II AKa 590/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając apelację prokuratora, uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 27 września 2017 roku (sygn. akt II K 82/16), którym uniewinniono oskarżonych T. G. i J. J. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 299 § 1 i 5 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 65 § 2 kk. Oskarżeni byli o pranie brudnych pieniędzy poprzez dokonywanie wpłat na rachunki bankowe firm z tytułu fikcyjnych transakcji zakupów paliwa na łączną kwotę 984.854 złotych, działając w zorganizowanej grupie przestępczej. Prokurator zaskarżył wyrok w całości, zarzucając obrazę przepisów postępowania, a w szczególności art. 443 kpk, poprzez błędną wykładnię zakazu reformationis in peius. Sąd Apelacyjny, analizując zarzut, stwierdził również obrazę art. 442 § 3 kpk. Sąd odwoławczy podkreślił, że wcześniejsze orzeczenie tego samego sądu (II AKa 514/15) dopuszczało doprecyzowanie opisu czynu w postępowaniu ponownym, o ile nie narusza to tożsamości czynu ani nie prowadzi do surowszej kwalifikacji. W niniejszej sprawie, doprecyzowanie, że korzyści majątkowe pochodziły z obrotu paliwami, od których nie odprowadzono podatku akcyzowego, nie naruszało zakazu reformationis in peius, gdyż nie zmieniało tożsamości czynu ani nie prowadziło do niekorzystnych ustaleń faktycznych. W związku z tym, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Częstochowie do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakazu reformationis in peius w kontekście doprecyzowania opisu czynu w postępowaniu karnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących prania pieniędzy i przestępstw podatkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie doszło do uchylenia pierwszego wyroku i konieczności ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem wcześniejszych ustaleń i wytycznych sądu apelacyjnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy doprecyzowanie opisu czynu w postępowaniu ponownym, wskazujące na źródło korzyści majątkowych (np. z obrotu paliwami, od których nie odprowadzono podatku akcyzowego), narusza pośredni zakaz reformationis in peius, jeśli nie prowadzi do surowszej kwalifikacji ani nie zmienia tożsamości czynu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doprecyzowanie opisu czynu w postępowaniu ponownym, wskazujące na źródło korzyści majątkowych, nie narusza pośredniego zakazu reformationis in peius, o ile zachowana jest tożsamość czynu rozumianego jako zdarzenie historyczne i nie prowadzi to do surowszej kwalifikacji ani niekorzystnych ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny odwołał się do wcześniejszego orzecznictwa oraz wyroku Sądu Najwyższego (III KK 125/16), zgodnie z którym doprecyzowanie opisu czynu nie narusza zakazu reformationis in peius, jeśli nie zmienia tożsamości czynu jako zdarzenia historycznego i nie prowadzi do surowszej reakcji karnej. W tym przypadku, wskazanie, że korzyści pochodziły z obrotu paliwami, od których nie odprowadzono podatku akcyzowego, było jedynie uszczegółowieniem już istniejącego znamienia, a nie wprowadzeniem nowego, surowszego elementu.
Czy sąd odwoławczy może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji z powodu obrazy art. 442 § 3 kpk, nawet jeśli zarzut ten nie został podniesiony w apelacji?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy może z urzędu (ze względów porządkowych) wskazać na obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, nawet jeśli nie była ona przedmiotem zarzutów apelacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny zaznaczył, że ze względów porządkowych warto było zwrócić uwagę na obrazę art. 442 § 3 kpk, która miała miejsce w zaskarżonym wyroku, mimo że prokurator nie podniósł takiego zarzutu w apelacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. J. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej w Częstochowie | organ_państwowy | oskarżyciel |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 299 § 1 i 5
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.k. art. 65 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 443
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 442 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 632 § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doprecyzowanie opisu czynu w postępowaniu ponownym, wskazujące na źródło korzyści majątkowych (obrót paliwami, od których nie odprowadzono podatku akcyzowego), nie narusza pośredniego zakazu reformationis in peius, ponieważ zachowana jest tożsamość czynu i nie prowadzi to do surowszej kwalifikacji ani niekorzystnych ustaleń faktycznych.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował art. 443 kpk, uznając, że niedopuszczalna jest zmiana opisu czynu przyjęta w pierwszym wyroku skazującym, gdyż prowadziłoby to do wydania orzeczenia surowszego dla oskarżonych i naruszałoby zakaz reformationis in peius.
Godne uwagi sformułowania
do pewnego stopnia doprecyzowanie opisu czynu nie sprzeciwia się pośredniemu zakazowi reformationis in peius, a jedynie wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia • tak długo, jak orzeczenie skazujące sądu orzekającego w postępowaniu ponownym odnosi się do tego samego czynu rozumianego jako zdarzenie historyczne, nie łamie pośredniego zakazu reformationis in peius skazanie oskarżonego w ponownym postępowaniu, chociażby czyn przypisany uchylonym wyrokiem nie w pełni literalnie odpowiadał ustawowemu opisowi typu czynu zabronionego, byleby tylko nie był surowiej kwalifikowany, niż przypisany uchylonym wyrokiem lub nie zawierał okoliczności wpływających na zwiększenie reakcji karnej.
Skład orzekający
Marek Charuza
przewodniczący
Piotr Filipiak
sprawozdawca
Marcin Ciepiela
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakazu reformationis in peius w kontekście doprecyzowania opisu czynu w postępowaniu karnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących prania pieniędzy i przestępstw podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie doszło do uchylenia pierwszego wyroku i konieczności ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem wcześniejszych ustaleń i wytycznych sądu apelacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej w prawie karnym - zakazu reformationis in peius - oraz jego zastosowania w kontekście doprecyzowania opisu czynu. Jest to zagadnienie istotne dla praktyków prawa karnego.
“Czy doprecyzowanie zarzutów w sądzie karnym zawsze narusza prawa oskarżonego? Kluczowa interpretacja zakazu reformationis in peius.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.