II AKA 6/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła apelacji prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie, który zasądził uzupełniające zadośćuczynienie na rzecz wnioskodawców (żony i dzieci F.R.) za krzywdę wynikłą z represjonowania F.R. w okresie PRL. F.R. został pierwotnie skazany, następnie uniewinniony w wyniku rewizji nadzwyczajnej, a wcześniej zasądzono mu odszkodowanie i zadośćuczynienie za tymczasowe aresztowanie. Prokurator zarzucił obrazę prawa materialnego, twierdząc, że w przypadku uniewinnienia powinien mieć zastosowanie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, który nie dopuszcza uzupełniających świadczeń. Sąd Apelacyjny uznał apelację za niezasadną. Sąd podkreślił, że F.R. był represjonowany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, a jego uniewinnienie przez Sąd Najwyższy miało charakter rehabilitacyjny. Sąd Apelacyjny zinterpretował art. 11 ust. 1 ustawy lutowej jako odsyłający do odpowiedniego stosowania art. 8-10, w tym art. 8 ust. 4, który pozwala na uwzględnienie względów słuszności. Sąd uznał, że hołdowanie odmiennej wykładni prowadziłoby do nierównego traktowania osób represjonowanych. W konsekwencji Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawców zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy lutowej dotyczących prawa do uzupełniającego zadośćuczynienia dla osób represjonowanych, w tym w przypadku uniewinnienia po wcześniejszym zasądzeniu odszkodowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego w PRL, w kontekście ustawy lutowej i jej nowelizacji.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przepis art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego wyklucza możliwość zasądzenia uzupełniającego zadośćuczynienia w przypadku, gdy osoba represjonowana została uniewinniona od popełnienia zarzucanego jej czynu, a wcześniej zasądzono jej odszkodowanie i zadośćuczynienie za tymczasowe aresztowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 11 ust. 1 ustawy lutowej, poprzez odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 8 tej ustawy, dopuszcza możliwość zasądzenia uzupełniającego zadośćuczynienia również w przypadku uniewinnienia, uwzględniając względy słuszności.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że odesłanie w art. 11 ust. 1 do art. 8 ustawy lutowej, w tym do ust. 4, pozwala na stosowanie klauzuli względów słuszności i zasądzenie uzupełniającego zadośćuczynienia nawet po wcześniejszym zasądzeniu odszkodowania, co zapobiega nierównemu traktowaniu represjonowanych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| P. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona pozwana |
| Prokurator | organ_państwowy | apelujący |
| F. R. | osoba_fizyczna | represjonowany |
Przepisy (5)
Główne
ustawa lutowa art. 8 § ust. 4
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Pozwala na zasądzenie uzupełniającego zadośćuczynienia na podstawie względów słuszności, nawet jeśli osoba represjonowana została uniewinniona.
ustawa lutowa art. 11 § ust. 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Odnosi się do osób, wobec których stwierdzono nieważność orzeczenia lub wydano decyzję o internowaniu, ale poprzez odesłanie do art. 8, dopuszcza stosowanie jego przepisów również w przypadku uniewinnienia lub umorzenia postępowania.
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § §1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 487
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 552 § §1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 11 ust. 1 ustawy lutowej, poprzez odesłanie do art. 8, dopuszcza stosowanie klauzuli względów słuszności i zasądzenie uzupełniającego zadośćuczynienia w przypadku uniewinnienia. • Hołdowanie odmiennej wykładni prowadziłoby do nierównego traktowania osób represjonowanych. • Działalność F.R. była przejawem walki politycznej, co uzasadnia zastosowanie przepisów o rehabilitacji.
Odrzucone argumenty
W przypadku uniewinnienia F.R. od popełnienia czynu, zastosowanie powinien znaleźć art. 11 ust. 1 ustawy lutowej, który nie dopuszcza zasądzenia uzupełniających świadczeń odszkodowawczych. • F.R. nie należał do kategorii osób, wobec których stwierdzono nieważność orzeczenia lub wydano decyzję o internowaniu w stanie wojennym.
Godne uwagi sformułowania
„działalność F. R. była przejawem walki politycznej, prowadzenie zaś takiej walki jest nieodzowną cechą demokracji i w żadnej mierze nie może być oceniane, jako działalność przestępcza” • Hołdowanie odmiennej wykładni prowadziłoby do stwierdzenia, że jednej grupie represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, którym w wyniku rewizji nadzwyczajnej, kasacji lub wznowienia postępowania prawomocnie zasądzono odszkodowanie, odszkodowanie uzupełniające może przysługiwać (art. 8 ust. 4), zaś inna grupa, objęta dyspozycją przepisu art. 11 ust. 1 ustawy lutowej, jest tu wyłączona, mimo wyraźnego, bo bez jakichkolwiek wyjątków, odesłania do treści art. 8 tej ustawy. • Jasne jest, że takim niezrozumiałym i niesprawiedliwym kryterium nie może posługiwać się racjonalny ustawodawca.
Skład orzekający
Barbara du Château
przewodniczący-sprawozdawca
Jacek Michalski
sędzia
Grażyna Jakubowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy lutowej dotyczących prawa do uzupełniającego zadośćuczynienia dla osób represjonowanych, w tym w przypadku uniewinnienia po wcześniejszym zasądzeniu odszkodowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego w PRL, w kontekście ustawy lutowej i jej nowelizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy historycznych represji politycznych i prawa do zadośćuczynienia, co ma znaczenie dla pamięci historycznej i sprawiedliwości społecznej. Interpretacja przepisów prawnych w kontekście historycznym jest ciekawa dla prawników i osób zainteresowanych prawami człowieka.
“Czy można dochodzić zadośćuczynienia za represje PRL po uniewinnieniu? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 885,6 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.