II AKA 146/13

Sąd Apelacyjny w BiałymstokuBiałystok2013-08-29
SAOSKarneodszkodowania za niesłuszne zatrzymanie i tymczasowe aresztowanieŚredniaapelacyjny
odszkodowaniezadośćuczynieniearesztowaniezatrzymanieprzedawnieniekpkprawo karneniesłuszne pozbawienie wolności

Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego oddalający wniosek o odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie z powodu przedawnienia roszczenia.

Sąd Apelacyjny rozpatrzył apelację wnioskodawcy A. G. od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jego wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie. Apelacja zarzucała obrazę przepisów postępowania, w tym art. 555 kpk, poprzez błędne zastosowanie zarzutu przedawnienia. Sąd Apelacyjny uznał apelację za oczywiście bezzasadną, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji, że zarzut przedawnienia nie stanowił rażącego nadużycia prawa, a wnioskodawca nie usprawiedliwił niedochowania terminu.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku rozpoznał sprawę z apelacji pełnomocnika wnioskodawcy A. G. od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie, który oddalił wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na zarzucie przedawnienia roszczenia, podniesionym przez prokuraturę. Pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił w apelacji obrazę przepisów postępowania, w tym art. 555 kpk, twierdząc, że podniesienie zarzutu przedawnienia stanowiło rażące nadużycie prawa. Sąd Apelacyjny uznał apelację za oczywiście bezzasadną. Podzielił w pełni stanowisko Sądu Okręgowego, że zarzut przedawnienia nie był sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, a wnioskodawca nie usprawiedliwił niedochowania rocznego terminu do zgłoszenia żądania. Sąd podkreślił, że konstytucyjne prawo do zadośćuczynienia nie zwalnia z obowiązku przestrzegania przepisów proceduralnych, w tym terminów. Wnioskodawca miał obiektywną możliwość wystąpienia z wnioskiem w odpowiednim czasie, a brak wiedzy o prawach lub odbywanie kary pozbawienia wolności nie stanowiły przeszkód nie do pokonania. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Orzeczono również o kosztach postępowania odwoławczego, zasądzając wynagrodzenie dla adwokata z urzędu od Skarbu Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podniesienie zarzutu przedawnienia nie stanowi rażącego nadużycia prawa, nawet jeśli dotyczy roszczenia o odszkodowanie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że konstytucyjny charakter prawa do zadośćuczynienia nie zwalnia z obowiązku przestrzegania przepisów proceduralnych, w tym terminów przedawnienia. Wnioskodawca miał obiektywną możliwość zgłoszenia żądania w ustawowym terminie, a brak wiedzy o prawach lub odbywanie kary nie stanowiły usprawiedliwienia dla przekroczenia terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie wyroku w mocy

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście oddalenia wniosku)

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny za odszkodowanie
adw. K. M.innepełnomocnik wnioskodawcy (w postępowaniu odwoławczym)
adw. R. P.innepełnomocnik wnioskodawcy (w postępowaniu przed sądem I instancji)
Prokuratura Okręgowa w Białymstokuorgan_państwowyprokurator

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 555

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący możliwość dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie lub tymczasowe aresztowanie, w tym termin do zgłoszenia żądania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia apelacji z powodu obrazy przepisów postępowania mogącej mieć wpływ na treść orzeczenia.

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do orzeczenia o utrzymaniu w mocy zaskarżonego wyroku.

k.p.k. art. 554 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący kosztów postępowania w sprawach o odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie lub aresztowanie.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 14 § ust. 6

Podstawa do orzeczenia o kosztach zastępstwa procesowego adwokata z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut przedawnienia roszczenia o odszkodowanie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie nie stanowi rażącego nadużycia prawa. Niedochowanie przez wnioskodawcę rocznego terminu do zgłoszenia żądania nie zostało usprawiedliwione. Wnioskodawca miał obiektywną możliwość wystąpienia z wnioskiem w ustawowym terminie. Brak wiedzy o prawach lub odbywanie kary pozbawienia wolności nie uniemożliwiały zgłoszenia żądania.

Odrzucone argumenty

Podniesienie przez prokuraturę zarzutu przedawnienia stanowi rażące nadużycie prawa. Obraza art. 555 kpk poprzez jego błędne zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

apelację uznając za oczywiście bezzasadną nie zasługiwała na uwzględnienie w stopniu pozwalającym uznać ją za oczywiście bezzasadną nie stanowiły wystarczających przesłanek do uznania, że podniesiony przez prokuratora zarzut przedawnienia roszczenia o odszkodowanie za niewątpliwe niesłuszne tymczasowe aresztowanie stanowi rażące nadużycie prawa Konstytucyjny charakter prawa do żądania zadośćuczynienia za niewątpliwe niesłuszne pozbawienie wolności nie zwalnia uprawnionych z obowiązku respektowania przepisów regulujących sposób realizacji tego prawa, począwszy od terminowego zgłoszenia żądania, które ulega przedawnieniu po upływie określonego terminu.

