Orzeczenie · 2014-05-13

II AKA 83/14

Sąd
Sąd Apelacyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2014-05-13
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokaapelacyjny
narkotykiamfetaminaobrót substancjami psychotropowymiustawa o przeciwdziałaniu narkomaniiprawo karnekwalifikacja prawnazasada względności prawasąd apelacyjnyapelacja

Sąd Apelacyjny w Białymstoku rozpoznał sprawę R. K., oskarżonego o udział w obrocie znaczną ilością amfetaminy, zaskarżoną przez prokuratora i obrońcę. Sąd Okręgowy w Suwałkach skazał oskarżonego na karę 2 lat pozbawienia wolności i grzywnę, stosując ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii w brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania. Apelacje dotyczyły głównie obrazy prawa materialnego, w szczególności art. 4 § 1 k.k., poprzez niezastosowanie względniejszej ustawy obowiązującej w chwili popełnienia czynu. Prokurator podniósł również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i rażącej niewspółmierności kary. Sąd Apelacyjny przyznał rację skarżącym co do obrazy prawa materialnego, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji powinien był zastosować przepisy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2011 roku, która zaostrzyła sankcje. Zgodnie z art. 4 § 1 k.k., sąd winien stosować ustawę względniejszą dla oskarżonego. W związku z tym, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w zakresie kwalifikacji prawnej i podstawy skazania, uzupełniając je o przepis art. 4 § 1 k.k. W pozostałej części, w tym w zakresie oceny dowodów i wymiaru kary, sąd odwoławczy uznał zarzuty za niezasadne, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę materiału dowodowego dokonaną przez Sąd Okręgowy. Stwierdzono, że kara 2 lat pozbawienia wolności i grzywna są sprawiedliwe i adekwatne, uwzględniając wcześniejszą karalność oskarżonego i społeczną szkodliwość czynu. Ostatecznie, Sąd Apelacyjny utrzymał zaskarżony wyrok w mocy w pozostałej części i zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, biorąc pod uwagę jego sytuację majątkową.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Stosowanie zasady względności prawa karnego (art. 4 § 1 k.k.) w przypadku nowelizacji przepisów, zwłaszcza w sprawach narkotykowych, gdzie zmiany sankcji mogą być znaczące. Interpretacja granic swobodnej oceny dowodów przez sąd odwoławczy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego typu przestępstwa i specyfiki nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Ocena dowodów jest zawsze indywidualna dla każdej sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd powinien zastosować ustawę względniejszą dla oskarżonego, obowiązującą w chwili popełnienia czynu, czy ustawę obowiązującą w chwili orzekania, jeśli nowsza ustawa zaostrza sankcje?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien zastosować ustawę względniejszą dla oskarżonego, zgodnie z art. 4 § 1 k.k.

Uzasadnienie

Nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z 2011 roku zaostrzyła sankcje za przestępstwa narkotykowe. Ustawa obowiązująca w chwili popełnienia czynu (30.12.2010 r.) przewidywała niższą karę (od 1 miesiąca do 10 lat pozbawienia wolności) niż ustawa obowiązująca w chwili orzekania (od 2 do 12 lat pozbawienia wolności). Dlatego sąd winien zastosować przepis względniejszy.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w szczególności dowody z kontroli operacyjnej i rozmów telefonicznych, dotyczące świadomości oskarżonego o międzynarodowym charakterze transakcji?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, a zarzuty prokuratora dotyczące naruszenia przepisów postępowania są niezasadne.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że sąd okręgowy dokonał oceny dowodów zgodnie z art. 7 k.p.k., uwzględniając całokształt okoliczności i nie naruszając zasad doświadczenia życiowego. Analiza rozmów telefonicznych nie była jednoznaczna co do pełnej wiedzy oskarżonego o wywozie narkotyków do Austrii. Rozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść oskarżonego było zgodne z art. 5 § 2 k.p.k. Sąd okręgowy nie pominął żadnych istotnych dowodów.

Czy wymierzona kara 2 lat pozbawienia wolności i grzywna są rażąco niewspółmierne do popełnionego czynu?

