II AKA 58/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny we Wrocławiu uchylił część wyroku Sądu Okręgowego dotyczącą przepadku równowartości uszczuplonego podatku VAT i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, jednocześnie obniżając karę łączną pozbawienia wolności do 2 lat i warunkowo ją zawieszając.
Sąd Apelacyjny rozpoznał apelacje oskarżonego i prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu. Głównym zarzutem, który okazał się trafny, była obraza prawa materialnego przez orzeczenie środka karnego nieznanego ustawie (przepadek równowartości uszczuplonego VAT). W związku z tym, sąd odwoławczy uchylił ten fragment wyroku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Ponadto, sąd uznał karę łączną pozbawienia wolności za niewspółmiernie surową, obniżył ją do 2 lat i warunkowo zawiesił jej wykonanie na okres próby 5 lat, uwzględniając trudną sytuację życiową i zdrowotną oskarżonego.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał sprawę A. G. oskarżonego o przestępstwa skarbowe i gospodarcze, po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez oskarżonego oraz prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu. Sąd Apelacyjny uchylił orzeczenie zawarte w punkcie II części rozstrzygającej wyroku Sądu Okręgowego, dotyczące przepadku równowartości uszczuplonego podatku VAT w kwocie 2 025 019 zł, uznając je za środek karny nieznany ustawie, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. W tym zakresie sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Jednocześnie, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w zakresie kary łącznej pozbawienia wolności, obniżając ją z 3 lat do 2 lat i warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres próby 5 lat, zobowiązując oskarżonego do informowania sądu o przebiegu okresu próby. W pozostałym zakresie wyrok Sądu Okręgowego został utrzymany w mocy. Sąd odwoławczy uznał, że kara łączna była rażąco niewspółmierna, biorąc pod uwagę nadzwyczajne okoliczności kryzysu gospodarczego z 2008 roku, który doprowadził do upadłości wielu przedsiębiorstw, w tym firmy oskarżonego, jego wiek (62 lata) oraz poważne problemy zdrowotne. Zarzuty dotyczące obrazy przepisów postępowania i błędów w ustaleniach faktycznych, podniesione w apelacjach obrońców, zostały uznane za bezzasadne. Sąd Apelacyjny szczegółowo przeanalizował dowody i uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy, ustalając winę i umyślność działania oskarżonego. Sąd odwoławczy podkreślił, że nierozpoznanie jednego z wniosków dowodowych złożonych na wcześniejszym etapie postępowania nie miało wpływu na treść wyroku, gdyż podobne okoliczności zostały później udowodnione w inny sposób. Na koniec, od oskarżonego zasądzono odszkodowanie na rzecz Skarbu Państwa za wydatki poniesione w postępowaniu odwoławczym oraz opłatę za obie instancje.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie przepadku równowartości uszczuplonego podatku VAT jako środka karnego stanowi obrazę prawa materialnego, gdyż jest to środek nieznany ustawie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że przepadek równowartości uszczuplonego podatku VAT, orzeczony przez Sąd Okręgowy, nie jest środkiem karnym przewidzianym w Kodeksie Karnym Skarbowym ani w Kodeksie Karnym, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie części wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania, zmiana kary łącznej
Strona wygrywająca
oskarżony (w części dotyczącej kary i przepadku)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokuratura (...) | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (30)
Główne
k.k.s. art. 56 § § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 76 § § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 61 § § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 62 § § 2
Kodeks karny skarbowy
k.k. art. 18 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 13 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 271 § § 1 i 3
Kodeks karny
k.k. art. 273
Kodeks karny
k.k. art. 65 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.k. art. 8 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 33 § § 1
Kodeks karny
Orzeczenie przepadku równowartości uszczuplonego podatku VAT jako środka karnego jest niedopuszczalne.
k.k. art. 69 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 70 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 33 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 8 § § 2, 3
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 85 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k.s. art. 39 § § 1 i 2
Kodeks karny skarbowy
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 2 i 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenie przepadku równowartości uszczuplonego podatku VAT jako środka karnego stanowi obrazę prawa materialnego, gdyż jest to środek nieznany ustawie. Kara łączna pozbawienia wolności jest rażąco niewspółmierna do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynów, z uwagi na trudną sytuację życiową, zdrowotną i gospodarczą oskarżonego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące obrazy przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych (np. dowolna ocena dowodów, nierzetelne ustalenie umyślności działania oskarżonego). Zarzut nierozpoznania wniosku dowodowego złożonego na wcześniejszym etapie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
trafny jest zarzut obrazy przepisu art. 33§1 KKS przez orzeczenie środka karnego nieznanego ustawie. kara pozbawienia wolności niewspółmiernie surowej w stosunku do stopnia szkodliwości społecznej i stopnia winy. nierozpoznanie przez sąd pierwszej instancji wniosków dowodowych z 20.07.2020 r., podniesionego w apelacji obrończyni oskarżonego, zważyć należy, że pierwsza rozprawa główna odbyła się 7 września 2020 r., a przewód sądowy został otwarty 22 września 2020 r. Na żadnym terminie rozprawy głównej, przez prawie dwa lata prowadzenia postępowania sądowego nie złożono wniosku, o którym mowa w zarzucie skargi. Wymienione okoliczności jednoznacznie wskazują, że omawiany zarzut jest niezasadny, gdyż nierozpoznanie przez sąd wniosku dowodowego z 20 lipca 2020 r. nie miało wpływu na treść zaskarżonego wyroku. dyskwalifikowanie tych ustaleń jest bezpodstawne i nieuzasadnione. zasadnie podnosi się zarzut rażącej niewspółmierności kary pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu. Przy cenie stopnia zawinienia oskarżonego należy mieć wszak na względzie nadzwyczajne i niezależne od niego okoliczności, które w 2008 r. doprowadziły do kryzysu gospodarczego i spowodowały upadłość bardzo wielu przedsiębiorstw w Polsce i za granicą.
Skład orzekający
Wiesław Pędziwiatr
przewodniczący
Jerzy Skorupka
sprawozdawca
Maciej Skórniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących środków karnych w sprawach skarbowych, zasady wymiaru kary łącznej, uwzględnianie nadzwyczajnych okoliczności przy wymiarze kary."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania o przepadku równowartości uszczuplonego VAT oraz indywidualnej oceny okoliczności łagodzących przy wymiarze kary.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii prawnych związanych z przestępstwami gospodarczymi i skarbowymi, a także pokazuje, jak sąd odwoławczy koryguje błędy sądu pierwszej instancji, uwzględniając trudną sytuację życiową oskarżonego.
“Sąd Apelacyjny obniża karę i uchyla przepadek VAT: Czy wymiar sprawiedliwości uwzględnia kryzys gospodarczy i stan zdrowia?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt II AKa 58/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2023 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA Wiesław Pędziwiatr Sędziowie: SA Jerzy Skorupka (spr.) SA Maciej Skórniak Protokolant: Joanna Rowińska przy udziale Magdaleny Dyduch prokuratora Prokuratury (...) we W. po rozpoznaniu 15 listopada 2023 r. sprawy A. G. oskarżonego z art. art. 56 § 1 k.k.s. i art. 76 § 1 k.k.s. , art. 61 § 1 k.k.s. i art. 62 § 2 k.k.s. i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 56 § 1 k.k.s. i art. 76 § 1 k.k.s. , w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. i w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.k.s. w zw. z art. 38 § 2 pkt 1 k.k.s. i w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s. , tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 271 § 1 i 3 k.k. , art. 273 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s. art. 270 § 1 k.k. , art. 271 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art 8 § 1 k.k.s. , art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 76 § 1 k.k.s. , i art. 62 § 2 k.k. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.k.s. w zw. z art. 38 § 2 pkt 1 k.k.s. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s. na skutek apelacji wniesionych przez oskarżonego oraz prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 10 października 2022 r., sygn. akt III K 156/20 I. uchyla orzeczenie zawarte w punkcie II części rozstrzygającej i postępowanie w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania; II. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że karę łączną pozbawienia wolności wymierzoną oskarżonemu w punkcie IX części rozstrzygającej obniża do 2 (dwóch) lat i na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. warunkowo zawiesza jej wykonanie na okres próby 5 (pięciu) lat, zobowiązując oskarżonego do informowania sądu o przebiegu okresu próby; III. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; IV. zasądza od oskarżonego A. G. na rzecz Skarbu Państwa wydatki poniesione w postępowaniu odwoławczym oraz wymierza mu 20400 złotych opłaty za obie instancje. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z 10 października 2022 r., III K 156/20: I. uznał oskarżonego A. G. za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu opisanego w punkcie I. części wstępnej wyroku tj. przestępstwa z art. 56 § 1 k.k.s. i art. 76 § 1 k.k.s. , art. 61 § 1 k.k.s. i art. 62 § 2 k.k.s. i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 56 § 1 k.k.s. i art. 76 § 1 k.k.s. , w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. i w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.k.s. w zw. z art. 38 § 2 pkt 1 k.k.s. i w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s. i za to na podstawie art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 2 k.k.s. w zw. z art. 38§ 2 punkt 1 k.k.s. wymierzył oskarżonemu A. G. karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 400 (czterystu) stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 200 (dwustu) złotych; II. na podstawie art. 33 § 1 kks orzekł od oskarżonego A. G. na rzecz Skarbu Państwa przepadek równowartości uszczuplonego podatku VAT w kwocie 2 025 019 zł; III. na podstawie art. 22 § 2 pkt 5 kks orzekł wobec oskarżonego A. G. zakaz prowadzenia działalności gospodarczej oraz zajmowania stanowisk w organach zarządzających i nadzorczych spółek przez okres 5 lat; IV. uznał oskarżonego A. G. za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu opisanego w punkcie II. części wstępnej wyroku tj. przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 271 § 1 i 3 k.k. , art. 273 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 listopada 2018r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s. i za to na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył oskarżonemu A. G. karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 33§2 kk wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 500 (pięciuset) stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 200 (dwustu) złotych; V. na podstawie art. 8§2,3 k.k. s przyjął, iż zachowania oskarżonego A. G. opisane w punktach I i II części wstępnej wyroku pozostają w zbiegu idealnym i ustalił, że wykonaniu podlega kara orzeczona w punkcie IV części dyspozytywnej wyroku; VI. uznał oskarżonego A. G. za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu opisanego w punkcie III. części wstępnej wyroku tj. przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. , art. 271 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 listopada 2018r. w zw. z art. 4 §1 k.k. w zw. z art 8 § 1 k.k.s. i za to na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. 8 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył oskarżonemu A. G. karę karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 33§2 kk wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 500 (pięciuset) stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 200 (dwustu) złotych; VII. uznał oskarżonego A. G. za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu opisanego w punkcie IV. części wstępnej wyroku tj. przestępstwa z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 76 § 1 k.k.s. , i art. 62 § 2 k.k. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.k.s. w zw. z art. 38 § 2 pkt 1 k.k.s. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s. i za to na podstawie art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 76 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 2 k.k.s. w zw. z art. 38§ 2 punkt 1 k.k.s. wymierzył oskarżonemu A. G. karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 400 (czterystu) stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 200 (dwustu) złotych; VIII. na podstawie art. 8§2,3 k.k. s przyjął, iż zachowania oskarżonego A. G. opisane w punktach III i IV części wstępnej wyroku pozostają w zbiegu idealnym i ustalił, że wykonaniu podlega kara orzeczona w punkcie VI części dyspozytywnej wyroku; IX. na podstawie art.85 § 1 kk i art.86§1 i 2 kk w zw. z art. 39 § 1 i 2 kks połączył kary pozbawienia wolności oraz grzywny wymierzone w pkt. IV i VI części dyspozytywnej wyroku i wymierzył oskarżonemu karę łączną 3 (trzech) lat pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wymiarze 500 (pięciuset) stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 200 (dwustu) złotych ; X. zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa. Wyrok zaskarżył oskarżyciel publiczny w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego, zarzucając obrazę prawa materialnego, tj. art. 33§1 KKS przez orzeczenie środka karnego nieznanego ustawie, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439§1 pkt 5 KPK i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Wyrok zaskarżyła w całości obrończyni oskarżonego r.pr. M. B. (1) zarzucając: I. obrazę prawa materialnego, tj. art. 33§1 KKS przez orzeczenie w punkcie II części rozstrzygającej środka karnego nieznanego ustawie w postaci przepadku równowartości uszczuplonego podatku VAT, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, II. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, tj.: 1. art. 7 KPK w zw. z art. 167 KPK , art. 170§1 pkt 2 i 3 KPK przez nierozpoznanie wniosków dowodowych złożonych 20.07.2020 r. o zwrócenie się do administracji podatkowej Republiki Słowacji o informacje podatkowe dotyczące spółki (...) w L. , 2. art. 7 KPK i art. 410 KPK przez oparcie wyroku na selektywnie wybranym materiale dowodowym w zakresie: a) zeznań A. U. , B. B. (1) i L. B. przez ich nierzetelną ocenę i odmówienie wiarygodności, b) wyjaśnień A. G. przez ich nierzetelną ocenę, 3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, który miał wpływ na jego treść przez przyjęcie, że okoliczności sprawy uzasadniają ustalenie, że A. G. wypełnił znamiona przestępstw z art. 56§1 KKS i art. 76§1 KKS oraz art. 286§1 KK . We wniosku odwoławczym skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sadowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wyrok zaskarżył w całości także drugi obrońca A. G. , tj. adw. W. K. , zarzucając: I. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść co do umyślności działania oskarżonego, co doprowadziło do dowolnego ustalenia, że: 1. składając deklaracje VAT-7 podawał w nich nieprawdę, 2. doprowadził oraz usiłował doprowadzić skarb państwa do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez uszczuplenie i narażenie na uszczuplenie należności z tytułu podatku VAT, 3. wystawiał faktury VAT, dokumenty magazynowe WZ i dokumenty kasowe, w których poświadczał nieprawdę, działając z zamiarem bezpośrednim lub co najmniej ewentualnym, co pozwoliło na przypisanie mu winy, II. rażącą niewspółmierność kary przez orzeczenie kary łącznej w oparciu o zasadę asperacji, a nie zasadę absorpcji, III. obrazę prawa materialnego, tj. art. 33§1 KKS przez orzeczenie środka karnego nieznanego ustawie, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. We wniosku odwoławczym skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od wszystkich czynów, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zważył co następuje . We wszystkich apelacjach trafny jest zarzut obrazy przepisu art. 33§1 KKS przez orzeczenie środka karnego nieznanego ustawie. Podzielając ten zarzut sąd odwoławczy uchylił orzeczenie zawarte w punkcie II części rozstrzygającej i w tym zakresie sprawę A. G. przekazał sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zasadny jest także zarzut wymierzenia oskarżonemu kary pozbawienia wolności niewspółmiernie surowej w stosunku do stopnia szkodliwości społecznej i stopnia winy. W pozostałym zakresie obie apelacje oskarżonego są niezasadne. Odnośnie do zarzutu nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji wniosków dowodowych z 20.07.2020 r., podniesionego w apelacji obrończyni oskarżonego, zważyć należy, że pierwsza rozprawa główna odbyła się 7 września 2020 r., a przewód sądowy został otwarty 22 września 2020 r. Na żadnym terminie rozprawy głównej, przez prawie dwa lata prowadzenia postępowania sądowego nie złożono wniosku, o którym mowa w zarzucie skargi. Przed zamknięciem przewodu sądowego na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2022 r. obrońcy oskarżonego oświadczyli, że nie składają wniosków dowodowych. Wniosek dowodowy z 20 lipca 2020 r. został złożony na etapie postępowania międzyinstancyjnego. Późniejsze postępowanie wnioskodawców świadczy zaś o tym, że okoliczności, które miały być udowodnione straciły na znaczeniu, a sam wniosek okazał się nieistotny i dlatego nie był ponowiony na rozprawie głównej albo wnioskodawcy zapomnieli o złożonym wniosku albo zaniechali przypomnienia sądowi meriti o potrzebie rozpoznania wniosku, chcąc wykorzystać tą okoliczność jako zarzut w apelacji. Pierwsze dwie sytuacje wskazują, że okoliczność, która miała być udowodniona nie miała znaczenia dla rozpoznania sprawy. Trzecia sytuacja wskazuje zaś na skrajnie nielojalne i nierzetelne postępowanie w stosunku do oskarżonego i sądu a quo . Wydaje się oczywiste, że w interesie oskarżonego jest korzystne dla niego rozstrzygnięcie o przedmiocie postępowania i winie. Jeżeli więc okoliczność, którą zamierzano udowodnić za pomocą rzeczonego wniosku miała znaczenie dla korzystnego dla oskarżonego rozpoznania sprawy, obowiązkiem autora było ponowienie wniosku na rozprawie głównej i domaganie się jego rozpoznania. Należy mieć też w polu widzenia, że w interesie oskarżonego jest szybkie i sprawne rozpoznanie sprawy, a przez to ograniczenie czasu i kosztów finansowych związanych z prowadzeniem postępowania. Z tego względu, powinnością autora wniosku było doprowadzenie do jego rozpoznania na rozprawie głównej, a nie narażanie oskarżonego na uciążliwości wynikające z przedłużającego się postępowania. W końcu należy zauważyć, że na rozprawie w dniu 21 marca 2022 r. obrońca oskarżonego złożył wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka L. C. na okoliczność kontaktów biznesowych oskarżonego ze spółką (...) w L. na Słowacji, celem wykazania, że w okresie od stycznia 2008 r. do listopada 2009 r. to przedsiębiorstwo współpracowało z przedsiębiorstwem oskarżonego, zatrudniając wspólnych pracowników oraz wykazania, że posiada ono dokumenty wystawione przez oskarżonego w tym faktury VAT. Wymieniony wniosek zmierzał w istocie do ustalenia tych samych okoliczności, co wniosek z 20 lipca 2020 r. Wniosek ten został uwzględniony i L. C. został przesłuchany na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2022 r. Wymienione okoliczności jednoznacznie wskazują, że omawiany zarzut jest niezasadny, gdyż nierozpoznanie przez sąd wniosku dowodowego z 20 lipca 2020 r. nie miało wpływu na treść zaskarżonego wyroku. Nie sposób w inny sposób wytłumaczyć postępowania obrońców oskarżonego. Odrzucić należy celowe zaniechanie przedstawienia wniosku na rozprawie głównej, gdyż stanowiłoby to naruszenie kardynalnej zasady działania na korzyść oskarżonego. Nie do zaakceptowania jest też uwaga, że obrońcy zapomnieli o wniosku złożonym przed otwarciem rozprawy głównej. Jedynym sensownym i racjonalnym wytłumaczeniem zaistniałej sytuacji jest uznanie, że okoliczność, która miała być udowodniona przestała mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia o winie oskarżonego. W przeciwnym wypadku, zaniechanie złożenia wniosku na rozprawie głównej oznaczałoby działanie na niekorzyść oskarżonego. Dalsze zarzuty dotyczące obrazy przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych są oczywiście bezzasadne. W obu apelacjach podnosi się, że sąd a quo dowolnie ocenił dowody z zeznań A. U. oraz B. B. (1) i L. B. , przez co błędnie ustalił, że oskarżony umyślnie prowadził nierzetelne urządzenia księgowe, poświadczał nieprawdę w dokumentach finansowych, zwłaszcza w fakturach VAT oraz naraził skarb państwa na szczuplenie należności z tytułu podatku VAT. Podaje się, że księgowość przedsiębiorstwa oskarżonego była prowadzone przez B. i A. B. , wobec czego oskarżony nie mógł w zamiarze bezpośrednim nierzetelnie prowadzić ksiąg, gdyż wpisy były dokonywane przez osoby posiadające stosowne kwalifikacje. Oskarżony wyjaśnił też, że faktury VAT odpowiadały przeprowadzonym operacjom gospodarczym i posługiwał się nimi dla celów księgowych bez zamiaru popełnienia przestępstwa (s. 7 apelacji r.pr. M. B. oraz s. 5 apelacji adw. W. K. ). Autorom obu skarg umknęło, że na rozprawie w dniu 26 maja 2021 r. B. B. (1) zeznała, że deklaracje VAT były sporządzane na podstawie dokumentów źródłowych dostarczanych przez różne osoby z firmy (...) , prawdopodobnie przez panią A. i samego oskarżonego. Świadek pamiętała zdarzenie, w którym oskarżony dostarczył faktury od jakiejś firmy z siedzibą przy ul. (...) , gdzie były stare budynki po wojskach radzieckich. B. B. (1) znała tą okolicę, gdyż przy ul. (...) miała biuro. Pod adresem wskazanym na fakturach nie działało żadne przedsiębiorstwo, o czym powiedziała oskarżonemu. W wyniku kontroli krzyżowej przeprowadzonej przez urząd skarbowy ustalono, że oskarżony odliczył podatek VAT od fikcyjnych faktur. Na rozprawie w dniu 5 lipca 2021 r. A. U. zeznała zaś, że u oskarżonego pracowała w dziale księgowości razem z T. P. . W 2008 r. nastąpił kryzys w Stanach Zjednoczonych i kurs dolara z dnia na dzień znacznie spadł. Oskarżony miał podpisane umowy na transakcje walutowe, w których kurs dolara był znacznie wyższy. Spowodowało to milionowe straty. Komornik zajął rachunki bankowe i firma została odcięta od pieniędzy. Nie było na opłaty za media, wypłaty dla pracowników, zapłacenie za towar. Inne przedsiębiorstwa przestały odbierać zamówiony towar. Oskarżony próbował ratować firmę i część obciążeń finansowych przerzucił na firmę swojej córki. Dokumenty księgowe były wystawiane na polecenie oskarżonego i zdaniem świadka odpowiadały one rzeczywistości, choć nie widziała dostarczanego i odbieranego towaru, gdyż jej biuro mieściło się na piętrze. Na rozprawie w dniu 8 listopada 2021 r. G. K. , która była syndykiem masy upadłości spółki (...) należącej do oskarżonego zeznała, że w 2008 r. „firma ta zatrudniała niewielu pracowników i nie mogła prowadzić tak ogromnego obrotu gospodarczego jaki był wykazywany w dokumentach”. W związku z tym zawiadomiła urząd skarbowy i prokuraturę. Z wymienionych dowodów wynika, że dokumenty księgowe wystawiane przez oskarżone oraz ewidencjonowane przez niego w urządzeniach księgowych były obiektywnie nierzetelne, gdyż nie odpowiadały rzeczywistym zdarzeniom gospodarczym. Wynika również, że oskarżony miał tego świadomość, gdyż na fikcyjność tych dokumentów zwracała mu uwagę B. B. (1) . Odnotować również należy, że na rozprawie w dniu 12 lutego 2021 r. M. B. (3) podał, że u oskarżonego zajmował się procedurą celną, w tym dostawami i odbiorem towaru. W 2008 r. „wszystko wygasło”. Obroty wynosiły 15-20% w stosunku do tych z lat ubiegłych. „Ruch magazynowy odbywał się, ale z zminimalizowanym zakresie”. Natomiast K. J. , który był magazynierem zeznał, że w 2008 r. wszyscy zostali zwolnieni, a R. G. , który też był magazynierem, że w 2008 r. firma z dnia na dzień zakończyła działalność. Magazyn był oklejony przez bank. Tożsame w treści zeznania złożyli na rozprawie w dniu 22 marca 2021 r. I. M. , P. B. i P. N. , a na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2021 r. J. M. , S. S. , B. M. , I. S. i M. S. . Zeznania kolejnych świadków przedstawiających w taki sam lub zbliżony sposób upadek przedsiębiorstwa oskarżonego, zakończenie przez niego działalności gospodarczej, prowadzenie postępowań egzekucyjnych przez banki oraz innych wierzycieli, przedstawił sąd a quo w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i nie ma powodu, aby zeznania tych świadków przedstawiać jeszcze raz. Dowody te jednoznacznie wskazują na niezasadność sformułowanych w obu apelacjach zarzutów obrazy przepisów postępowania oraz błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił wszystkie dowody ujawnione na rozprawie głównej. Co więcej, sąd ocenił każdy dowód z osobna, po czym skonfrontował ze sobą poszczególne dowody, a na końcu przedstawił kompleksową ocenę wszystkich ujawnionych dowodów. Wbrew zarzutom obu apelacji, na podstawie wszystkich dowodów sąd ustalił nie tylko okoliczności przedmiotowe stanowiące znamiona przypisanych mu przestępstw i przestępstw skarbowych, ale również okoliczności podmiotowe, prawidłowo ustalając, że działał on umyślnie w zamiarze bezpośrednim. Ustalenia faktyczne dokonane przez sąd pierwszej instancji mają oparcie w dowodach, które zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującą procedurą, co nie jest kwestionowane przez strony oraz w dowodach ujawnionych na rozprawie głównej. Dyskwalifikowanie tych ustaleń jest bezpodstawne i nieuzasadnione. Natomiast zasadnie podnosi się zarzut rażącej niewspółmierności kary pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu. Przy cenie stopnia zawinienia oskarżonego należy mieć wszak na względzie nadzwyczajne i niezależne od niego okoliczności, które w 2008 r. doprowadziły do kryzysu gospodarczego i spowodowały upadłość bardzo wielu przedsiębiorstw w Polsce i za granicą. Kryzys ten był na tyle niespodziewany i nieoczekiwany, że oskarżony nie zdołał podjąć czynności zaradczych ograniczających finansowe skutki zawartych umów, co doprowadziło do powstania wielomilionowych strat. Kontrahenci przestali dostarczać i odbierać towary, co spowodowało zahamowanie obrotu gospodarczego, a przez to, brak możliwości obsługi wierzycieli i kredytów bankowych. Pociągnęło to za sobą postępowania cywilne i egzekucyjne oraz zajęcie rachunków bankowych. Należy mieć również w polu widzenia, że oskarżony ma obecnie 62 lata. Z wywiadu środowiskowego oraz z protokołu rozprawy głównej z 22 września 2020 r. wynika, że cierpi na bardzo poważne choroby serca i płuc. Podjął też leczenie choroby alkoholowej, na którą zapadł po 2008 r., choć nie utrzymuje abstynencji. Nie może również umknąć i ta okoliczność, że wszystkie przypisane oskarżonemu czyny łączy związek przedmiotowy, gdyż spowodowane zostały podanymi wyżej okolicznościami i odnoszą się do tych samych zdarzeń. Wymienione okoliczności zostały pominięte przez sąd pierwszej instancji przy wymiarze kary. Natomiast w ocenie sądu odwoławczego zasługują one na uwzględnienie. Z tych względów, sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że karę łączną pozbawienia wolności wymierzoną oskarżonemu w punkcie IX części rozstrzygającej obniżył do 2 lat, warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres próby 5 lat, zobowiązując oskarżonego do informowania sądu o przebiegu okresu próby. Mając to wszystko na względzie, orzeczono jak na wstępie. SSA Jerzy Skorupka SSA Wiesław Pędziwiatr SSA Maciej Skórniak
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI