaakceptowanego podziału ról i zadań w kierowanej przez siebie zorganizowanej grupie przestępczej, wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, przy wykorzystaniu spółki (...) Sp. z o.o. , NIP (...) , której sprawami gospodarczymi faktycznie się zajmował, wiedząc, że jako podatnik podatku VAT spółka ma obowiązek ujawniania właściwemu organowi przedmiotu i podstawy opodatkowania i składania deklaracji, a także podawania prawdy i niezatajania prawdy w składanych deklaracjach oraz posługiwania się wystawionymi w sposób rzetelny fakturami VAT, doprowadził do wystawienia i złożenia w dniu 14.05.2013r. deklaracji VAT-7K za I kwartał 2013r., w której poświadczono nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, wykazując fikcyjny obrót z dostawcą krajowym (...) Sp. z o.o. , NIP (...) z tytułu zakupu książki elektronicznej eBooka i uprawnień licencyjnych do jej dalszej odsprzedaży, posługując się jednocześnie na tę okoliczność wystawionymi w sposób nierzetelny, nieodzwierciadlającymi rzeczywistych transakcji, fakturami VAT numer: 8/01/2013 z dnia 10.01.2013r., 9/01/2013 z dnia 30.01.2013r., 1/02/2013 z dnia 1.02.2013r., 3/02/2013 z dnia 4.02.2013r., 5/02/2013 z dnia 6.02.2013r., 7/02/2013 z dnia 8.02.2013r., 3/03/2013 z dnia 5.03.2013r., 6/03/2013 z dnia 8.03.2013r., w celu obniżenia kwoty podatku należnego wynikającego z tytułu sprzedaży paliwa o kwotę podatku naliczonego od zakupów krajowych, co skutkowało zaniechaniem pobrania należnego podatku VAT za I kwartał 2013r. w wysokości 280.485 zł oraz do wystawienia i złożenia w dniu 26.07.2013r. w (...) Urzędzie Skarbowym we W. deklaracji VAT-7K za II kwartał 2013r., w której poświadczono nieprawdę zatajając fakt dokonywania wewnątrzwspólnotowego nabycia paliwa oraz dokonywania importu usług od podatnika podatku od wartości dodanej, a także wykazano fikcyjny obrót z dostawcą krajowym (...) sp. z o.o. , NIP (...) z tytułu rozliczeń związanych z budową stacji paliw, posługując się jednocześnie na tę okoliczność wystawionymi w sposób nierzetelny, nieodzwierciadlającymi rzeczywistych transakcji, 14 fakturami VAT numer od (...) do (...) datowanych od 22 do 29.04.2013r., w celu obniżenia kwoty podatku należnego wynikającego z tytułu sprzedaży paliwa o kwotę podatku naliczonego od zakupów krajowych, co skutkowało zaniechaniem pobrania należnego podatku VAT za II kwartał 2013r. w wysokości 3.913.757zł i za to w oparciu o przepis art. 4§1 k.k. przy zastosowaniu ustawy Kodeks karny z dnia 6 czerwca 1997 r. w brzmieniu obowiązującym w czasie popełnienia czynu na podstawie art. 271§3 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. skazuje oskarżonego, a na podstawie art. 271§3 k.k. w zw. z art. 64§2 k.k. i 33§1, 2 i 3 k.k. wymierza mu karę 2 (dwa) lat pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 200 (dwieście) stawek, ustalając wartość jednej stawki na 300 zł (trzysta złotych); 1.5. w ramach czynu zarzucanego oskarżonemu A. D. w pkt VII aktu oskarżenia uznaje go za winnego tego, że w okresie od 12 sierpnia 2013 r. do 17 października 2013 r. w W. w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w ramach kierowanej przez siebie zorganizowanej grupie przestępczej przy wykorzystaniu rachunku (...) Sp. z o.o. , NIP (...) podjął czynności zmierzające do udaremnienia lub znacznego utrudnienia stwierdzenia przestępnego pochodzenia, wykrycia i zajęcia środków płatniczych pochodzących z korzyści związanych z popełnieniem przestępstwa karnoskarbowego polegającego na uszczupleniu należności publicznoprawnej wielkiej wartości w postaci podatku VAT w kwocie 5.348.772 zł, w ten sposób, że doprowadził do przelania z rachunku spółki (...) 5974 dnia 12 sierpnia 2013 r. kwoty 93.800 USD na rzecz (...) na rachunek nr (...) , dnia 14 sierpnia 2013 r. kwoty 80.000 USD na rzecz (...) na rachunek o nr (...) i dnia 17 października 2013 r. kwoty 50.000 USD na rzecz (...) SA na rachunek o nr (...) i za to w oparciu o przepis art. 4§1 k.k. przy zastosowaniu ustawy Kodeks karny z dnia 6 czerwca 1997 r. w brzmieniu obowiązującym w czasie popełnienia czynu na podstawie art. 299 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. skazuje oskarżonego, a na podstawie art. 299§1 k.k. w zw. z art. 64§2 k.k. wymierza mu karę roku i 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności; 1.6. zmienia orzeczenie z pkt 9 zaskarżonego wyroku i podwyższa wobec oskarżonego A. D. wysokość orzeczonego na podstawie art. 33§1 k.k.s. przepadku równowartości korzyści majątkowej osiągniętej z przestępstwa przypisanego w pkt 7 zaskarżonego wyroku do kwoty 1 313 227,67 zł (milion, trzysta trzynaście tysięcy, dwieście dwadzieścia siedem złotych, sześćdziesiąt siedem groszy); 1.7. uchyla orzeczenie z pkt 13 zaskarżonego wyroku; 1.8. utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy w stosunku do oskarżonego A. D. w pozostałej części; 1.9. ustalając, że czyn przypisany w pkt 1.4. niniejszego wyroku pozostaje w związku określonym w art. 8§1 k.k.s. z przestępstwem skarbowym przypisanym oskarżonemu A. D. w pkt 7 zaskarżonego wyroku, przyjmuje na podstawie art. 8§2 k.k.s. , że wykonaniu za te czyny podlegają wyłącznie kary orzeczone w pkt 7 zaskarżonego wyroku za przestępstwo skarbowe 5 (pięć) lat pozbawienia wolności i grzywna 600 (sześćset) stawek dziennych po 300 (trzysta) złotych każda; 1.10. na podstawie art. 85 k.k. , 39 § 1 i 2 k.k.s. w zw. z art. 20 § 2 k.k.s. w oparciu o art. 4 § 1 k.k. i art. 2 § 2 k.k.s. przy zastosowaniu ustawy Kodeks karny z dnia 6 czerwca 1997 r. i Kodeks Karny skarbowy z 10 września 1999 r. w brzmieniu obowiązującym 25 października 2013 r. wymierzone oskarżonemu A. D. w punktach 6 i 7 zaskarżonego wyroku oraz w pkt 1.5. niniejszego wyroku kary pozbawienia wolności łączy i wymierza mu karę łączną 5 (pięć) lat i 3 (trzy) miesięcy pozbawienia wolności; 1.11. na podstawie art. 63 § 1 kk w zw. z art. 20 § 2 k.k.s. zalicza oskarżonemu A. D. na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 15 lutego 2017 roku godz. 11.00 do dnia 14 maja 2018 roku godz. 17:20; 2. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonego B. B. (1) w ten sposób, że: 2.1. uchyla orzeczenie z pkt 19 wyroku; 2.2. w ramach czynu zarzucanego B. B. (1) w pkt IX aktu oskarżenia uznaje go za winnego tego że działając w okresie od stycznia 2013r. do marca 2013r. w W. , oraz innych nieustalonych miejscach, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą, przy wykorzystaniu spółki (...) Sp. z o.o. , NIP (...) , działając w zamiarze, aby inne ustalone osoby zajmujące się faktycznie sprawami gospodarczymi spółki (...) Sp. z o.o. z/s we W. , NIP (...) dokonały czynu zabronionego związanego z osiągnięciem korzyści majątkowej, z tytułu zaniechania odprowadzenia należnego podatku VAT wynikającego z obrotu paliwem, sprowadzanym z krajów nadbałtyckich, a następnie sprzedawanym przez spółkę (...) Sp. z o.o. w kraju, która to dostawa towaru jest opodatkowana stawką podstawową VAT 23% - nienaliczonego w ramach wewnątrz wspólnotowego nabycia towarów, ułatwił im złożenie w dniu 14.05.2013r. w (...) Urzędzie Skarbowym we W. nierzetelnej deklaracji podatkowej dla podatku od towarów i usług VAT-7K za I kwartał 2013r., w której to deklaracji poświadczono nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne w zakresie wartości podatku naliczonego, a w konsekwencji podatku należnego, wskazując fikcyjny obrót z dostawcą krajowym (...) Sp. z o.o. , NIP (...) z tytułu zakupu książki elektronicznej eBooka i uprawnień licencyjnych do jej dalszej odsprzedaży, wynikający z uwzględnienia w deklaracji wystawionych w sposób nierzetelny, nieodzwierciadlających rzeczywistych transakcji, faktur VAT spółki (...) Sp. z o.o. numer: 8/01/2013 z dnia 10.01.2013r., 9/01/2013 z dnia 30.01.2013r., 1/02/2013 z dnia 1.02.2013r., 3/02/2013 z dnia 4.02.2013r., 5/02/2013 z dnia 6.02.2013r., 7/02/2013 z dnia 8.02.2013r., 3/03/2013 z dnia 5.03.2013r., 6/03/2013 z dnia 8.03.2013r., w celu obniżenia kwoty podatku należnego wynikającego z tytułu sprzedaży paliwa przez spółkę (...) Sp. z o.o. o kwotę podatku naliczonego od zakupów krajowych, co skutkowało zaniechaniem pobrania należnego podatku VAT za I kwartał 2013r. w wysokości 280.485 zł w ten sposób, że udzielał rad dotyczących treści nierzetelnych faktur VAT, jakie miały zostać wystawione w imieniu (...) Sp. z o.o. i za to w oparciu o przepis art. 4§1 k.k. przy zastosowaniu ustawy Kodeks karny z dnia 6 czerwca 1997 r. w brzmieniu obowiązującym w czasie popełnienia czynu na podstawie art. 18§3 k.k. w zw. z art. 271§3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. skazuje oskarżonego, a na podstawie art. 271§3 k.k. w zw. z art. 19§1 k.k. i 33§1, 2 i 3 k.k. wymierza mu karę 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 100 (sto) stawek, ustalając wartość jednej stawki na 100 zł (sto złotych); 2.3. uchyla orzeczenie z pkt 18 i 20 wyroku; 2.4. utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy w stosunku do oskarżonego B. B. (1) w pozostałej części; 2.5. ustalając, że czyn przypisany w pkt 2.2. niniejszego wyroku pozostaje w związku określonym w art. 8§1 k.k.s. z przestępstwem skarbowym przypisanym oskarżonemu B. B. (1) w pkt 16 zaskarżonego wyroku, przyjmuje na podstawie art. 8§2 k.k.s. , że wykonaniu za te czyny podlega wyłącznie kara grzywny orzeczona za przestępstwo skarbowe w wymiarze 300 (trzystu) stawek dziennych w wysokości po 100 (sto) złotych każda; 3. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonego R. C. (1) w ten sposób, że: 3.1. uchyla orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności z pkt 28 wyroku oraz orzeczenie z pkt 26 wyroku; 3.2. w ramach czynu opisanego w pkt XII komparycji zaskarżonego wyroku R. C. (1) uznaje za winnego tego że działając w okresie od stycznia 2013r. do 26.07.2013r. w W. , W. oraz innych nieustalonych miejscach, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w ramach ustalonego i zaakceptowanego podziału ról i zadań w zorganizowanej grupie przestępczej, wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, przy wykorzystaniu spółki (...) Sp. z o.o. , NIP (...) , której sprawami gospodarczymi faktycznie się zajmował, jako dyrektor sprzedaży doprowadził do złożenia w dniu 14.05.2013r. deklaracji VAT-7K za I kwartał 2013r., w której poświadczono nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, wykazując fikcyjny obrót z dostawcą krajowym (...) Sp. z o.o. , NIP (...) z tytułu zakupu książki elektronicznej eBooka i uprawnień licencyjnych do jej dalszej odsprzedaży, posługując się jednocześnie na tę okoliczność wystawionymi w sposób nierzetelny, nieodzwierciadlającymi rzeczywistych transakcji, fakturami VAT numer: 8/01/2013 z dnia 10.01.2013r., 9/01/2013 z dnia 30.01.2013r., 1/02/2013 z dnia 1.02.2013r., 3/02/2013 z dnia 4.02.2013r., 5/02/2013 z dnia 6.02.2013r., 7/02/2013 z dnia 8.02.2013r., 3/03/2013 z dnia 5.03.2013r., 6/03/2013 z dnia 8.03.2013r., w celu obniżenia kwoty podatku należnego wynikającego z tytułu sprzedaży paliwa o kwotę podatku naliczonego od zakupów krajowych, co skutkowało zaniechaniem pobrania należnego podatku VAT za I kwartał 2013r. w wysokości 280.485 zł oraz do złożenia w dniu 26.07.2013r. w (...) Urzędzie Skarbowym we W. deklaracji VAT-7K za II kwartał 2013r., w której poświadczono nieprawdę zatajając fakt dokonywania wewnątrzwspólnotowego nabycia paliwa oraz dokonywania importu usług od podatnika podatku od wartości dodanej, a także wykazano fikcyjny obrót z dostawcą krajowym (...) sp. z o.o. , NIP (...) z tytułu rozliczeń związanych z budową stacji paliw, posługując się jednocześnie na tę okoliczność wystawionymi w sposób nierzetelny, nieodzwierciadlającymi rzeczywistych transakcji, 14 fakturami VAT numer od (...) do (...) datowanych od 22 do 29.04.2013r., w celu obniżenia kwoty podatku należnego wynikającego z tytułu sprzedaży paliwa o kwotę podatku naliczonego od zakupów krajowych, co skutkowało zaniechaniem pobrania należnego podatku VAT za II kwartał 2013r. w wysokości 3.913.757 zł i za to w oparciu o przepis art. 4§1 k.k. przy zastosowaniu ustawy Kodeks karny z dnia 6 czerwca 1997 r. w brzmieniu obowiązującym w czasie popełnienia czynu na podstawie art. 271§1 k.k. w zb. z art. 273 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. skazuje oskarżonego, a na podstawie art. 271§1 k.k. w zw. z art. 64§2 k.k. w zw. z art. 11§3 k.k. wymierza mu karę roku pozbawienia wolności; 3.3. uniewinnia oskarżonego R. C. (1) od czynu opisanego w pkt XIII komparycji zaskarżonego wyroku; 3.4. uchyla orzeczenie z pkt 25 i 29 zaskarżonego wyroku; 3.5. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części w stosunku do R. C. (1) ; 3.6. ustalając, że czyn przypisany w pkt 3.2. niniejszego wyroku pozostaje w związku określonym w art. 8§1 k.k.s. z przestępstwem skarbowym przypisanym oskarżonemu R. C. (1) w pkt 23 zaskarżonego wyroku, przyjmuje na podstawie art. 8§2 k.k.s. , że wykonaniu za te czyny podlegają wyłącznie kary orzeczone za przestępstwo skarbowe 3 (trzech) lat pozbawienia wolności i grzywna 200 (dwieście) stawek dziennych po 100 (sto) złotych każda; 4. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. P. kwotę 2361,60 (dwa tysiące trzysta sześćdziesiąt jeden 60/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu B. B. (1) z urzędu w postępowaniu odwoławczym; 5. kosztami procesu w części uniewinniającej obciąża Skarb Państwa; 6. zwalnia oskarżonych od zapłaty kosztów sądowych za obie instancje wydatkami obciążając Skarb Państwa. UZASADNIENIE UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 83/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 5 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 27.10.2020 r., sygn. akt VIII K 129/17 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. A. D. (1) Brak sprawstwa A. D. czynów zarzucanych mu w pkt od I do III aktu oskarżenia. zeznania A. R. k. 6636-6637, t. 32, k.1018-1024, 2004-2005, 2487-2495, 2515-2516, 2667-2670, 5408-5410, 5413v-5415v, od wersu 8 do 23 na k. 5437, 6436v-6439 oraz z k. 6379-6384 z t. 32, zeznania A. B. k. 6636-6637, t. 32, 3342-3347, 3348-3349, 3393-3397, 3398-3402 oraz z k. 6378-6379 z t. 32 2.1.1.2. A. D. (1) , R. C. (1) Udział w narażeniu na uszczupleniu należności publicznoprawnej w postaci podatku VAT związanej z działalnością spółki z o.o. (...) . zeznania V. N. (1) k. 6636, t. 32, 6384-6396 z t. 32, oraz od początku protokołu na k. 6226 do wersu 19 na k. 6227, od wersu 17 od dołu do 15 od dołu na k. 6227v, od wersu 7 od dołu do 1 od dołu na k. 6229v, od wersu 12 od dołu do 8 od dołu na k. 6230 z t. 31, od początku protokołu na k. 6232 do wersu 24 na k. 6233 z t. 31, od wersu 12 do wersu 25 z k. 6236v z t. 31, 2.1.1.3. A. D. (1) , B. B. (1) , R. C. (1) Udział w narażeniu na uszczupleniu należności publicznoprawnej w postaci podatku VAT związanej z działalnością spółki z o.o. (...) przy wykorzystaniu nierzetelnych faktur VAT wystawionych przez spółkę z o.o. (...) . zeznania K. J. 6414v, 6627-6633, t. 32, 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. A. D. (1) , R. C. (1) Brak sprawstwa A. D. czynów zarzucanych mu w pkt od IV do VII aktu oskarżenia. Zeznania V. O. 6284-6293/31, 6346, 6350, t. 32 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.1.1.1 Zeznania A. R. i A. B. Za wiarygodne uznano zeznania A. R. i A. B. dotyczące A. D. z postępowania przygotowawczego. W tym zakresie nie było powodów by odmówić im wiary. Nie miały interesu, by te okoliczności fałszywie przedstawiać. Osoby te przesłuchane zostały w toku postępowania sądowego dopiero na rozprawie odwoławczej. Opisywały zatem wówczas zdarzenia związane z działalnością V. D. (1) z perspektywy prawie 10 lat, więc ich zeznania z tego czasu dotyczące A. D. oczywiście nie mogły być precyzyjne jeśli chodzi o udział tego oskarżonego w przestępczej działalności V. D. (1) . Dla A. B. była to w ogóle osoba, której nie kojarzyła. A. R. natomiast nie wypowiadała się na temat oskarżonego w sposób kategoryczny. Użycie słów „wydaje mi się”, czy też „to jest takie moje przypuszczenie” powodowało, że zeznania świadka z rozprawy odwoławczej nie mogły mieć znaczenia dla oceny sprawstwa oskarżonego. Dlatego jako podstawę ustaleń przyjęto relacje świadków ze śledztwa. Zeznania te nie mogły jednak stanowić jednoznacznej podstawy do ustalenia, że oskarżony współdziałał w jakikolwiek sposób z V. D. (1) w jego przestępczej działalności. W szczególności A. R. nie była świadkiem żadnych rozmów tych osób i nie uzyskała od żadnej z nich żadnych informacji na temat tego czy A. D. (1) wiedział o bezprawnych czynnościach V. D. (1) przy uszczupleniu podatku VAT. Sam fakt, że A. D. (1) był tzw. inwestorem czyli pożyczył pieniądze V. D. nie świadczył o tym, że wiedział o tym, iż pieniądze te przeznaczone zostaną na przestępczą działalność. 2.1.1.2 zeznania V. N. (1) V. N. (1) przesłuchany został dopiero w toku postępowania przed sądem odwoławczym i stąd pełne wykorzystanie tego dowodu natrafiało na prawne ograniczenia związane z niedopuszczalnością poczynienia nowych ustaleń mniej korzystnych dla oskarżonych niż te jakich dokonał sąd pierwszej instancji. Rzeczywiście bowiem świadek udzielił nowych informacji na temat zaangażowania A. D. i R. C. (1) w inwestycję w budowę stacji paliw w N. . W związku z brakiem w tym zakresie zaskarżenia wyroku na niekorzyść oskarżonych poprzez zarzut błędu w ustaleniach faktycznych i wniosek o rozszerzenie ustaleń dotyczących takich czynności depozycje świadka nie mogły zostać wykorzystane dla poczynienia w tej części nowych ustaleń. Dlatego zeznania świadka zostały wykorzystane wyłącznie dla weryfikacji dokonanych już ustaleń związanych ze skalą tej inwestycji. W tym zakresie natomiast relacje V. N. (1) korespondowały chociażby z uznanymi za wiarygodne zeznaniami J. K. , a z których wynikało, że roboty budowlane na stacji paliw prowadzone były w ograniczonym zakresie i nie stanowiły one uzasadniania dla wystawienia faktur przez spółkę (...) na kwoty o wielkiej wartości. W tym zakresie uznano je za wiarygodne jako zbieżne z innym dowodem, któremu sąd pierwszej instancji dał uprzednio wiarę, a dodatkowo nie był on kwestionowany przez żadną ze stron. 2.1.1.3 zeznania K. J. Przesłuchanie ponowne K. J. nastąpiło na skutek wniosku prokuratora z 8.02.2022 r. (k. 6410, t. 32), który wniósł o ujawnienie protokołu przesłuchania tego świadka w charakterze podejrzanego z 12.12.2013 r. Protokół ten miał potwierdzić, że świadek wypowiadał się na temat wykorzystania spółki (...) do bezprawnych działań polegających na uszczupleniu należności publicznoprawnych prowadzonych przez A. D. i R. C. (1) jeszcze w czasie kiedy był on tymczasowo aresztowany w innej sprawie. Rzeczywiście taką rolę protokół ten mógł pełnić, bo do tych oskarżonych krótki fragment tego protokołu się odnosił. To co jednak było szczególne w tych relacjach to fakt, że świadek nie wspominał w nich nic na temat B. B. (1) , który wedle innych depozycji tego świadka w ogóle miał zainicjować jego spotkanie z tymi oskarżonymi. Dlatego istotne stało się przesłuchanie K. J. na okoliczność tych różnic. Sąd dał wiarę zeznaniom świadka, który tłumaczył, że taki charakter wypowiedzi z tego przesłuchania wynikał z tego, że wówczas przesłuchujący go prokurator wymagał wyłącznie ogólnych informacji. Rzeczywiście ujawniony fragment przesłuchania ma zdawkowy charakter, bez szczegółów dotyczących sygnalizowanych jedynie działań. Nie przeczy on zatem późniejszym wypowiedziom świadka, w których opisywał jak doszło do wytworzenia nierzetelnych faktur, jakie osoby były w te czynności zaangażowane i na czym polegał mechanizm zapłaty za te faktury. Niewątpliwie depozycje świadka z 12.12.2013 r. potwierdzają ustalony przez sąd pierwszej instancji udział w tych czynnościach A. D. i R. C. (1) . W swobodnej wypowiedzi z rozprawy odwoławczej świadek natomiast potwierdził i wcześniej podawane przez niego informacje, że do spotkania z tymi dwoma oskarżonymi nie mogło dojść bez udziału B. B. (1) . Pomimo zatem odległego czasu od zdarzeń, na których temat zeznawał świadek ponownie wskazał na udział B. B. (1) w nawiązaniu kontaktów z pozostałymi oskarżonymi w związku z niwelowaniem podatku VAT. Świadek nie był w tych relacjach precyzyjny, ale nie były one przeciwne temu o czym zeznawał w trakcie śledztwa i w tym zakresie ogólny obraz tych czynności przedstawiony na rozprawie odwoławczej pokrywał się z tym szczegółowym wówczas w postępowaniu przygotowawczym opisanym. W trakcie rozprawy odwoławczej powrócono również do wątku współpracy świadka z organami ścigania. Zeznania K. J. na ten temat nie dały podstawy do twierdzenia, że składane od lutego 2014 r. zeznania były wytworem jego fantazji. Jeżeli opisywał w swoich przesłuchaniach zdarzenia sprzed jego aresztowania to mogły one zostać poszerzone o informacje uzyskane na ich temat z okresu późniejszego. Taka jednak konstatacja nie dotyczy kontaktów z oskarżonymi dotyczących zbycia eBooka, ponieważ treść relacji świadka na ten temat świadczy o jego osobistym w nim udziale, a czego potwierdzeniem są chociażby zeznania J. G. i dokumentacja bankowa, która potwierdza sposób płatności za tą transakcję przedstawiony przez obu tych świadków. Zeznania K. J. z rozprawy odwoławczej nie były zatem precyzyjne i szczegółowe co tłumaczyć należy upływem znacznego czasu od zdarzeń, jakie opisywał, ale nie były też przeciwne tym jego depozycjom z etapu śledztwa, na których swoje ustalenia opierał sąd okręgowy. Nie mogły zatem zostać wykorzystane do poczynienia nowych w tym zakresie ustaleń. Uwiarygodniły one jednak te z postępowania przygotowawczego, ponieważ świadek jeszcze raz zaznaczył fakt nawiązania kontaktów z R. C. (1) i A. D. przez B. B. (1) oraz potwierdził, że celem nawiązania takich relacji było obniżenie podatku VAT. W tej części zatem zeznania te uznano za wiarygodne jako zgodne z innymi dowodami, którym sąd pierwszej instancji dał wiarę. 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 2.1.2.1 zeznania V. O. Sąd odwoławczy uznał, że wyjaśniania V. O. nie miały znaczenia dla ustalenia faktów w niniejszej sprawie. Świadek ten nie został przesłuchany przez sąd pierwszej instancji, a w toku postepowania odwoławczego odmówił on składania zeznań na podstawie art. 182§3 k.p.k. , a więc jedynie zostały ujawnione jego wyjaśniania złożone w charakterze podejrzanego. Nie mogły one stanowić podstawy dla ustalenia sprawstwa A. D. czynów zarzucanych mu w pkt od IV do VII aktu oskarżenia, bo na jego temat faktycznie się nie wypowiadał. Wyłącznie mówił o nim jako o mężu L. D. . Oczywiście nie oznaczało to, że jego depozycje mogą posłużyć do zanegowania wiarygodności tych wszystkich dowodów, jakie przyjęte zostały jako podstawa przypisanych temu oskarżonemu czynów, bo w jego wypowiedziach nie było żadnych informacji, które przeciwne były tym dowodom. Sam fakt, że nie eksponował on aktywności A. D. przy działalności spółki (...) nie ma też znaczenia, jeżeli przyjmie się za jego relacjami, że nie podejmował on żadnych bezprawnych w tym zakresie działań. Oskarżony D. działał przecież za pośrednictwem figurantów, którzy w spółce (...) pełnili różne funkcje, by on sam z ukrycia czerpał zyski z bezprawnej działalności tej firmy. Podobnie także bez znaczenia wyjaśniania te były dla oceny sprawstwa R. C. (1) . Świadek potwierdził jedynie jakie czynności w spółce podejmował ten oskarżony. Żadne dowody natomiast nie wskazywały, by świadek i R. C. (1) podejmowali wspólnie jakieś konkretne zachowania, więc relacje tego świadka nie mogły stać się źródłem ich weryfikacji. 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Apelacji obrońcy oskarżonego A. D. (2) adw. K. K. Zarzut z pkt I. 1., 2. obrazy przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a mianowicie obrazy art. 7 k.p.k. w zw. z art. 5§2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. w zw. z art. 170§2 k.p.k. w zakresie zarzutów przypisanych oskarżonemu pod nr. I, II oraz III zaskarżonego wyroku. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Choć zarzut obrońcy dotyczy obrazy przepisów postępowania przede wszystkim związanych z oceną dowodów to faktycznie treścią zarzutu obrońca uczynił uwagi dotyczące nieprawidłowych wniosków, jakie wyprowadzone zostały z treści dowodów, na jakie sąd pierwszej instancji się powołał. Obrońca nie kwestionował wiarygodności tych dowodów, a jedynie ustalenia, które na ich podstawie zostały dokonane przez sąd okręgowy. W rzeczywistości zatem wywodził uchybienie w postaci błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia sądu, bo przecież odmienne w tym zakresie wnioski formułował na podstawie tych samych dowodów, które sąd pierwszej instancji doprowadziły do wydania w omawianej części wyroku skazującego. Nie wszystkie uwagi obrońcy w tym zakresie są zasadne i nie wszystkie mogły stanowić wsparcia dla rozstrzygnięcia sądu odwoławczego, ale z pewnością znajduje odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym twierdzenie, że „(…) w istocie nie ma żadnej choćby częściowo pomawiającej osk. A. D. osoby, która wprost bez żadnej wątpliwości wskazałaby na to, iż pieniądze pożyczone w oparciu o załączoną do akt sprawy dokumentację pożyczkową zostały udzielone w celu następczego dokonywania dzięki nim przestępstw podatkowych”. W sekcjach od 1.1.1. do 1.1.3. uzasadniania wyroku sąd pierwszej instancji wskazał na szereg dowodów, które miałby być podstawą faktyczną ustaleń dotyczących wypełnienia przez oskarżonego strony podmiotowej i przedmiotowej zarzucanych mu w pkt I, II i III aktu oskarżenia czynów. Zajęło to ponad 50 stron uzasadniania wyroku. Ocena dowodów osobowych, które miały być podstawą dla powyższych ustaleń zajęła zaś sądowi niecałe dwie strony przy czym sprowadzała się ona do szablonowych zwrotów, oderwanych od treści tych dowodów, a więcej miejsca, w niektórych przypadkach, sąd poświęcił na wskazanie tego, jaki dowód jest oceniany niż na rozważania stanowiące przedmiot takiej oceny. Ocena dowodów z dokumentów miała taki sam charakter i chociażby tym, jakie miały największe znaczenie dla ustaleń w tej części sprawy, a dotyczące udzielonych przez oskarżonego pożyczek, poświęcono tyle samo miejsca jak tym, które takiego znaczenia dla tych ustaleń nie miały. Oczywiście nie można wykluczyć, że taka ocena dowodów będzie wystarczająca dla uzasadniania poczynionych na jej podstawie ustaleń, ale pod warunkiem, że wymowa tych dowodów ma jednoznaczny charakter. Z treści uzasadniania wyroku może wynikać, że tak właśnie było, bo w tej jego części, która poświęcona była faktom uznanym za udowodnione sąd wyłącznie wskazał na okoliczności, jakie stanowiły fragmenty opisów przypisanych oskarżonemu czynów bez konkretyzacji na czym zachowania oskarżonego polegały. Dla sądu okręgowego były to zatem ustalenia oczywiste, nie wymagające pogłębionej analizy. Szerzej jednak okoliczności te sąd okręgowy opisał w sekcji uzasadnienia wyroku dotyczącej kwalifikacji prawnej przypisanych mu czynów. W szczególności sąd pierwszej instancji ustalił w odniesieniu do udziału A. D. w zorganizowanej grupie przestępczej kierowanej przez V. D. (2) , że „Oskarżony miał świadomość powyższych okoliczności i brał czynny udział w różnorodnych działaniach grupy, identyfikując się z nią i będąc postrzegany przez pozostałych członków, jak i na zewnątrz, jako jej członek, albowiem czynił on nakłady finansowe na działanie ww. struktur przestępczych. Był określany przez pozostałych członków grupy mianem jednego z „inwestorów.” M.in. w ramach działalności w jej strukturach spotykał się z V. D. (2) i omawiał z nim istotne zagadnienia dotyczące działania grupy.” W odniesieniu do pozostałych czynów z pkt II i III aktu oskarżenia sąd okręgowy ustalił natomiast, że „ A. D. (1) rozmawiał i uzgadniał sposób działania w ramach analizowanej struktury z V. D. (1) – jednym z członków grupy (kierującym grupą) najlepiej zorientowanych w koordynowaniu, a także podejmowaniu różnych inicjatyw w ramach tej struktury. Oskarżony który działał w ramach zorganizowanej grupy nazywany był przez pozostałych świadków-członków grupy – inwestorem. Działał bowiem również w ramach tej struktury poprzez jej finasowanie określonymi kwotami pieniężnymi, które przekazał pod pozorem pożyczki. A. D. (1) niewątpliwie w zestawieniu z innymi osobami faktycznie prowadził działalność spółek (...) , (...) , (...) , (...) i (...) , zajmując się ich sprawami gospodarczymi.”, „Jednocześnie oskarżonemu A. D. , bez wątpienia w zakresie analizowanego czynu przypisano również odpowiedzialność za naruszenie normy art. 62 § 2 kks , ponieważ wobec konieczności zachowania spójności ze złożonymi ww. nierzetelnymi fakturami na okoliczność potwierdzenia różnego rodzaju zdarzeń gospodarczych ujętych w tych deklaracjach doprowadził on swoimi działaniami do wytwarzania nierzetelnej dokumentacji związanej z fikcyjnym obrotem towarami, w szczególności w postaci faktur VAT przez spółki (...) sp. z o.o. , (...) sp. z o.o. i (...) sp. z o.o. ”, „Oskarżony działał, bez wątpienia, motywowany względami osiągniecia korzyści majątkowej, o której mowa w art. 286 § 1 kk m.in w postaci środków pieniężnych uzyskanych wskutek nie tylko unikania zapłaty należnego podatku od towarów i usług od spółek (...) z tytułu obrotu paliwem, ale przede wszystkim pochodzących właśnie z tego obrotu paliwem. W efekcie powyższych działań powstał skutek w postaci zaniechania pobrania należnego podatku VAT z tytułu sprzedaży paliwa na łączną kwotę 51.958.391 zł, stanowiącą w istocie mienie wielkiej wartości o którym mowa w przepisie 294 §1 kk Opisanym działaniem A. D. (1) zajmując się faktycznie sprawami gospodarczymi i finansowymi ww. spółek doprowadził Skarb Państwa do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wymienionej, znacznej wartości posługując się ww. spółkami, a dokładnie w ramach ich działalności, doprowadzając do złożenia do urzędu skarbowego deklaracji VAT-7K zawierających nieprawdę w zakresie wartości podatku naliczonego, a w konsekwencji podatku należnego.” Rzecz jednak w tym, że żaden dowód w niniejszej sprawie przeprowadzony nie daje podstawy do ustalenia, że oskarżony „ (…) spotykał się z V. D. (2) i omawiał z nim istotne zagadnienia dotyczące działania grupy.”, „faktycznie prowadził działalność spółek (...) , (...) , (...) , (...) i (...) , zajmując się ich sprawami gospodarczymi.”, „ doprowadził Skarb Państwa do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wymienionej, znacznej wartości posługując się ww. spółkami, a dokładnie w ramach ich działalności, doprowadzając do złożenia do urzędu skarbowego deklaracji VAT-7K zawierających nieprawdę w zakresie wartości podatku naliczonego, a w konsekwencji podatku należnego.” . Sposób w jaki zostało sporządzone uzasadnienie wyroku nie ułatwia weryfikacji rozumowania sądu, jakie doprowadziło do takich ustaleń, bo takie nie zostało w uzasadnieniu w ogóle zaprezentowane. Sąd pierwszej instancji jedynie przywołał ogólnie dowody, bez wyszczególnienia konkretnych kart, na jakich znalazły się w aktach sprawy protokoły przesłuchań świadków, a w jakich zaprotokołowane zostały ich wypowiedzi, z których takie ustalenia miałyby wynikać. Taki sposób sporządzenia uzasadniania wyroku wypacza sensowność w ogóle sporządzania takich dokumentów, bo podanie, że protokoły przesłuchania określonego świadka znajdują się na kilkudziesięciu stronach nie ułatwia stronie weryfikacji twierdzenia sądu, że określone ustalenie wynika z określonego dowodu, bo spośród kilkudziesięciu stron protokołów właściwa wypowiedź świadka stanowiąca podstawę dla takiego ustalenia znajduje się przykładowo tylko na jednej karcie. Taki sposób sporządzenia uzasadniania wyroku oczywiście nie może jednak stanowić z uwagi na treść art. 455a k.p.k. przyczyny uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji. Powracając jednak do przytoczonych tez sądu pierwszej instancji dotyczących współsprawstwa A. D. w popełnieniu trzech pierwszych zarzucanych mu czynów poddać analizie należy te dowody w szczególności osobowe, które miały być podstawą dla takich ustaleń. W pierwszej kolejności są to depozycje V. D. (3) , który miał kierować zorganizowaną grupa przestępczą, w jakiej miał działać oskarżony. Wbrew jednak treści uzasadniania wyroku podstawy ustaleń sądu nie mogły stanowić wszystkie wskazane w formularzu uzasadniania wyroku protokoły przesłuchań, ponieważ sąd pierwszej instancji na rozprawie 13.12.2019 r. ujawnił przez odczytanie wyłącznie wyjaśnienia tego świadka złożone w charakterze podejrzanego z k. 2520 do 2525 (k. 5070, t. 26), więc wyszczególnienie k. 619-631, 659-660, 2517-2519, 2591-2595, 2660-2666 w formularzu uzasadniania wyroku nie miało żadnego uzasadniania w czynnościach procesowych sądu, ponieważ przywołane protokoły przesłuchań nie zostały ujawnione w toku rozprawy głównej. Na podstawie zatem tych ujawnionych wyjaśnień świadka oraz zeznań złożonych na rozprawie głównej (k. 5067 – 5073, t. 26) stwierdzić należy, że V. D. (3) przyznał jedynie fakt, którego nie kwestionuje także sam oskarżony, że pożyczył on od niego pieniądze. Zaprzeczył jednak, by A. D. (1) miał możliwość wpływać na działalność spółek (...) i P. - (...) (k. 5069). Z zeznań z rozprawy głównej nie wynikało, by oskarżony miał jakąkolwiek wiedzę na temat bezprawnych czynności podejmowanych przez V. D. (3) przy sprzedaży paliwa. Z ujawnionych z postępowania przygotowawczego wyjaśnień świadka nie wynikają żadne dodatkowe informacje poza potwierdzeniem tych, o jakich zeznał na rozprawie głównej. Wedle V. D. (3) był on niechętny współpracy z A. D. w zakresie zakupu od niego paliwa, a spotkania, jakie odbywali nie doprowadziły do nawiązania takiej współpracy (k. 2522-2522v, t. 13). Nie jest zatem zrozumiałe mając na uwadze treść relacji świadka, na jakiej podstawie, nawet częściowo uznając je za wiarygodne, mogły one stanowić podstawę dla ustaleń poczynionych przez sąd okręgowy dotyczący sprawstwa oskarżonego zarzucanych mu czynów. Kolejną osobą, której zeznania stanowiły dla sądu pierwszej instancji podstawę ustaleń dotyczących działalności oskarżonego w ramach zorganizowanej grupy przestępczej kierowanej przez V. D. (3) była M. K. (1) , ale ponownie wbrew treści formularza uzasadniania nie zostały na rozprawie głównej ujawnione wszystkie wpisane do tego formularza protokoły, a wyłącznie te z k. 1317 – 1318 oraz z k. 1359. Pozostałe nie mogły stanowić podstawy ustaleń, bo nie zostały ujawnione w sposób przewidziany prawem. Jak zatem wynikało z zeznań świadka z rozprawy głównej nie znała ona szczegółów współpracy między oskarżonym, a V. D. (3) , a z jej wyjaśnień z etapu śledztwa mogło jedynie wynikać, że oskarżony pożyczył V. D. (3) pieniądze (k. 1318, t. 7) i razem pracowali przy paliwach, ale szybko się to skończyło, a sama świadek odnosiła wrażenie, ze relacja ta V. D. (3) męczyła (k. 1318v, t 7). Wypowiedzi te nijak nie można zinterpretować jako stanowiących podstawę dla ustalenia, że oskarżony w sposób świadomy współpracował z V. D. (3) przy działalności polegającej na uszczupleniu podatku VAT. Fakt udzielenia pożyczki ma w niniejszej sprawie charakter bezsporny i sama taka czynność prawna nie musi być postrzegana jako dokonana w celach bezprawnych. Kolejną osobą, która wedle sądu okręgowego miała dostarczyć informacji dotyczących sprawstwa oskarżonego trzech pierwszych zarzucanych mu czynów, była L. M. , lecz jak wynika z treści jej depozycji jej wiedza na jego temat była nikła i sprowadzała się jedynie do tego, że widziała go w siedzibie jednej z firm prowadzonych przez V. D. (3) zajmującej się sprzedażą paliwa (k. 4487, t 23). Dowód taki oczywiście ani samodzielnie, ani łącznie z innymi dowodami nie mógł stanowić podstawy dla przytaczanych ustaleń sądu okręgowego. Za dowód taki nie mogły posłużyć również relacje świadka A. O. ( V. ), bo potwierdziła ona jedynie to, że A. D. (1) wyłożył pieniądze na prowadzoną przez V. D. (3) działalność oraz uzyskał z tego określone korzyści (k. 937-937v, t. 5), ale jest to również fakt w tej sprawie bezsporny, bo przyznawany przez oskarżonego, z którego jednak nie można wyprowadzić wniosku o tym, że jednocześnie wiedział on, iż V. D. (3) prowadząc działalność gospodarczą doprowadzał do uszczuplenia należności publicznoprawnych. Znamienne jednak dla depozycji tej osoby było to, że wedle świadka oskarżony nie był równorzędnym wspólnikiem V. D. (3) , nie miał on żadnej mocy decyzyjnej, co pozostawało w opozycji do pozycji dwóch innych jego wspólników O. i I. . Sam V. D. (3) był niechętny spotkaniom z oskarżonym, a w końcu odmówił z nim wspólnej działalności (k. 937, t. 5). Po prawdzie nie było powodu, by w oparciu o te zeznania świadka uznać, że A. D. (1) dopuścił się trzech z pierwszych zarzucanych mu czynów. Inną osobą, która opisywała stosunki między oskarżony, a V. D. (3) była A. R. przesłuchana na rozprawie w toku postępowania odwoławczego. Z uwagi na upływ czasu jej zeznania z rozprawy pozbawione były szczegółów, a sama świadek odwoływała się do swoich domysłów, więc nie mogły one być miarodajne jeżeli chodzi o przedstawienie znaczenia działań oskarżonego dla działalności V. D. (3) . Depozycje świadka z etapu śledztwa nie wskazują na inne informacje dotyczące oskarżonego niż te już przytoczone na podstawie innych dowodów. Można z nich wyprowadzić wniosek, że oskarżony pożyczał pieniądze V. D. (3) , a ten zwracał mu pieniądze z zyskiem. Dokumentacja jaką sporządzała świadek miała jedynie uporządkować informacje dotyczące zwrotu pieniędzy oskarżonemu (k. 1022v-1023v, t. 6), ale nie świadczyła ona przecież o tym, jaką wiedzę oskarżony posiadał na temat uszczuplania podatku VAT przy sprzedaży paliwa. Fakt, że był postrzegany jako inwestor nie oznaczał, że posiadał on wiedzę na temat zasad prowadzonej przez V. D. (3) działalności. Nadużyciem jest zatem twierdzenie już samego prokuratora zawarte w uzasadnieniu aktu oskarżenia, że „aktywnie uczestniczył on w biznesie paliwowym” (k. 3483, t. 18), a do czego skłoniła właśnie oskarżyciela treść sporządzonego przez świadka dokumentu. Oznaczała ona jedynie rozdysponowanie na konkretne zakupy paliwa pieniędzy uzyskanych od oskarżonego, co przecież nie świadczyło o tym, że to on takie dyspozycje wydał. Wiedzę na temat bezprawnych działań dokonywanych w ramach handlu paliwem A. D. (1) mógł mieć wyłącznie od V. D. (2) , który na ten temat nic nie powiedział, a sama A. R. nie znała przecież treści rozmów między tymi osobami, o czym sama zeznała na jednej z rozpraw (k. 5437, t. 28). Spośród osób wskazanych przez sąd pierwszej instancji, które miały posiadać wiedzę na temat działań A. D. (2) w ramach zorganizowanej grupy przestępczej kierowanej przez V. D. (3) wyżej wskazane były jedynymi, które jakąkolwiek wiedzę na ten temat miały. Zeznania wszystkich tych osób sąd pierwszej instancji uznał za wiarygodne. Jedynie zastrzeżenia wyrażając wobec tych z depozycji świadków, które padły na rozprawie głównej, ale wyłącznie z powodu częściowej ich niepamięci. W szczególności sąd okręgowy stwierdził w odniesieniu do wyjaśnień V. D. (3) składanych na etapie śledztwa w charakterze podejrzanego, że były one „prawdziwe, spójne i zgodne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a w postępowaniu jurysdykcyjnym, po ich odczytaniu świadkowi, zostały przez niego potwierdzone.” Tak jak wskazano jeżeli oskarżony miał jakąkolwiek wiedzę na temat działalności przestępczej ww. świadka to wyłącznie od niego. Jeżeli jednak z relacji świadka nie wynikało, by w tym zakresie A. D. jakiekolwiek informacje przekazywał, a relacje te sąd pierwszej instancji uznał za prawdziwe to oznacza, że i obiektywnie oskarżony ich nie posiadał. Co prawda w innym miejscu uzasadniania sąd okręgowy stwierdził, że „nie uznał za wiarygodnej tej części zeznań ( V. D. (3) ) w których świadek wskazywał, że „tylko” pożyczał pieniądze od A. D. , a tan odwiedzał go w siedzibach spółek w ramach znajomości. Przeczy temu całokształt pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zarówno w postaci osobowej jak i nieosobowej.” , ale jednak sąd ten nie skonkretyzował żadnego dowodu, który właśnie miał zaprzeczać takiej wypowiedzi świadka. Takiego dowodu po prostu nie ma. W konsekwencji ocena dowodów przeprowadzona przez sąd okręgowy nie dawała podstawy do ustaleń, jakie ten sąd poczynił w odniesieniu do sprawstwa oskarżonego trzech pierwszych zarzucanych mu czynów. Zdaniem sądu odwoławczego ani V. D. (3) , ani żadna z pozostałych wskazanych osób nie dostarczyła informacji, na podstawie których można byłoby powziąć poczynione przez sąd okręgowy ustalenia o tym, że A. D. (1) „ omawiał z nim ( V. D. (3) ) istotne zagadnienia dotyczące działania grupy.”, „faktycznie prowadził działalność spółek (...) , (...) , (...) , (...) i (...) , zajmując się ich sprawami gospodarczymi.”, „doprowadził Skarb Państwa do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wymienionej, znacznej wartości posługując się ww. spółkami, a dokładnie w ramach ich działalności, doprowadzając do złożenia do urzędu skarbowego deklaracji VAT-7K zawierających nieprawdę w zakresie wartości podatku naliczonego, a w konsekwencji podatku należnego” . Ustalenia te były arbitralne, oderwane od treści przeprowadzonych na rozprawie dowodów. W konsekwencji za obrońcą oskarżonego należy powtórzyć, że „(…) w istocie nie ma żadnej choćby częściowo pomawiającej osk. A. D. osoby, która wprost bez żadnej wątpliwości wskazałaby na to, iż pieniądze pożyczone w oparciu o załączoną do akt sprawy dokumentację pożyczkową zostały udzielone w celu następczego dokonywania dzięki nim przestępstw podatkowych”. W ocenie sądu apelacyjnego podniesiony przez obrońcę zarzut był więc zasadny choć zdefiniował on nieprawidłowo uchybienie, jakiego się sąd okręgowy dopuścił, bo faktycznie pomimo prawidłowej oceny dowodów, sąd ten dokonał błędnych ustaleń faktycznych, jakie stanowiły podstawę wydanego skazującego rozstrzygnięcia w zakresie trzech pierwszych zarzucanych A. D. czynów. Jak już uprzednio wskazano ułomności uzasadniania wyroku nie mogą wpływać na ocenę samego orzeczenia. Sąd odwoławczy ma obowiązek dokonać własnej analizy zebranego materiału dowodowego i ocenić czy poczynione przez sąd pierwszej instancji ustalenia znajdują odzwierciedlenie w całokształcie ujawnionych na rozprawie głównej okoliczności. Dlatego też nie tyle z perspektywy prowadzonych przez sąd okręgowy rozważań, które nie tyle były zwięzłe, co ubogie i skąpe w argumenty, albo nawet ich pozbawione, ograniczające się do szablonowych zwrotów, należało się również odnieść do tych racji, jakie wyprowadzał prokurator z dowodów, które wedle niego stanowiły podstawę postawionych oskarżonemu trzech pierwszych zarzutów. W tym zakresie znaczenie oskarżyciel przypisywał przede wszystkim dowodom z dokumentów, które świadczyły o pożyczce udzielonej przez oskarżonego V. D. (3) oraz zysku, jaki osiągnął świadek z tego tytułu. Dodajmy, że fakty te są bezsporne, a wątpliwość budzi jedynie to czy wielkość osiągniętych korzyści jest poważnym powodem do ustalenia, że oskarżony miał świadomość, iż korzyści takie pochodziły z przestępstwa. Już przy tej wstępnej hipotezie wskazać jednak należy, że wobec braku dowodów osobowych, które pozwoliłyby opisać konkretne czynności podejmowane przez oskarżonego, inne niż udzielenie pożyczki V. D. (3) , nawet przyjęcie takiej tezy nie dawałoby żadnej podstawy do ustalenia jakie znamiona strony przedmiotowej, poszczególnych trzech z pierwszych zarzucanych oskarżonemu czynów, wyczerpywał on takim zachowaniem. Już pomijając nieprawidłową kwalifikację prawną trzeciego z zarzucanych mu czynów obejmującą błędnie art. 286§1 k.k. to przecież w żaden sposób takie zachowanie nie mogło wpłynąć na wytworzenie tzw. fikcyjnych faktur kosztowych, którymi posłużono się do zaniżenia należnego podatku VAT. W dalszej konsekwencji takie zachowanie (udzielenie pożyczki) nie mogło mieć żadnego wpływu na ustalenie, że oskarżony wspólnie z innymi osobami prowadził działalność spółek zajmujących się sprzedażą paliwa, bo przecież jak wskazał jedna ze świadków nie miał on „żadnej mocy decyzyjnej” i żadnych w tym zakresie czynności nie podejmował. Jego zachowanie nie miało też żadnego wpływu na złożenie deklaracji podatkowych, w których poświadczono nieprawdę w zakresie wartości podatku należnego. Wobec braku dowodów osobowych omawiane zachowanie oskarżonego nie mogło także stanowić podstawy do ustalenia, że oskarżony wykonywał jakiekolwiek konkretne czynności w ramach zorganizowanej grupy przestępczej. Miał w niej określoną pozycję, wykonywał w ramach tej grupy określone zadania, pozostawał w hierarchicznych relacjach w ramach jej struktury i w tym zakresie aktywizował działalność jej członków, albo sam poddawał się woli osoby, lub osób grupą kierujących. Takich stosunków zależności, w jakich miałby pozostawać oskarżony, w ramach grupy przestępczej kierowanej przez V. D. (3) , oczywiście w toku postępowania nie odtworzono i z pewnością nie było tak jak ustalił to sąd pierwszej instancji, że A. D. (1) „omawiał z nim ( V. D. (3) ) istotne zagadnienia dotyczące działania grupy.”, bo oczywiście dowodu na takie „omawianie” żadnego nie ma, a nie można go wyprowadzić z faktu, że udzielenia pożyczki i uzyskania z niej kilkunastoprocentowego zysku w skali kilku miesięcy. Udzielenie pożyczki oraz skala uzyskanych z niej zysków można zatem postrzegać wyłącznie jako okoliczność na podstawie, której oskarżony mógł powziąć wiedzę o przestępczej działalności V. D. (3) , bo od niego takich informacji nie uzyskał. Zdaniem sądu odwoławczego nawet kilkunastu procentowy zysk z udzielonej pożyczki nie musi być postrzegany jako uzyskany z bezprawnych czynności. Wystarczy prześledzić raporty z działalności gospodarczej spółek kapitałowych notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych, by ustalić, że w okresach kwartalnych zyski spółek wzrastały nawet o kilkadziesiąt procent i o tyle się zmniejszały. Zmienność takich wartości jest czymś naturalnym dla działalności gospodarczej i występuje ona zarówno w czasie hossy jak i bessy. Nie można zatem w sposób stanowczy oceniać takiej skali zysku z udzielonej pożyczki wyłącznie jako pochodzących z przestępczej działalności, jeżeli legalna działalność mogła dostarczać również takich korzyści, a nawet większych. Wobec braku innych dowodów, które mogłyby w sposób jednoznaczny określić inne czynności podejmowane przez A. D. w ramach sprzedaży paliwa, dokonywanej przez V. D. (3) , nie było poważnego powodu, aby na niekorzyść oskarżonego interpretować powyższe okoliczności i ustalić, że udzielał on pożyczek V. D. (3) ze świadomością, że przeznaczone zostaną na jego przestępczą działalność. Sąd odwoławczy nie ma poważnego powodu, by przyjąć, w świetle innych zgromadzonych dowodów, że oskarżony taką świadomość posiadał. 3.2. Zarzut z pkt I. 3. I 4. obrazy przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a mianowicie obrazy art. 7 k.p.k. w zw. z art. 5§2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. w zw. z art. 170§2 k.p.k. w zakresie zarzutów przypisanych oskarżonemu pod nr. IV do VII zaskarżonego wyroku. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Dla wykazania powyższego zarzutu obrońca wywody swoje koncentruje przede wszystkim na nieprawidłowej ocenie dowodu z zeznań K. J. dokonanej przez sąd pierwszej instancji. Odwołujący znaczenie przy tym przypisuje depozycjom tego świadka z rozprawy głównej przeprowadzonej przed sądem pierwszej instancji, a bagatelizuje relacje tej osoby składane w charakterze podejrzanego. Rzeczywiście zawarte przy ocenie tego dowodu w uzasadnianiu wyroku określenie, że świadek ten mimo wszystko potwierdził przed sądem odczytane mu zeznania z fazy przygotowawczej nie było szczególnie udane i przekonywujące. Stosując we właściwy sposób kryteria oceny dowodów określone art. 7 k.p.k. obowiązkiem sądu okręgowego była weryfikacja depozycji świadka w oparciu o inne dowody, co pozwoliłoby na stosowną analizę postawy świadka zaprezentowaną na rozprawie głównej. Rzeczywiście bowiem K. J. w czasie tego przesłuchania stale odwoływał się do tego, że wielu sytuacji, osób, zdarzeń, jakie opisywał w odczytywanych mu wyjaśnianiach nie pamiętał. W szczególności to co miało być związane z zaangażowaniem świadka w przestępczą działalność oskarżonego czyli wytworzenie ebooka i wystawienie z tego tytułu faktur kosztowych zaniżających należny podatek VAT zostało przez niego potraktowane jako zdarzenie, z którym nie miał faktycznie nic wspólnego (k. 4595, t. 23). Czy tego rodzaju depozycje i wynikające z nich inne wypowiedzi dotyczące już samego oskarżonego oraz braku wiedzy świadka o bezprawnych działaniach A. D. mogły stanowić podstawę ustaleń jakby tego oczekiwał obrońca należało skonfrontować z innymi dowodami. Stwierdzić zatem należy, że podawany przez K. J. fakt spotkania z A. D. , R. C. (1) i B. B. (1) potwierdził B. B. (1) . Oczywiście opisał on to spotkanie całkowicie odmiennie od K. J. (k. 5188-5188v, t. 26 wątek A), ale jeżeli dwie osoby o sprzecznych interesach procesowych wskazują na tożsame okoliczności to przyjąć należy, że do zdarzeń takich doszło, a ich rzeczywisty przebieg ustalić należy w konfrontacji z treścią innych dowodów. Czy zatem spotkanie to przedstawiało się w sposób opisywany przez B. B. (1) czy K. J. w toku postępowania przygotowawczego zależne jest od relacji innych osób, które co prawda w zdarzeniu takim nie brały udziału ale, których zachowania są pochodną właśnie tego spotkania. Z wypowiedzi K. J. zarówno z etapu postępowania przed sądem pierwszej jak i drugiej instancji nie można wyprowadzić znaczących informacji na temat treści rozmów między nim, a oskarżonymi. Postawa świadka z rozprawy głównej wskazywał na jego niechęć przy składaniu zeznań i eksponowanie odpowiedzialności B. B. (1) przy opisywanych przez niego zdarzeniach, a w przypadku zeznań z rozprawy odwoławczej przemożny wpływ na treść jego depozycji miał upływ czasu, który spowodował, że świadek nie tyle nie chciał, co po prostu nie mógł sobie przypomnieć szczegółów czynności związanych z jego kontaktami z A. D. . Nie kwestionował jednak, tego, że do nich doszło. Jedynie zatem jego wypowiedzi z etapu śledztwa dają oparcie dla precyzyjnych w tym zakresie ustaleń. Przyjmując zatem, bo fakt taki potwierdził B. B. (1) , że osoby te się rzeczywiście spotkały dla oceny wiarygodności relacji świadka na ten temat ze śledztwa, konieczna jest ich konfrontacja z innymi dowodami. Jeżeli bowiem znajdą one potwierdzenie w innych dowodach nie będzie powodu, by odmówić im wiary. Wówczas natomiast zeznania z rozprawy przed sądem pierwszej i drugiej instancji nie będą miały znaczenia dla oceny wiarygodności depozycji świadka z postępowania przygotowawczego. Przechodząc zatem do takiej analizy stwierdzić należy, że potwierdzenie w zeznaniach świadka J. N. (k. 2509-2509v, t. 13 wątek A) znalazły wypowiedzi K. J. dotyczące założenia spółki (...) (2587-2588, t. 13 wątek A). Sam B. B. (1) potwierdził, że A. D. (1) i R. C. (1) spotkali się z K. J. i on sam z A. D. rozmawiał (k. 5188, t. 26 wątek A). Nie mogą zatem nasuwać się żadne wątpliwości dotyczące rozpoznania A. D. przez świadka (k. 2588, t. 13 wątek A), jeżeli inny oskarżony, który nie miał żadnego interesu, by ujawnić wbrew prawdzie fakt kontaktu tych osób, potwierdził, że osoby te się poznały. W tym kontekście brak rozpoznania oskarżonego przez K. J. na rozprawie głównej, do jakiego obrońca przywiązuje znaczącą wagę uznać należy za nieistotne dla oceny uprzedniego rozpoznania oskarżonego i tłumaczyć należy upływem czasu, co jest zgodne ze wskazaniami doświadczenia życiowego, jeżeli uwzględni się przy tym, że tych spotkań świadka z oskarżonym nie było wiele, a ich ponowny kontakt na rozprawie nastąpił kilka lat później. Dalsze depozycje świadka z przesłuchania z 5.09.2014 r. dotyczyły już wytworzenia nierzetelnych faktur kosztowych przez spółkę (...) dotyczących zakupu eBooka przez spółkę (...) oraz umowy, która miała pozorować legalność tych czynności. Potwierdzeniem przecież tych depozycji jest fakt, że taka umowa rzeczywiście istnieje i na jej podstawie wytworzone zostały faktury potwierdzające zakup eBoooka (k. 633-637, t. 4 wątek A). Przecież gdyby K. J. nie miał nic wspólnego z tymi czynnościami w ogóle o nich, by nie powiedział. Dlatego w konfrontacji między wypowiedziami świadka z etapu śledztwa z tymi z rozprawy głównej za wiarygodne należy uznać te wcześniej złożone, bo ujawniają one informacje, potwierdzone innymi dowodami. W konsekwencji za wiarygodne uznać należy także te z depozycji świadka, które dotyczą udziału w tych rozmowach A. D. i R. C. (1) , bo przecież były to osoby związane ze spółką (...) . Gdyby świadek osób tych nie spotkał w kontekście czynności jakie zmierzały do upozorowania zakupu eBooka to przecież w ogóle, by o nich nie powiedział, bo nie miał z tymi osobami żadnego innego kontaktu. O pozorności tych czynności świadczą kolejne zeznania K. J. z 21.11.2014 r. potwierdzone innymi dowodami, a dotyczące sposobu zapłaty przez spółkę (...) za nabyty eBook. Jak wynikało z relacji świadka to wyłącznie użyczone na ten cel jego pieniądze w kwocie 200 000 zł upozorowały przepływ pieniędzy z tytułu nabycia książki elektronicznej (k. 3030v, t. 16 wątek A). Pieniądze te kilkakrotnie były przelewane z rachunku jednej spółki na rachunek drugiej, a przekazywaniem pieniędzy w gotówce dla wykonywania tych przelewów miał się zajmować wedle świadka J. G. . W tym zakresie w korelacji z tymi wypowiedziami pozostają właśnie zeznania J. G. , który przyznał, że na polecenie K. J. takie pieniądze wypłacał z konta spółki i przekazywał świadkowi (k. 2673, t. 14 wątek A). Potwierdzeniem tego są informacje dotyczące rachunków bankowych znajdujące się w załączniku nr 16, a których wydruk stanowił załącznik do protokołu przesłuchania świadka K. J. (k. 3032-3034, t. 16 wątek A). Jasno z tych dokumentów wynika, że mechanizm wypłat i wpłat pieniędzy był taki jak przedstawił to K. J. , a co oznaczało, że zakup eBooka przez spółkę (...) miał pozorny charakter. W konsekwencji takie cechy tych czynności potwierdzały, że dokonane one zostały wyłącznie po to, by wytworzyć nierzetelne faktury kosztowe nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych w celu zaliczenia na podatek należny podatku naliczonego określonego w tych fakturach i w ten sposób uszczuplenia należności publicznoprawnej z tytułu podatku VAT. Analiza powyższych dowodów w kontekście zeznań K. J. dotyczących A. D. ze śledztwa uwiarygodnia jego na temat oskarżonego depozycje. Niewątpliwie z tych relacji wynika, że to oskarżony był inicjatorem tych czynności, a kontakty z K. J. ułatwił mu B. B. (1) . Gdyby świadek się z A. D. i R. C. (1) się nie spotkał nie doszłoby w ogóle do przeprowadzenia czynności związanych z wystawieniem przez M. faktur dotyczących sprzedaży eBooka. Przyjęcie, że takie czynności nie miały miejsca, bo świadek K. J. na rozprawie głównej przed sądem pierwszej instancji w sposób jednoznaczny o nich się nie wypowiedział, narażałoby takie twierdzenie na sprzeczność ze wskazaniami doświadczenia życiowego i zasadami prawidłowego rozumowania. Oznaczałoby przecież negację oczywistych faktów wynikających z zeznań J. G. , których obrońca nie kwestionował i wspierających zeznania K. J. dokumentów, z którymi te relacje świadka były zgodne. Weryfikacja oceny dowodów przeprowadzonej przez sąd pierwszej instancji, jeżeli sąd ten w sposób niewystarczający ją zwerbalizował w uzasadnianiu wyroku, powinna polegać na odtworzeniu sposobu rozumowania sądu, który doprowadził do uznania określonego dowodu za wiarygodny. Kryteria oceny dowodów określone w art. 7 k.p.k. mają bowiem charakter ustandaryzowany. Opierają się na powszechnie stosowanych w orzecznictwie sądowym regułach rozumowania i zawsze możliwe jest ich odtworzenie nawet gdyby sąd pierwszej instancji nie wyartykułował ich w sposób jednoznacznie przekonywujący. Sąd odwoławczy ocenia bowiem skutek zastosowania art. 7 k.p.k. , którym jest ustalenie czy określony dowód w części, czy w całości odpowiada prawdzie. Weryfikacja takiej oceny odbywa się w oparciu o ustandaryzowane wzorce analizy dowodów. Podstawowym z nich jest porównanie treści określonego dowodu z innymi dowodami. Jeżeli znajdują one wsparcie w tych innych dowodach jest to argumentem za przyjęciem, że analizowany dowód jest wiarygodny. W oparciu o taką analizę należy podzielić stanowisko sądu okręgowego, że „Zeznania z postępowania przygotowawczego świadka są konsekwentne, logiczne i spójne. Znajdują potwierdzenie i uzupełnienie w pozostałym materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie.” Na tej podstawie stwierdzić zatem należało, że w odniesieniu do A. D. zasadnie sąd okręgowy ustalił stan faktyczny, stanowiący podstawę orzeczenia, w oparciu o te zeznania. Nie mogą natomiast dla podważenia takiej oceny posłużyć wywody zaprezentowane przez obrońcę w apelacji, ponieważ posługują się one wybiórczym sposobem analizy zeznań świadka w oderwaniu od dowodów zgromadzonych w sprawie. Wskazując na rozbieżności w relacjach świadka z rozprawy głównej i ze śledztwa obrońca za wiarygodne przyjmuje te, które są korzystne dla oskarżonego. Zrozumiałe, że eksponuje on te okoliczności, które są korzystne dla jego klienta, ale w ten sposób przedstawia tylko subiektywny obraz tych dowodów, co nie może przecież przekonać sądu apelacyjnego do takiego rozumowania, bo konsekwencją jego przyjęcia byłaby utrata przez sąd odwoławczy obiektywizmu i narażenie się przy weryfikacji oceny dowodów sądu pierwszej instancji na sprzeczności ze wskazaniami doświadczenia życiowego i zasadami prawidłowego rozumowania. Postawę świadka K. J. z rozprawy głównej poczytywać należy zatem wyłącznie jako wyraz niechęci do ujawniania okoliczności przestępstw, w jakich brał on udział. Jest to postawa, która zdarza się, że towarzyszy świadkom, najpierw decydującym się na współpracę z organami ścigania, a którzy w późniejszym czasie, po zakończeniu własnych postępowań karnych, nie są już w takim samym stopniu zdeterminowani do ujawniania okoliczności swojej i innych osób bezprawnej działalności. Dlatego weryfikacja depozycji świadków, powinna zawsze odbywać się w konfrontacji z innymi dowodami, bo wyłącznie taki sposób analizy ich treści gwarantuje dojście do prawdziwych ustaleń. Wywody obrońcy niestety oderwane były od przytoczonych przez sąd odwoławczy dowodów i dlatego nie zasługiwały na pozytywną ocenę. Nie mogły one zatem podważyć stanowiska sądu pierwszej instancji dotyczącego oceny zeznań K. J. . 3.3. Zarzut z pkt II na podstawie art. 438 pkt 3 k.p.k. , polegający na dokonaniu błędu w ustaleniach faktycznych mającego znaczący wpływ na treść orzeczenia poprzez wskazanie, że oskarżony A. D. (2) dopuścił się popełnienia zarzucanych mu czynów pomimo, że realia dowodowe w niniejszej sprawie nie dają podstaw do przyjęcia powyższego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Jeżeli wywody apelacji obrońcy dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych w zakresie dowodów odnoszących się do trzech pierwszych zarzucanych oskarżonemu czynów opierały się jeszcze na wskazaniu okoliczności, które przeczyły ustaleniom sądu pierwszej instancji, to w przypadku pozostałych zarzucanych mu zachowań, poza negacją wiarygodności zeznań K. J. , nie próbował nawet wskazać na takie treści dowodów, które sądowi pierwszej instancji posłużyły za podstawę ustaleń w tym zakresie, które by im się sprzeciwiały. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych za zasadny można uznać wówczas gdy sąd dopuścił się uchybień w zakresie prawidłowego rozumowania i z treści dowodów uznanych za wiarygodne wyprowadził wnioski dotyczące ustaleń faktycznych, które treści tych dowodów przeczą. Obrońca skoncentrował się w omawianym zakresie na krytycznych uwagach dotyczących oceny dowodu z zeznań K. J. , ale jak wykazano nie przedstawił w tym zakresie przekonywujących argumentów, które pozwoliłyby na podważenie stanowiska sądu pierwszej instancji dotyczącego uznania za wiarygodne jego zeznań z postępowania przygotowawczego. Gdyby przyjmować prawidłową logikę przy formułowaniu zarzutów apelacyjnych zarzut z pkt II apelacji podniesiony został na wypadek nie uwzględniania zarzutu z pkt I. 3. i 4. W takiej jednak sytuacji obowiązkiem obrońcy było jednak wskazać na takie treści dowodów uznanych przez sąd okręgowy za wiarygodne, które przeczyły powziętym na ich podstawie ustaleniom. Obrońca w zakresie czynów od IV do VII aktu oskarżenia odwoływał się natomiast jedynie do relacji K. J. , ale wyłącznie tych z rozprawy głównej, które nie stanowiły podstawy ustaleń sądu pierwszej instancji. W taki sposób prowadząc rozumowanie obrońca nie dostarczył jednak żadnych argumentów na wsparcie postawionego zarzutu, jeżeli zaniechał analizy tych zeznań tego świadka, które stanowiły podstawę orzeczenia. Jak wynikało natomiast z analizy tego dowodu w zestawieniu z innymi dowodami jak najbardziej jednoznaczna jawiła się rola A. D. jako inicjatora czynności, które doprowadziły do bezprawnego uszczuplenia należności publicznoprawnych. Sąd odwoławczy nie postrzegał natomiast jako wypełnienie uzasadniania powyższego zarzutu odwołania się do depozycji L. D. , R. C. (1) czy V. O. , ponieważ nie stanowiły one podstawy ustaleń sądu pierwszej instancji, więc sąd ten w tym zakresie nie mógł dopuścić się uchybień w postaci błędu w ustaleniach faktycznych. 3.4. Zarzut z pkt III na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. rażącej niewspółmierności wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności co do czynów przypisanego mu w pkt. V, VI i VII zaskarżonego wyroku oraz kary łącznej wymierzonej mu w pkt. 12 zaskarżonego wyroku, a w szczególności w zakresie rażąco wysokiej kary pozbawienia wolności nie uwzględniającej szeregu okoliczności podmiotowych, a w szczególności uprzedniej niekaralności oskarżonego, jego trybu życia przed i po okresie objętym zarzutami w niniejszej sprawie w tym jego udokumentowanej działalności społecznej czy wreszcie aktualnej jego postawy życiowej, która wykazała poprzez ostatnie kilka lat po opuszczeniu przez w /w aresztu i nawet przy ewentualnej prawomocności zaskarżonego wyroku nie powróci on na drogę przestępstwa. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Starając się najpierw odkodować treść zarzutu stwierdzić należy, że sentencja zaskarżonego wyroku posługiwała się numeracją arabską, więc zapewne obrońcy chodziło nie tyle o pkt V, VI i VII wyroku, co czyny zarzucane w tych pkt oskarżonemu w akcie oskarżenia. W takim jednak przypadku wskazać należało, że z uwagi na istotne zmiany dotyczące zachowań opisanych w pkt VI i VII aktu oskarżenia, a przypisanych w pkt 1.4. i 1.5. istotnie zostały obniżone kary orzeczone za te czyny, co przekładało się również na niższy wymiar kary łącznej. Kluczowa dla oceny reakcji karnej za czyny jakich dopuścił się oskarżony jest oczywiście kara wymierzona za przestępstwo skarbowe. Ogólnikowe wywody obrońcy dotyczące wymiaru kary nie pozwalają jednak określić jaki wymiar kary byłby pożądany z perspektywy obrońcy dla wypełnienia dyspozycji art. 53 k.k. Z pewnością dotychczasowa niekaralność oskarżonego i pozytywna opinia z miejsca zamieszkania tracą na znaczeniu, gdy porównuje się te okoliczności z rozmiarami uszczuplonej należności publicznoprawnej oraz zorganizowanym charakterem działania oskarżonego. Niewątpliwie kara wymierzona za przestępstwo skarbowe ma również realizować funkcję zapobiegawczą kary oraz potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Z tej perspektywy orzeczona przez sąd pierwszej instancji kara pozbawienia wolności i grzywny wypełnia te wymogi, albowiem czyn, jakiego się dopuścił oskarżony uderza w interesy całego społeczeństwa, które pozbawione zostaje przez działania oskarżonego i jemu podobnych przestępców środków na wykonywanie publicznych zadań państwa. Kara taka nie powinna być iluzoryczna, a oddziaływać powinna na sprawcę surową dolegliwością, by również wpływać na zachowania innych osób i zapobiegać podobnego rodzaju działalności. Mając na uwadze powyższe okoliczności jako oderwany od społecznej szkodliwości tego czynu uznać należało wniosek obrońcy o wymierzenie kary w dolnych granicach ustawowego zagrożenia. W przypadku na nowo orzeczonej kary łącznej z pewnością nie razi ona żadną surowością, jeżeli orzeczona został w zbliżonym wymiarze do kary najsurowszej orzeczonej i uwzględnia fakt, że kary podlegające połączeniu orzeczone zostały za zachowania związane z tą samą działalnością przestępczą oskarżonego. Wniosek I. Zmiana wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełniania zarzucanych m u czynów w pkt od I do VII aktu oskarżenia względnie II. uchylenie zapadłego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. III. Wymierzenie kary w dolnych granicach ustawowego zagrożenia. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Z uwagi na uwzględnienie części z zarzutów apelacji zasadny okazał się wniosek o uniewinnienie oskarżonego od czynów zarzucanych mu w pkt od I do III aktu oskarżenia. Inne zarzuty nie stanowiły podstawy do uwzględniania pozostałych wniosków. 3.5. Apelacja obrońcy oskarżonego A. D. adw. M. Z. Zarzut z pkt 1) obrazy przepisów postępowania, tj. art. 167 k.p.k. w zw. z art. 170 § 3 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 k.p.k. oraz art. 98 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. poprzez nierozpoznanie wniosku dowodowego zgłoszonego przez obrońcę oskarżonego A. D. (4) w piśmie z dnia 2.10.2019 r. w przedmiocie przesłuchania w charakterze świadka V. N. (2) oraz dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Rzeczywiście wniosek obrońcy w opisanym zakresie nie został rozpoznany, ale uchybienie sądu okręgowego związane z takim zaniechaniem nie mogło mieć wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia. Z treści apelacji niewątpliwie wynikało, że intencją odwołującej było przesłuchanie na rozprawie głównej W. N. tej samej osobny, która przesłuchana został w toku postępowania przygotowawczego. Protokół przesłuchania W. N. znajduje się rzeczywiście w aktach sprawy, ale jak wynika z jego treści nie jest to ta osoba, która miała podejmować czynności powiązane z działalnością przestępczą oskarżonego (k. 2737, t. 14 wątek A). Już pomijając różnice w imieniu i nazwisku tych dwóch osób (pełnomocnictwo V. O. dla V. N. (1) – k. 4195, zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały k. 4297, t. 21 wątek A) to wynika to również z porównania danych osobowych tego świadka z danymi osobowymi, jakim posługiwał się V. N. (1) (k. 4296, 4297t. 22 wątek A). Zeznania W. N. były zatem całkowicie dla sprawy nieprzydatne, gdyż na ich podstawie nie można byłoby wyprowadzić żadnych ustaleń istotnych dla oceny zasadności postawionych A. D. zarzutów. Niezależnie od tych wywodów stwierdzić też należy, że w toku postępowania odwoławczego dopuszczono dowód z protokołów przesłuchania V. N. (1) (k. 6637, t. 32) tej osoby, która miała wykonywać czynności związane z budową stacji paliw w miejscowości N. . Zeznania tej osoby nie okazały się dla obrońców oskarżonego A. D. na tyle istotne, by wnosić o jego bezpośrednie przesłuchanie na rozprawie odwoławczej po zmianie składu sądu (k. 6635, t. 32), co tylko świadczyło o bezzasadności stawianego w apelacji zarzutu dotyczącego nierozpoznania wniosku o przesłuchanie ww. świadka. W odniesieniu natomiast do nierozpoznania wniosku obrońcy z pkt 4 pisma procesowego z 2.10.2019 r. (k. 4884, t. 25) dotyczącego dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia rzeczywistej wysokości podatku VAT mającego być niepobranym przez organy podatkowe od podmiotów wskazanych w zarzutach kierowanych wobec oskarżonego to również stwierdzić należy, że wniosek ten nie został rozpoznany przez sąd pierwszej instancji, ale ocena wpływu tego uchybienia na treść orzeczenia zależna jest jednak od zasadności tego wniosku. Uchybienie to mogłyby mieć wpływ na treść orzeczenia wyłącznie wówczas gdyby nie było podstaw do oddalenia tego wniosku i występowały faktyczne podstawy do jego uwzględnienia. W okolicznościach niniejszej sprawy takie warunki nie występują. Po pierwsze stwierdzić należy, że wniosek obrońcy z 2.10.2019 r. nie zawiera żadnego uzasadniania z odwołaniem się do podstaw z art. 193§1 k.p.k. powołania biegłego. Przyczyną dopuszczenia dowodu z opinii biegłego jest bowiem zawsze konieczność wykorzystania wiadomości specjalnych biegłego dla stwierdzenia okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Brak odwołania do takich okoliczności powodowałoby oddalenie wniosku dowodowego na podstawie art. 170§1 pkt 3 k.p.k. , albowiem dowód z opinii biegłego byłby nieprzydatny dla stwierdzenia okoliczności zawartych w jego tezie dowodowej. Jeżeli bowiem nie ma potrzeby sięgania do wiadomości specjalnych, bo tego obrońca nie wykazała, by ustalić wysokość uszczuplonego podatku VAT, to dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości jest nieprzydatny do stwierdzenia takiej okoliczności. W treści uzasadniania apelacji obrońca nie odwołuje się do żadnych okoliczności faktycznych, które uzasadniać miałyby dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości. Nie wskazuje na żadne dowody, które mogłyby podważać ustalone przez sąd wartości uszczuplonej należności publicznoprawnej i które uzasadniałyby konieczność analizy zebranej dokumentacji rachunkowej przez właściwego biegłego. W zastępstwie takich rozważań odwołująca czyni wywody dotyczące samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego, która przecież nie oznacza, że sąd na nowo jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania podatkowego celem wyliczenia wartości uszczuplonej należności podatkowej. Za Sądem Najwyższym stwierdzić należy, że „Nie może być mowy o naruszeniu przez sąd instancji ad quem określonej w art. 8 § 1 k.p.k. zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego. Czym innym jest bowiem opieranie się przez sąd rozstrzygający o odpowiedzialności karnej określonej osoby na ustaleniach poczynionych przez inny sąd lub organ, a czym innym wykorzystywanie materiału dowodowego zgromadzonego w innym postępowaniu dla poczynienia własnych, samodzielnych ustaleń faktycznych w postępowaniu karnym.” (Postanowienie SN z 3.06.2020 r., IV KK 511/19, LEX nr 3026472). Sąd pierwszej instancji wykorzystał bowiem jako podstawę ustaleń dotyczących uszczuplenia należności publicznoprawnych nie tyle decyzje podatkowe wydane w tym zakresie, ale materiały pozyskane przez organy podatkowe w toku prowadzonych przez nie postępowań podatkowych oraz dowody osobowe zebrane w trakcie śledztwa dotyczącego działalności zorganizowanej grupy przestępczej kierowanej przez A. D. . Obrońca nie odwołała się do żadnego z tych dowodów, by wykazać, że ustalone przez sąd wartości uszczuplonej należności publicznoprawnej są przeciwne treści tych dowodów. Jedynie natomiast takie ustalenie mogłoby stanowić źródło wątpliwości wobec poczynionych przez sąd pierwszej instancji w tym zakresie ustaleń faktycznych i dawać powód do pozyskania opinii biegłego z zakresu rachunkowości. Zamiast natomiast prowadzić rozważania w oparciu o treść konkretnych dowodów obrońca skupiła się na przytaczaniu fragmentów judykatów dotyczących samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego, które przecież same w sobie nie mogą podważać ustaleń sądu okręgowego jeżeli, jak wynika z treści uzasadniania zaskarżonego wyroku, sąd ten ustalenia faktyczne opierał na różnego rodzaju dowodach zarówno o charakterze osobowym jak i dowodach z dokumentów wśród, których były również i takie dowody, które pozyskane zostały przez organy podatkowe w trakcie prowadzonych przez nie postępowań. Stanowiły one podstawę wydanych decyzji podatkowych, ale również razem z innymi dowodami w szczególności z zeznań świadków były podstawą ustaleń sądu okręgowego odnoszących się do znamion czynów zabronionych przypisanych oskarżonemu. Nie stanowi ograniczenia samodzielności jurysdykcyjnej sądu to, że w toku postępowania karnego sąd wykorzystuje dowody pozyskane w trakcie postępowań podatkowych i stanowią one podstawę do tożsamych ustaleń jak organów podatkowych dotyczących wysokości uszczuplonej należności publicznoprawnej. Obrońca nie wykazała przecież, że dowody te powinny stanowić podstawę do ustaleń odmiennych, albo wywoływać wątpliwości w zakresie określenia wysokości uszczuplonych należności publicznoprawnych. Dlatego też zarzut obrońcy w omawianym zakresie należało ocenić jako niezasadny. W konsekwencji stwierdzić należy, że ustalenia dotyczące uszczuplenia należności publicznoprawnej sąd okręgowy kształtował nie tyle na decyzjach organów podatkowych, ale przede wszystkim na dowodach zebranych w toku prowadzonych przez te organy postępowań. Jasno wynika to z treści formularza uzasadniania wyroku, gdzie wielokrotnie sąd pierwszej instancji odwoływał się do materiałów uzyskanych przez Urząd Kontroli Skarbowej we W. w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego (k. 116-793, 3103-4150, t. 1-4, 16-21 wątek A, załącznik 31) do dokumentów pozyskanych z banków obejmujących informacje o rachunkach (...) spółki (...) i historie rachunków tej spółki, do kopii korespondencji ze skrzynki pocztowej spółki (...) (protokół oględzin zawartości płyty CD - skrzynki pocztowej spółki (...) wraz z załącznikami w postaci wydruków treści korespondencji – k. 795-1001, 1470-2213, t. 4-5, 8-12 wątek A). Wśród tych dokumentów znajdowały się wszelkie niezbędne na podstawie, których można było poczynić ustalenia dotyczące deklarowanych przez spółkę wysokości należnego podatku VAT, wartości zakupionego i sprzedanego paliwa przez spółkę z o.o. (...) oraz w szczególności informacje na temat zakupów dokonanych przez tą spółkę od firm (...) , a które pozwoliły spółce na uwzględnienie podatku naliczonego i zaniżenie wartości podatku należnego VAT (zapisy w rejestrze zakupów – k. 359-364, t. 2 wątek A). Zestawienie tych informacji z dokumentów z oceną dowodów osobowych dawało sądowi pierwszej instancji pełną podstawę do ustaleń dotyczących sprawstwa oskarżonego czynów zarzucanych mu w pkt od IV do VII aktu oskarżenia. Nadużyciem zatem było twierdzenie obrońcy, że sąd okręgowy naruszył zasadę samodzielności jurysdykcyjnej opierając orzeczenie na decyzjach organów podatkowych, jeżeli za podstawę rozstrzygnięć sąd ten uczynił, co wyraźnie wskazane zostało w uzasadnieniu wyroku, szereg dowodów w postaci dokumentów i zeznań świadków, które pozwalały na weryfikację zasadności skierowanego wobec oskarżonego aktu oskarżenia. 3.6. Zarzut z pkt 2) obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia tj. art. 170§1 pkt 4 k.p.k. poprzez bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego zgłoszonego przez obrońcę oskarżonego A. D. (4) : a) w piśmie z dnia 2.10.2019 r. dotyczącego przesłuchania w charakterze świadka V. S. b) w piśmie z dnia 10.07.2020 r. o przesłuchanie świadka V. O. oraz A. R. i B. J. (1) . ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny W zakresie zarzutu z pkt 2) a) stwierdzić należy, że jest on w sposób oczywisty niezasadny, albowiem V. S. przesłuchany został przez sąd pierwszej instancji na rozprawie 29.01.2020 r. (k. 5135, t. 26). W zakresie zarzutu z ppkt b) jego rozpoznanie w części dotyczącej świadków A. R. i B. J. (1) na podstawie art. 436 k.p.k. należało uznać za bezprzedmiotowe wobec uniewinnienia A. D. od trzech pierwszych zarzucanych mu czynów, na okoliczność których miałyby te osoby zeznawać. W przypadku natomiast V. O. sąd odwoławczy podjął starania o jego przesłuchanie, ale odmówił on składania zeznań na podstawie art. 182§3 k.p.k. (k. 6284-6293, 6346, 6350, t. 32) i stąd na podstawie art. 391§1 i 2 k.p.k. jedynie został dopuszczony dowód z protokołów jego przesłuchania w charakterze podejrzanego (6636, t. 32). W związku z powyższym zarzut ten i w tym zakresie należało uznać za bezprzedmiotowy. 3.7. Zarzut z pkt 3) obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia tj. art. 170§1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 172 k.p.k. poprzez nieuzasadnione oddalenie wniosku o uzupełniające przesłuchanie w charakterze świadka K. J. oraz przeprowadzenie dowodu z konfrontacji tego świadka oraz oskarżonego B. B. (1) . ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut ten również należało na podstawie art. 436 k.p.k. uznać za bezprzedmiotowy, ponieważ na rozprawie odwoławczej 19.01.2023 r. przeprowadzone zostało uzupełniające przesłuchanie świadka K. J. , a oskarżonemu B. B. (1) stworzono możliwość złożenia wyjaśnień dotyczących składanych przez świadka depozycji. 3.8. Zarzut z pkt 4) obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia, tj. art. 10§1 k.p.k. w zw. z art. 94§ k.p.k. oraz art. 98§1 i 3 k.p.k. oraz art. 6 k.p.k. , poprzez nieprawidłowe uzasadnienie postanowienia o oddaleniu wniosku dowodowego o przesłuchanie uzupełniające K. J. i przesłuchanie świadków V. O. , A. R. i B. J. (1) . ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Mając na uwadze wywody odnoszące się do zarzutów z pkt 2) i 3) na podstawie art. 436 k.p.k. również i rozpoznanie tego zarzutu uznać należało za bezprzedmiotowe. 3.9. Zarzut z pkt 5 obrazy przepisów postępowania, tj. art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 192 § 2 k.p.k. poprzez bezzasadne nieuwzględnienie wniosku dowodowego zgłoszonego przez obrońcę oskarżonego A. D. (4) o ponowne przesłuchanie świadka J. W. z udziałem biegłego psychologa. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Rzeczywiście świadek przy przesłuchaniu na rozprawie 3.07.2019 r. (4802v, t. 25) powołał się na schorzenia psychiatryczne, ale jednocześnie stwierdził, że jest w stanie tego dnia zeznawać. Treść jego depozycji z rozprawy głównej nie wskazywała na treści wytwórcze, a ani protokół rozprawy, ani uzasadnienie apelacji nie wskazują by przesłuchaniu świadka z jego strony towarzyszyły jakieś objawy psychotyczne. Porównując zeznania świadka z rozprawy głównej z tymi składanymi na etapie śledztwa nie wykazują one istotnych rozbieżności, a co naturalne złożone później są mniej szczegółowe na co wpływ miał upływ czasu. Istotne jest jednak zestawienie tych zeznań z relacjami brata świadka A. W. . Wypowiedzi obu świadków nie różnią się w zakresie roli jaką miał odegrać J. W. przy tworzeniu spółki (...) . Ani zatem treść zeznań świadka, ani jego zachowanie w trakcie rozprawy głównej nie uzasadniały przyjęcia, że przy jego przesłuchaniu występują okoliczności ograniczające swobodę jego wypowiedzi, odtwarzanie postrzeżeń wymagające udziału biegłego psychologa dla weryfikacji takich ograniczeń. Zdaniem sądu odwoławczego sam fakt stwierdzanych u świadka zakłóceń psychicznych nie stanowi wystarczającego powodu by konieczny był udział psychologa w przesłuchaniu świadka, jeżeli nie ujawniły się okoliczności, które wskazują na wpływ takich zakłóceń na zdolności świadka do zapamiętywania i odtwarzania spostrzeżeń. Przepis art. 192§2 k.p.k. wszak wskazuje na możliwość, a nie obowiązek udziału biegłego lekarza, bądź psychologa w przesłuchaniu świadka. Taka możliwość związana jest natomiast z nieodzownością udziału takiego biegłego w przesłuchaniu, jeżeli mogłoby to mieć istotny wpływ dla wyjaśniania okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Obrońca nie wskazała zaś na żadne okoliczności, które taka niezbędność mogłyby uzasadniać. 3.10. Zarzut z pkt 6) obrazy przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. przez dokonanie sprzecznej z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego poprzez: a) uznanie za niewiarygodne wyjaśnienia oskarżonych A. D. , R. C. (1) oraz B. B. (1) w zakresie, w jakim kwestionowali woje sprawstwo, b) uznanie za wiarygodne zeznania świadka K. J. , A. O. , V. D. (3) , L. M. , M. K. (2) , O. S. (1) , A. R. , P. S. , A. S. (1) , K. B. (1) , B. P. , M. K. (3) , J. W. , co miało wpływ na treść wyroku przez poczynienie błędnych ustaleń faktycznych co do sprawstwa oskarżonego w zakresie zarzucanych mu czynów, c) uzanie za wiarygodne decyzji podatkowych znajdujących się w aktach sprawy, d) uznanie za dokumentacji bankowej znajdującej się w aktach sprawy i przyznanie im waloru dokumentu urzędowego, mimo tego, iż są to dokumenty prywatne, co skutkowało ustaleniem, że oskarżony dopuścił się zarzucanych mu czynów. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Pomijając te dowody, które mogły stanowić podstawę ustaleń dotyczących trzech pierwszych zarzucanych oskarżonemu czynów w zakresie, których został on uniewinniony i wskutek czego rozpoznanie zarzutu w tej części stało się bezprzedmiotowe stwierdzić należy, że dowody wskazane w pkt a) zarzutu obrońcy stoją w opozycji z treścią dowodów z pkt b) zarzutu. Jest to sytuacja typowa w sprawach karnych i zazwyczaj wyjaśnienia oskarżonego i osób z nim współdziałających w popełnieniu czynów zabronionych przeciwne są treści tych dowodów, które ich obciążają. Podstawowym kryterium oceny wiarygodności takich dowodów jest ustalenie interesu, jaki mógł istnieć po stronie osób przesłuchiwanych w składaniu fałszywych wyjaśnień lub zeznań. Jeżeli osoby, które dostarczyły informacji obciążających oskarżonych nie miały takiego interesu, a dodatkowo po ich stronie nie występują żadne okoliczności, które świadczyłyby o błędach w zapamiętaniu, bądź odtwarzaniu postrzeżeń, to tego rodzaju depozycje można przyjąć za podstawę ustaleń faktycznych sądu. Zgodna ze wskazaniami doświadczenia życiowego jest bowiem taka ocena dowodów, która opiera się na założeniu, że osoba, która nie osiąga korzyści z fałszywego pomówienia, a nadto w sposób szczery i autentyczny odtwarza zapamiętane przez siebie zdarzenia, mówi po prostu prawdę. Przy braku okoliczności podważających wiarygodność takich dowodów, przeciwne im depozycje oskarżonych muszą być traktowane jako fałszywe, bo nie jest możliwe, by w takiej konfrontacji dowodów wiarygodne były jedne i drugie. Jeżeli zatem obrońca podnosi argumenty o nieprawidłowej oceny dowodów przeprowadzonej przez sąd pierwszej instancji dla wykazania takiego zarzutu powinna wskazać czy to na interes świadka w złożeniu fałszywych zeznań, czy też na ułomności takich depozycji związane z wadliwością procesów zapamiętywania i odtwarzania postrzeżeń. Wbrew takiemu obowiązkowi obrońca dla wykazania zasadności postawionego zarzutu jego uzasadnienie sprowadza do powierzchownej i w konsekwencji subiektywnej oceny braku wiarygodności wskazanych w pkt b) zarzutu 6) zeznań świadków. Odwołująca powołuje się jedynie na wybiórczą ocenę dowodów i brak obiektywizmu sądu, ale dla egzemplifikacji takich tez nie przywołuje na to w zakresie czynów z pkt od IV do VII z aktu oskarżenia żadnych przykładów. Nie jest rolą sądu odwoławczego szukać potwierdzenia dla takich ocen obrońcy, bo brak konkretów w tym zakresie świadczy jedynie o pustych w tej części twierdzeniach odwołującej. Charakterystyczne zresztą, że większa część wywodów obrońcy dotyczyła pierwszego wątku sprawy dotyczącej działalności przestępczej V. D. (1) , choć bardziej wywody te wskazywały na uchybienia sądu pierwszej instancji dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych niż dowolnej oceny dowodów. W tym zakresie bowiem można było zgodzić się z twierdzeniami obrońcy, które sprowadzały się do analizy depozycji świadków i z których rzeczywiście nie wynikało, by oskarżony dopuścił się pierwszych trzech zarzucanych mu czynów. Wywody obrońcy w tym zakresie konkretyzowały jednak relacje świadków przez co pozwalały na krytyczną ocenę analizy dowodów dokonanej przez sąd pierwszej instancji. W odniesieniu do drugiego wątku sprawy związanego z działalnością spółki (...) i oceną dowodu z zeznań K. J. odwołać się należy przede wszystkim do rozważań poczynionych przez sąd odwoławczy w odniesieniu do zarzutu z pkt I. 3. i I. 4. apelacji obrońcy oskarżonego A. D. (2) adw. K. K. (sekcja 3.2. uzasadniania wyroku sądu odwoławczego), bo są one wystarczające dla uznania zarzutu adw. M. Z. za niezasadny w tym zakresie. Godzi się jedynie zauważyć, że przyjmuje ona podobny sposób oceny tego dowodu polegający na przyjęciu za wiarygodne tylko tych depozycji świadka, które korzystne są dla oskarżonego i odrywając taką ocenę od treści innych dowodów. Przy takich natomiast rozbieżnościach to właśnie treść innych dowodów pozwala na weryfikację tego, które depozycje w razie różnic między nimi należy przyjąć za prawdziwe. Taki zaś wybiórczy i sprzeczny z wymogami art. 7 k.p.k. sposób analizy zeznań świadka nie może stać się podstawą do podważenia wyników oceny dowodów przeprowadzonej przez sąd okręgowy, który za podstawę ustaleń faktycznych przyjął relacje K. J. z etapu śledztwa. Fakt osadzenia świadka nie jest decydujący przy ocenie jego wiarygodności, bo nie ma powodu uważać, że oskarżony B. B. (1) wpływał na treść jego depozycji, ani bezpośrednio przed przesłuchaniem na rozprawie głównej, ani przed przesłuchaniami z etapu śledztwa. Jeżeli natomiast między tymi depozycjami występowały odmienności, to ich przyczyną nie mógł być taki wpływ na ich treść oskarżonego, a inne powody. Dla prawidłowej oceny dowodów nie ma znaczenia zatem czy obrońca uzna za słuszne przyjęcie za podstawę ustaleń jednych depozycji czy innych im przeciwnych, bo takie określenie nie jest właściwe dla takiej analizy, ale właśnie zestawienie tych depozycji z innymi dowodami, które mogą pozytywnie zweryfikować jedne, a sfalsyfikować drugie. Jak wykazano przy rozpoznaniu zarzutu apelacji obrońcy oskarżonego A. D. (2) adw. K. K. zgodna z wymogami art. 7 k.p.k. ocena dowodów przemawiała za tym, by dać wiarę tym jego depozycjom, które składane były na etapie śledztwa. Równie wybiórcze są argumenty obrońcy dotyczące zeznań B. P. , bo spośród szeregu innych dowodów znaczenie przypisuje wyłącznie tym wypowiedziom świadka, które nie wskazują na określone sprawcze działania oskarżonego. Pomija jednak przy tym fakt, że mechanizm działalności oskarżonego polegał na wykonywaniu czynności w jego imieniu przez inne osoby oraz ukrywaniu przed osobami niezaangażowanymi w działalność przestępczą jego w niej sprawczej roli, co miało go przecież uchronić od odpowiedzialności karnej i stworzyć warunki dla prezentowania twierdzeń podobnego rodzaju jak podnoszone przez jego obrońcę. Następstwem takich zachowań oskarżonego było ograniczanie kontaktów z osobami, które nie były wprowadzane podobnie jak B. P. w bezprawny charakter jego działań. Jeżeli natomiast się uwzględni z jednej strony fakt eksponowany przez samego świadka o finansowaniu działalności spółki (...) przez A. D. oraz zeznania K. J. z postępowania przygotowawczego, które świadczyły o podejmowaniu przez oskarżonego podstępnych zabiegów celem wytworzenia tzw. faktur kosztowych dla zaniżenia podatku VAT, to i same wypowiedzi B. P. w powiązaniu z innymi dowodami mogły kształtować ustalenia o przestępczej działalności oskarżonego. Wbrew zatem tezom obrońcy zeznania ww. świadka nie mogą wspierać twierdzeń o braku jego sprawstwa przypisanych mu czynów. Odnosząc się do ppkt c) zarzutu 6 to stwierdzić jedynie należy, że jego rozpoznanie na podstawie art. 436 k.p.k. uznać należało za bezprzedmiotowe z uwagi na uniewinnienie oskarżonego od popełniania trzech pierwszych zarzucanych mu czynów. Wszystkie bowiem wymienione w zarzucie decyzje podatkowe dotyczyły wątku sprawy związanego z działalnością przestępczą V. D. (1) . W odniesieniu do ppkt d) zarzutu 6 to obrońca w uzasadnieniu apelacji nie czyni żadnych starań, by szerzej zarzut ten uzasadnić. Możliwe, że obrońcy chodziło o to, że przy ocenie dokumentów pozyskanych z banku sąd okręgowy stwierdził „sporządzony w sposób prawidłowy, zgodnie z odpowiednimi przepisami, przez powołane do tego instytucje bądź funkcjonariuszy, korzysta z domniemania autentyczności oraz prawdziwości zawartych w nim oświadczeń, niekwestionowany przez strony” ( str. 130-132 uzasadniania wyroku). Taka ocena możliwe, że nie jest właściwa dla dokumentu o charakterze prywatnym, bo chociażby historia rachunków bankowych, do jakich takie uwagi się odnosiły, nie zostały wytworzone przez organy postępowania karnego, a więc nie mogły korzystać z domniemania ich autentyczności, ale charakter tych dokumentów nie dawał podstawy i obrońca zresztą też na takie argumenty nie wskazywała, by podważać rzetelność zawartych w dokumentach bankowych informacji. Były to zatem dokumenty wiarygodne, bo nie było żadnych powodów, by informacje w nich zawarte kwestionować. Takie natomiast niedostosowane do charakteru tych dokumentów uwagi nie miały wpływu na ostateczny rezultat takiej ich oceny. Nadużyciem natomiast ze strony obrońcy było twierdzenie, że taki sposób oceny dowodów mógł mieć wyłączny wpływ na ustalenie, że oskarżony dopuścił się zarzucanych mu czynów, bo przecież informacje pozyskane z banków nie były wyłącznymi dowodami, na jakich sąd pierwszej instancji opierał swoje ustalenia, a co jasno wynika z zestawienia dowodów zawartych w uzasadnienie wyroku, które podstawą dla takich ustaleń były. 3.11. Zarzut z pkt 7) obrazy przepisów postępowania, tj. art. 410 k.p.k. , poprzez pominięcie przy dokonywaniu ustaleń faktycznych kserokopii tłumaczenia umowy pożyczki zawartej przez oskarżonego z (...) oraz tłumaczenia umowy sprzedaży części lokalu niemieszkalnego z dnia 17.01.2006 r. zawartej przez panią L. D. załączonych do pisma obrońcy oskarżonego z dnia 2.10.2019 r., co mogło mieć wpływ na treść wyroku w zakresie ustaleń faktycznych co do sprawstwa oskarżonego w zakresie zarzucanego mu czynu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Powyższy dokument był bez znaczenia dla ustaleń dotyczących czynów zarzucanych oskarżonemu w pkt od IV do VII aktu oskarżenia, ponieważ bezsporną kwestią w sprawie było to, że spółka (...) ze sprzedaży paliwa uzyskiwała określone dochody i stąd sprzedaż lokalu na kilka lat przed ich uzyskaniem nie mogła mieć dla takiej okoliczności znaczenia. Przedmiotem sporu było bowiem to czy oskarżony wskutek prowadzonej działalności przestępczej uchylał się od płacenia podatków, a nie to czy mógł uzyskać kilka lat wcześniej korzyści majątkowe z legalnie przeprowadzonej czynności prawnej. Zdarzenia te nie miały ze sobą żadnego związku. 3.12. Zarzut z pkt 8) obrazy przepisów postępowania, tj. art. 2 § 2 k.p.k. , art. 4 k.p.k. , art. 5 § 2 k.p.k. oraz art. 8 § 1 i 2 k.p.k. , co polegało na oparciu kwestionowanego rozstrzygnięcia na niemiarodajnych źródłach dowodowych, nieuwzględnieniu wszystkich istotnych okoliczności przemawiających jednoznacznie na korzyść oskarżonego, jednostronnym i bezkrytycznym skupieniu uwagi na elementach teoretycznie obciążających bez należytej i dogłębnej weryfikacji w kontekście całości materiału dowodowego i oparciu zaskarżonego orzeczenia na niemiarodajnych źródłach dowodowych, jakimi były decyzje podatkowe znajdujące się w aktach sprawy. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut ten nie znalazł osobnego uzasadniania w treści apelacji. Stanowi niejako powielenie zarzutu z pkt 6) c) apelacji i z tych samych powodów należało uznać go za bezprzedmiotowy, ponieważ decyzje wskazane w treści zarzutu odnoszą się do trzech pierwszych czynów, od jakich oskarżony został uniewinniony. 3.13. Zarzut z pkt 9 obrazy przepisów postępowania. tj. art. 391 § 1 k.p.k. w zw. z art. 394 § 2 k.p.k. w zw. z art. 585 k.p.k. , poprzez, ujawnienie bez odczytywania na rozprawie zeznań świadków V. O. , A. O. , A. R. , V. S. , A. B. , mimo niepodjęcia dalszych czynności mających na celu ustalenie aktualnego miejsc pobytu świadków bądź ich przesłuchanie za pośrednictwem środków umożliwiających komunikację na odległość. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny W odniesieniu do świadków A. O. , A. R. , A. B. rozpoznanie zarzutu na podstawie art. 436 k.p.k. uznać należało za bezprzedmiotowe z uwagi na uniewinnienie oskarżonego od popełnienia trzech pierwszych zarzucanych mu czynów na okoliczność, jakich osoby te zeznawały. W odniesieniu natomiast do świadków V. O. i V. S. aktualne pozostają wywody odnoszące się do zarzutów z pkt 2) a) i b) apelacji co czyni powyższy zarzut w tym zakresie również niezasadnym. 3.14. Zarzut z pkt 10) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na dowolnym ustaleniu na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że a) oskarżony dopuścił się zarzucanych mu czynów, b) osiągnął korzyść majątkową w kwocie 150.000 Euro oraz 213.227,67 złotych, co mogło mieć wpływ na treść wyroku w zakresie uznania oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów oraz orzeczeniem przepadku korzyści majątkowej. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Na podstawie art. 436 k.p.k. w zakresie w jakim zarzut ten odnosi się do trzech pierwszych zarzucanych oskarżonemu czynów uznać go należało za bezprzedmiotowy z uwagi na jego od nich uniewinnienie. W zakresie sprawstwa pozostałych przypisanych mu czynów wyrokiem sądu okręgowego zmienionym wyrokiem sądu odwoławczego odwołać się należało do wywodów przedstawionych w odniesieniu do zarzutu z pkt 6) a) i b). Obrońca odrębnie nie uzasadniał bowiem zarzutu naruszenia art. 7 k.p.k. i błędu w ustaleniach faktycznych, który miał być konsekwencją jak wynikało z treści zarzutu 6) b) właśnie takiego uchybienia. Podniesiony zarzut był zatem wyłącznie szablonowym powieleniem uprzednio podniesionego zarzutu tylko opisanego z perspektywy innego uchybienia. Mnożenie jednak dodatkowych zarzutów, bez nowej w tym zakresie argumentacji nie czyni ich bardziej zasadnymi niż te, które odwołujący starał się uzasadnić, ale jednak nieskutecznie. W związku z tym, że obrońca nie przedstawił żadnych konkretnych racji dla wykazania, że treść uznanych za wiarygodne przez sąd dowodów wskazywała na brak sprawstwa zachowań oskarżonego w ramach czynów zarzucanych mu w pkt od IV do VII aktu oskarżenia, zarzut ten nie mógł zostać uznany za zasadny. W odniesieniu do drugiej części zarzutu odnoszącej się do osiągniętej przez oskarżonego korzyści majątkowej rzeczywiście sąd pierwszej instancji nie przywołał dowodów dla uzasadniania takich ustaleń. Nie oznaczało to jednak, że oskarżony nie uzyskał żadnych korzyści ma

[... tekst skrócony ...]