Odpowiedź sądu

Nie, kara jest sprawiedliwa i adekwatna, nie nosi cech rażącej łagodności ani surowości.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wymierzając karę uwzględnił wszystkie okoliczności określone w art. 53 § 1 i 2 k.k. Zastosowanie łagodniejszej ustawy nie deprecjonuje rozważań dotyczących wymiaru kary. Należy uwzględnić wcześniejszą karalność oskarżonego (w tym za przestępstwo narkotykowe) oraz znaczną społeczną szkodliwość czynu. Kara jest zdaniem Sądu Apelacyjnego sprawiedliwa i adekwatna.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku w części dotyczącej kwalifikacji prawnej i podstawy skazania, utrzymanie w mocy w pozostałej części
Strona wygrywająca
R. K. (w zakresie zastosowania łagodniejszej ustawy)

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Białymstokuorgan_państwowyprokurator
D. S.osoba_fizycznaświadkowie/współuczestnicy
P. D.osoba_fizycznaświadkowie/współuczestnicy
T. N.osoba_fizycznaświadkowie/współuczestnicy
G. R.osoba_fizycznaświadkowie/współuczestnicy

Przepisy (14)

Główne

u.p.n. art. 56 § ust. 3

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Dotyczy obrotu znaczną ilością substancji psychotropowej. Sąd Apelacyjny zastosował przepis w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 9 grudnia 2011 r. jako względniejszy dla oskarżonego.

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Zasada względności prawa karnego – stosuje się ustawę względniejszą dla sprawcy.

Pomocnicze

k.k. art. 18 § § 3

Kodeks karny

Dotyczy pomocnictwa do popełnienia przestępstwa.

k.p.k. art. 427 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wnoszenia apelacji.

k.p.k. art. 438 § pkt 1, 2 i 4

Kodeks postępowania karnego

Podstawy apelacji prokuratora (obraza prawa materialnego, obraza przepisów postępowania, rażąca niewspółmierność kary).

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 454 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zakaz reformationis in peius w zakresie kary.

k.k. art. 53 § § 1 i 2

Kodeks karny

Dyrektywy wymiaru kary.

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zwolnienie od kosztów sądowych.

k.k. art. 63 § § 1

Kodeks karny

Zaliczenie okresu tymczasowego aresztowania na poczet kary.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Zasada obiektywizmu.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia całokształtu okoliczności ujawnionych w postępowaniu.

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie względniejszej ustawy karnej (art. 4 § 1 k.k.) w sytuacji, gdy nowelizacja zaostrzyła sankcje. • Konieczność uwzględnienia łagodniejszej ustawy obowiązującej w chwili popełnienia czynu.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji (dowolna i niepełna ocena dowodów). • Rażąca niewspółmierność wymierzonej kary (zarzut prokuratora o łagodności, zarzut obrońcy o surowości). • Świadomość oskarżonego o międzynarodowym charakterze transakcji.

Godne uwagi sformułowania

sąd winien rozważyć, która z ustaw jest dla niego korzystniejsza • ustawą względniejszą dla oskarżonego była ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii przed jej nowelizacją • rolą sądu odwoławczego nie jest dokonanie ponownej oceny dowodów • rozstrzygnięcia i ustalenia faktyczne, jak i uzasadnienie Sądu Okręgowego czynią zadość tym wszystkim wymaganiom i dlatego też pozostają pod ochroną przepisu art. 7 k.p.k. • o rażącej niewspółmierności kary [...] można zasadnie mówić w sytuacji, gdy [...] w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą

Skład orzekający

Alina Kamińska

przewodniczący

Andrzej Czapka

sprawozdawca

Andrzej Ulitko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie zasady względności prawa karnego (art. 4 § 1 k.k.) w przypadku nowelizacji przepisów, zwłaszcza w sprawach narkotykowych, gdzie zmiany sankcji mogą być znaczące. Interpretacja granic swobodnej oceny dowodów przez sąd odwoławczy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu przestępstwa i specyfiki nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Ocena dowodów jest zawsze indywidualna dla każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia stosowania prawa względniejszego dla sprawcy, co jest kluczowe w prawie karnym. Pokazuje też, jak sąd odwoławczy kontroluje pracę sądu niższej instancji.

Prawo karne: Kiedy łagodniejsza ustawa sprzed lat jest lepsza niż ta dzisiejsza?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst