II AKa 541/21

Sygn. akt: II AKa 541/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2022 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSA Piotr Filipiak Sędziowie SSA Marek Charuza (spr.) SSA Marcin Schoenborn Protokolant Iwona Olszówka przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gliwicach Agaty Pawula-Witulskiej po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2022 r. sprawy oskarżonego B. G. , syna E. i H. z d. P. , ur. (...) w R. z art. 310 § 1 kk , art. 310 § 2 kk , art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk i w zw. z art. 294 § 1 kk przy zast. art. 11 § 2 kk na skutek apelacji prokuratora, pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej oraz obrońcy, od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 28/06/2019 roku, sygn. akt IV K 83/17 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyjmując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepisy kodeksu karnego w brzmieniu sprzed dnia 1 lipca 2015 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. , łagodzi do 2 (dwóch lat) karę łączną orzeczoną wobec oskarżonego w pkt 3 zaskarżonego wyroku; II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od oskarżonego B. G. na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe postępowania odwoławczego, w tym opłatę za obie instancje w kwocie 1 500 (tysiąc pięćset) złotych. SSA Marcin Schoenborn SSA Piotr Filipiak SSA Marek Charuza UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 541/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 3 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z 28 czerwca 2019 r. sygn. akt IV K 83/17 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Apelacja prokuratora - zarzut rażącej niewspółmierności kary za czyn z art. 310 § 1k.k. oraz kary łącznej. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wbrew zdaniu skarżącego, wymierzona oskarżonemu za zbrodnię z art. 310 § 1 k.k. kara 2 lat pozbawienia wolności nie jest karą rażąco łagodną. Warunki istniejące w przedmiotowej sprawie sprawiły, że racjonalne ukształtowanie wymiaru kary za zbrodnię z art. 310 § 1 k.k. wymagało skorzystania z instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary. Oskarżony B. G. nie był do tej pory karany, jest osobą w dojrzałym wieku która poza dopuszczeniem się przedmiotowych czynów przestrzegała porządku prawnego i prowadziła poprawny tryb życia. Do zdarzeń będących przedmiotem niniejszego postępowania doszło w latach 2007 – 2013 i w 2015 roku. Zatem i z powodu upływu czasu od popełnienia rozpatrywanych przestępstw represja karna winna ulec odpowiedniemu złagodzeniu. Nie można też pominąć, acz w bardzo ograniczonym stopniu, szczególnej motywacji kierującej poczynaniami oskarżonego, dążącego do odzyskania własności rodzinnej nieruchomości. Suma powyższych okoliczności sprawia, że kara izolacyjna dwóch lat pozbawienia wolności, wymierzona liczącemu obecnie 63 lata oskarżonemu, jest karą najbardziej racjonalną. Jest ona zarazem wystarczająca jak i niezbędna dla osiągnięcia celów jej społecznego oddziaływania oraz wymogów prewencji szczególnej względem oskarżonego B. G. . Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 1 poprzez wymierzenie oskarżonemu kary 5 lat pozbawienia wolności oraz w pkt 3 poprzez wymierzenie kary łącznej 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność zarzutu uczyniła nietrafnymi wnioski skarżącego. 3.2. Apelacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej - zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych i rażącej niewspółmierności kar jednostkowych oraz obrazy prawa procesowego ( art.415 § 1 k.p.k. ). ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ponieważ wyrokiem Sądu Najwyższego z 11 października 2021 r. sygn. akt IV K 97/21, wydanym po rozpoznaniu kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej co do kary za czyn z art. 310 § 1 k.k. i kary łącznej, uchylono wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 20 sierpnia 2020 r. sygn. akt II AKa 145/20 w części dotyczącej kary, zbędne jest odnoszenie się do zarzutów apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej wykraczających poza obecny zakres rozpoznania sprawy. W przedmiocie dotyczącym kary za czyn z art. 310 § 1 k.k. odwołać się należy do uwag przedstawionych w odniesieniu do apelacji prokuratora. Akcentowane przez skarżącego nie przyznanie się oskarżonego do popełnienia zarzuconego mu czynu i co za tym idzie brak skruchy z jego strony, stanowiło wyraz korzystania przezeń z przysługujących mu uprawnień procesowych, zatem nie mogło być uznane za okoliczność negatywnie świadczącą o B. G. . Z kolei przemyślany sposób działania oskarżonego, wykorzystującego do swych przestępczych celów instytucje wymiaru sprawiedliwości, znalazł dostateczne odzwierciedlenie w wymiarze orzeczonej kary izolacyjnej. Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu za czyn z pkt 1 kary 8 lat pozbawienia wolności, za czyn z pkt 2 kary roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzeczenie kary łącznej 9 lat pozbawienia wolności, a nadto o zasądzenie od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej zadośćuczynienia względnie nawiązki w trybie art. 46 § 1 lub 2 k.k. w wysokości 100 000 zł. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutów uczyniła oczywiście nietrafnymi wnioski skarżącego. 3.2. Apelacja obrońcy oskarżonego – zarzuty obrazy przepisów postępowania (art. art. 4, 7, 167, 170 i 201 k.p.k. ) oraz błędu w ustaleniach faktycznych) ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Jak to już wyżej zaznaczono w odniesieniu do apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, skoro wyrokiem Sądu Najwyższego uchylono wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach jedynie w części dotyczącej kary, także co do apelacji obrońcy zbędne jest szczegółowe odnoszenie się do zarzutów tego skarżącego. W toku obecnego postępowania odwoławczego nie ujawniły się żadne wcześniej nieznane okoliczności, mogące rzutować na rozstrzygnięcie w przedmiocie winy oskarżonego. W związku z tym wystarczy odwołać się do poświęconych zarzutom apelacji obrońcy racji zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 20 sierpnia 2020 r. Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od wszystkich zarzucanych mu czynów ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutów uczyniła oczywiście nietrafnymi wnioski skarżącego. 3. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.5. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Za wyjątkiem orzeczenia o wymiarze kary łącznej pozbawienia wolności oraz wysokości opłaty, pozostała część wyroku Sądu I instancji. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Trafność rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego. Zaznaczyć trzeba, że biorąc pod uwagę całokształt okoliczności ujawnionych w przedmiotowej sprawie, nie stwierdzono możliwości sformułowania pozytywnej prognozy kryminologicznej umożliwiającej warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej oskarżonemu kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności. Waga i natężenie wskazanych wyżej okoliczności świadczących pozytywnie o oskarżonym, które zadecydowały o nadzwyczajnym złagodzeniu kary za czyn z art. 310 § 1 k.k. , nie przekłada się na potrzebę zastosowania dalszego dobrodziejstwa - z art. 69 § 1 i 2 k.k. Mając na względzie zaplanowany i konsekwentny sposób działania oskarżonego, wykorzystującego do osiągnięcia przestępczych celów instytucje wymiaru sprawiedliwości, a także jakże pokaźną korzyść majątkową którą oskarżony usiłował osiągnąć kosztem pokrzywdzonej, osiągnięcie celów prewencji ogólnej wymagało wymierzenia kary izolacyjnej. 1.6. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Orzeczenie z pkt 3 zaskarżonego wyroku - złagodzenie do 2 lat wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności. Zwięźle o powodach zmiany Ścisły związek podmiotowy i przedmiotowy obu czynów popełnionych przez oskarżonego, przy przeważającym stopniu społecznej szkodliwości czynu z pkt 1 zaskarżonego wyroku, uczynił zasadnym skorzystanie z zasady absorpcji przy określeniu wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności. 4. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Pkt III wyroku Orzeczenie opłaty za obie instancje w kwocie 1 500 złotych oraz obciążenie oskarżonego kosztami postępowania odwoławczego. 5. PODPIS SSA Marcin Schoenborn SSA Piotr Filipiak SSA Marek Charuza 1.7. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach sygn. akt IV K 83/17 orzeczenie o karze 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.8. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sadu Okręgowego w Gliwicach sygn. akt IV K 83/17 orzeczenie o karze i środkach kompensacyjnych 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.9. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 3 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach sygn. akt IV 83/17 całość wyroku 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana