II AKa 77/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał sprawę z apelacji obrońcy oskarżonej B. Ś., która została skazana przez Sąd Okręgowy w Częstochowie na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres próby 4 lat za popełnienie przestępstwa z art. 149 kk (zabójstwo noworodka pod wpływem jego przebiegu porodu). Oskarżona nie zapewniła noworodkowi podstawowej opieki, co doprowadziło do jego śmierci. Obrońca w apelacji zarzucał m.in. obrazę art. 149 kk w zw. z art. 2 kk, brak stwierdzenia szczególnego obowiązku prawnego zapobieżenia śmierci dziecka, obrazę przepisów postępowania (art. 5 i 410 kpk) poprzez pobieżną analizę dowodów i rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść oskarżonej, a także błąd w ustaleniach faktycznych co do zamiaru zabójstwa. Sąd Apelacyjny uznał apelację za bezzasadną. Podkreślono, że konstrukcja zarzutów była wadliwa, łącząc obrazę prawa materialnego z błędnymi ustaleniami faktycznymi. Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny, a oskarżona działała z bezpośrednim zamiarem zabójstwa. Zaniechanie podstawowych czynności opiekuńczych (brak stymulacji oddechowej, oczyszczenia jamy ustnej, niezacisnięcie pępowiny, porzucenie dziecka) zostało uznane za wyczerpujące dyspozycję art. 149 kk. Sąd odrzucił argumentację obrony o kwalifikacji czynu z art. 162 § 1 kk, wskazując, że art. 149 kk jest przepisem szczególnym. Sąd nie znalazł podstaw do złagodzenia kary, uznając ją za współmierną do winy i społecznej szkodliwości czynu. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, zasądził koszty obrony z urzędu i obciążył oskarżoną kosztami sądowymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 149 kk w kontekście zaniechania podstawowych czynności opiekuńczych przez matkę noworodka oraz relacja między art. 149 kk a art. 162 § 1 kk.
Dotyczy specyficznej sytuacji matki i noworodka, z naciskiem na okoliczności porodu i bezpośrednio po nim.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zaniechanie przez matkę podstawowych czynności opiekuńczych wobec noworodka, prowadzące do jego śmierci, wyczerpuje dyspozycję art. 149 kk, nawet jeśli nie można jednoznacznie stwierdzić bezpośredniego zamiaru pozbawienia życia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zaniechanie podstawowych czynności opiekuńczych przez matkę noworodka, w połączeniu z innymi okolicznościami, może być podstawą do przypisania odpowiedzialności z art. 149 kk, jeśli wykaże się zamiar zabójstwa.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i zamiar oskarżonej. Zaniechanie podstawowych czynności opiekuńczych, takich jak zapewnienie stymulacji oddechowej, oczyszczenie jamy ustnej, zacisnięcie pępowiny, zabezpieczenie przed utratą ciepła, wezwanie pomocy medycznej oraz porzucenie noworodka, w kontekście okoliczności sprawy, wyczerpuje dyspozycję art. 149 kk.
Czy czyn matki, która doprowadziła do śmierci noworodka poprzez zaniechanie podstawowych czynności opiekuńczych, powinien być kwalifikowany z art. 162 § 1 kk (nieudzielenie pomocy) zamiast z art. 149 kk (zabójstwo noworodka)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 149 kk jest przepisem szczególnym dotyczącym zabójstwa noworodka przez matkę i ma pierwszeństwo przed ogólnym przepisem art. 162 § 1 kk.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że art. 149 kk jest przepisem indywidualnym, obciążającym odpowiedzialnością karną matkę zabijającą narodzone przez siebie dziecko w określonych warunkach. Przepis ten ma charakter szczególny i nie można go zastępować ogólnym przepisem art. 162 § 1 kk.
Czy istnieją podstawy do złagodzenia kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania w sprawie o zabójstwo noworodka z art. 149 kk?
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach tej sprawy nie było podstaw do złagodzenia kary.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że oskarżona, mając 30 lat i znaczące doświadczenie życiowe, nie działała w warunkach uzasadniających nadzwyczajne złagodzenie kary. Wymierzona kara 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 4 lata została uznana za współmierną do winy i wysokiego stopnia społecznej szkodliwości czynu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. Ś. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| M. S. | inne | obrońca z urzędu |
| Prokuratura Apelacyjna w Katowicach | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 149
Kodeks karny
Przestępstwo indywidualne obciążające odpowiedzialnością karną matkę, która zabija w warunkach określonych treścią art. 149 kk narodzone przez siebie dziecko.
Pomocnicze
k.k. art. 2
Kodeks karny
Warunkuje odpowiedzialność karną za przestępstwa popełnione przez zaniechanie istnieniem szczególnego prawnego obowiązku zapobieżenia śmierci dziecka.
k.k. art. 162 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo powszechne nieudzielenia pomocy, które nie ma zastosowania do indywidualnego uregulowania zawartego w art. 149 kk.
k.p.k. art. 5
Kodeks postępowania karnego
Zasada rozstrzygania nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek uwzględnienia wszystkich okoliczności ujawnionych w postępowaniu przy wydawaniu orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaniechanie przez matkę podstawowych czynności opiekuńczych wobec noworodka, prowadzące do jego śmierci, wyczerpuje dyspozycję art. 149 kk. • Art. 149 kk jest przepisem szczególnym i ma pierwszeństwo przed art. 162 § 1 kk. • Ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego dotyczące zamiaru zabójstwa były prawidłowe. • Kara wymierzona oskarżonej jest współmierna do winy i społecznej szkodliwości czynu.
Odrzucone argumenty
Obraza art. 149 kk w zw. z art. 2 kk poprzez uznanie oskarżonej winną przestępstwa skutkowego z art. 149 kk przy braku stwierdzenia szczególnego prawnego obowiązku zapobieżenia śmierci dziecka. • Obraza przepisów postępowania (art. 5 i 410 kpk) polegająca na pobieżnej analizie materiału dowodowego i rozstrzygnięciu wątpliwości na niekorzyść oskarżonej. • Błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że oskarżona działała z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życia dziecka. • Wniosek o zmianę kwalifikacji prawnej czynu na art. 162 § 1 kk.
Godne uwagi sformułowania
błędna jest już sama konstrukcja zarzutów podniesionych w apelacji • Nie można bowiem łączyć zarzutu obrazy prawa materialnego (...) z zarzutem błędnych ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku. • Takie zachowanie oskarżonej słusznie Sąd Okręgowy uznał za wyczerpujące dyspozycję przestępstwa z art. 149 kk. • Jest to przestępstwo indywidualne, obciążające odpowiedzialnością karną matkę, która zabija w warunkach określonych treścią art. 149 kk narodzone przez siebie dziecko. • Apelacja wnosząc o zakwalifikowanie czynu oskarżonej z art. 162 § 1 kk zdaje się nie dostrzegać, że jest to przestępstwo powszechne, które nie ma zastosowania do indywidualnego uregulowania zawartego w treści art. 149 kk.
Skład orzekający
Mirosław Ziaja
przewodniczący
Wiesława Gawrońska
sprawozdawca
Bożena Summer-Brason
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 149 kk w kontekście zaniechania podstawowych czynności opiekuńczych przez matkę noworodka oraz relacja między art. 149 kk a art. 162 § 1 kk."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji matki i noworodka, z naciskiem na okoliczności porodu i bezpośrednio po nim.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy tragicznego czynu matki wobec noworodka, co zawsze budzi silne emocje i zainteresowanie. Podkreśla złożoność oceny zamiaru w kontekście silnych przeżyć związanych z porodem.
“Matka skazana za zabicie noworodka – sąd wyjaśnia, kiedy zaniechanie opieki to morderstwo.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.