Skład orzekający

Jacek Dunikowski

przewodniczący

Halina Czaban

sprawozdawca

Andrzej Ulitko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie lub tymczasowe aresztowanie oraz dopuszczalności podnoszenia zarzutu przedawnienia w takich sprawach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów kpk w kontekście przedawnienia. Nie stanowi przełomu, ale utrwala utrwalone stanowisko w kwestii terminów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa jednostki do odszkodowania za niesłuszne pozbawienie wolności, ale rozstrzygnięcie opiera się na kwestii proceduralnej (przedawnienie), co czyni ją interesującą głównie dla prawników procesowych.

Czy przedawnienie może zniweczyć prawo do odszkodowania za niesłuszne aresztowanie?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II AKa 146/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku w II Wydziale Karnym w składzie Przewodniczący SSA Jacek Dunikowski Sędziowie SSA Halina Czaban (spr.) SSA Andrzej Ulitko Protokolant Barbara Mosiej przy udziale Danuty Dąbrowskiej - Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Białymstoku, upoważnionej przez Prokuratora Apelacyjnego w Białymstoku do udziału w sprawie po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2013 r. sprawy A. G. s. K. o odszkodowanie z powodu apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt II Ko 126/13 I. Utrzymuje wyrok w mocy, uznając apelację za oczywiście bezzasadną. II. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. M. kwotę 147,60 zł, w tym 27,60 zł podatku VAT, tytułem wynagrodzenia w postępowaniu odwoławczym. III. Kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 28 maja 2013r. sygn.akt II Ko 126/13 na podstawie art. 555 kpk wniosek wnioskodawcy A. G. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie w sprawie 2 Ds. 2938/04 Prokuratury Rejonowej O. P. w O. oddalił. Zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. R. P. kwotę 120 zł netto oraz 27,60 zł VAT tytułem opłaty za zastępstwo procesowe wnioskodawcy z urzędu zaś kosztami procesu obciążył Skarb Państwa. Apelację wniósł pełnomocnik wnioskodawcy. Na mocy art. 438 pkt 2 kpk zarzucił wyrokowi obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 555 kpk poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, w której podniesienie przez prokuraturę zarzutu przedawnienia stanowi rażące nadużycie prawa. Wniósł o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie w stopniu pozwalającym uznać ją za oczywiście bezzasadną. Analizowana sprawa została poprawnie rozpoznania przez Sąd I instancji, a wydane rozstrzygnięcie zostało starannie i prawidłowo uzasadnione. W efekcie, Sąd Apelacyjny w pełni podzielił szczegółowe i wyczerpujące wywody zawarte w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a w szczególności dokonaną przez Sąd meriti analizę okoliczności, które wpłynęły na decyzję, że zgłoszony przez prokuratora zarzut przedawnienia nie jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, a niedochowanie przez wnioskodawcę terminu do zgłoszenia żądania zadośćuczynienia w niniejszej sprawie nie zostało przez niego w żaden sposób usprawiedliwione. Inaczej niż wywodzi to skarżący, Sąd I instancji wydając zaskarżone orzeczenie nie dopuścił się wskazanego naruszenia prawa w postaci art. 555 kpk . Sygnalizowana przez skarżącego niewątpliwa niesłuszność tymczasowego aresztowania, poczucie niesprawiedliwości, krzywdy czy naruszonej godności osobistej wnioskodawcy nie stanowią wystarczających przesłanek do uznania, że podniesiony przez prokuratora zarzut przedawnienia roszczenia o odszkodowanie za niewątpliwe niesłuszne tymczasowe aresztowanie stanowi rażące nadużycie prawa. Konstytucyjny charakter prawa do żądania zadośćuczynienia za niewątpliwe niesłuszne pozbawienie wolności nie zwalnia uprawnionych z obowiązku respektowania przepisów regulujących sposób realizacji tego prawa, począwszy od terminowego zgłoszenia żądania, które ulega przedawnieniu po upływie określonego terminu. A. G. miał w całym okresie, o którym mowa w art. 555 kpk , obiektywną możliwość wystąpienia ze stosownym wnioskiem. Brak wiedzy o przysługujących mu prawach nie sprzeciwia się tak postawionej tezie. Odbywając, w znacznej części tego okresu, kary pozbawienia wolności orzeczone w innych sprawach, wnioskodawca miał sposobność zarówno dokonać przemyśleń nad swoją sytuacją, jak i zasięgnąć niezbędnych wiadomości np. u swojego wychowawcy w zakładzie karnym. Takiego działania nie uniemożliwiał stan jego zdrowia, szczególnie psychicznego, co ustalił Sąd Okręgowy i nie jest przez skarżącego kwestionowane. Przekroczenie natomiast rocznego terminu do dochodzenia roszczenia było znaczne i niespowodowane żadnymi wyjątkowymi przeszkodami. Z tych względów Sąd Apelacyjny na podstawie art. 437§1 kpk orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego wyroku. Stosownie do przepisu art. 554§2 kpk – postępowanie jest wolne od kosztów, kosztami postępowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na mocy § 14 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U z 2002 roku Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.). H.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI